Sau nhịp điều chỉnh, kịch bản nào cho thị trường chứng khoán quý II?

Rủi ro ngắn hạn đã phản ánh, thị trường chuyển sang theo dõi biến số vĩ mô

Ông Nguyễn Thành Trung, Founder & CEO FinSuccess, cho rằng nhịp điều chỉnh hơn 10% trong tháng 3 chủ yếu đến từ yếu tố bên ngoài, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu tăng, qua đó làm gia tăng lo ngại về lạm phát và rủi ro vĩ mô toàn cầu.

Theo ông, đây là những yếu tố mang tính ngắn hạn, thị trường thường phản ứng mạnh ở giai đoạn đầu nhưng dần thích nghi khi các kịch bản trở nên rõ ràng hơn, do đó phần lớn tác động tiêu cực đã được phản ánh vào diễn biến giá.

Bước sang quý II, ông Trung đánh giá biến số quan trọng nhất sẽ là lạm phát tại Mỹ và định hướng chính sách lãi suất của Fed. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mặt bằng lãi suất toàn cầu, áp lực tỷ giá tại Việt Nam, cũng như định hướng chính sách tiền tệ trong nước. Nếu Fed duy trì lập trường thận trọng hoặc trì hoãn việc giảm lãi suất, áp lực lên tỷ giá và dòng tiền có thể gia tăng.

Trong nước, ông Trung cho rằng một số yếu tố hỗ trợ có thể xuất hiện trong quý II, bao gồm chu kỳ chính sách sau bầu cử mang tính thúc đẩy tăng trưởng, việc đẩy mạnh đầu tư công và khả năng duy trì chính sách tiền tệ theo hướng hỗ trợ. Những yếu tố này có thể đóng vai trò nền tảng nếu được hiện thực hóa.

Ở góc nhìn tương đồng, ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành tại Chứng khoán KAFI, nhận định thị trường hiện đang phản ánh kịch bản trung tính đối với tình hình địa chính trị cũng như triển vọng vĩ mô. Theo ông, các sự kiện như tiến trình nâng hạng, số liệu vĩ mô hay mùa công bố kết quả kinh doanh có thể không tạo ra nhiều bất ngờ khi đã được nhà đầu tư chuẩn bị từ trước.

Tuy nhiên, ông Huy lưu ý yếu tố có thể tạo biến động lớn vẫn nằm ở những diễn biến khó lường, đặc biệt là các thông tin liên quan đến khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh đó, rủi ro không đến từ những yếu tố đã được dự báo, mà từ những kịch bản phát sinh ngoài kỳ vọng.

Khối ngoại bán ròng nhưng xu hướng chủ yếu là tái cơ cấu danh mục

Nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 18.000 tỷ đồng trong quý I, song theo các chuyên gia, xu hướng này mang tính tái cơ cấu hơn là rút vốn.

Ông Trung cho rằng yếu tố nâng hạng thị trường có thể tạo ra sự dịch chuyển mang tính kỹ thuật. Theo đó, các quỹ theo dõi thị trường cận biên có thể giảm tỷ trọng trước, sau đó dòng tiền quay trở lại thông qua các quỹ thị trường mới nổi với quy mô lớn hơn, hình thành hiện tượng “bán trước – mua lại sau”.

Bên cạnh đó, chênh lệch lãi suất và dòng vốn toàn cầu cũng đóng vai trò quan trọng. Khi lãi suất USD ở mức cao, dòng vốn có xu hướng quay về Mỹ. Tuy nhiên, trong bối cảnh kỳ vọng giảm lãi suất gia tăng, trong khi lãi suất trong nước ổn định hơn, chênh lệch lãi suất đang dần trở nên thuận lợi hơn cho các thị trường mới nổi và cận biên.

Ở góc nhìn khu vực, ông Trung cho biết dòng vốn ngoại đã có dấu hiệu quay trở lại các thị trường như Thái Lan và Malaysia, được xem là tín hiệu sớm cho thấy khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư quốc tế đang cải thiện.

Quan điểm tương tự, ông Huy nhận định dù bán ròng mạnh, khối ngoại vẫn mua vào nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn có nền tảng tốt. Điều này cho thấy một phần dòng tiền đang được tái phân bổ ngay trong thị trường. Theo ông, nếu tiến trình nâng hạng có bước tiến rõ ràng, dòng vốn ngoại có thể quay trở lại với quy mô lớn, thậm chí bù đắp lượng bán ròng trong những năm gần đây.

Dòng tiền chậm lại và phân hóa, ưu tiên yếu tố cơ bản và định giá

Theo ông Trung, dòng tiền gần đây có xu hướng tìm đến các nhóm ngành mang tính câu chuyện ngắn hạn như dầu khí, phân bón, hóa chất trong bối cảnh giá dầu tăng. Tuy nhiên, sau nhịp tăng mạnh, định giá của nhiều cổ phiếu trong các nhóm này không còn hấp dẫn, do đó rủi ro điều chỉnh có thể gia tăng nếu yếu tố vĩ mô hỗ trợ suy yếu.

Khi thị trường xuất hiện biến động, dòng tiền có xu hướng quay trở lại các cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm VN30, nơi tập trung các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và thanh khoản cao. Điều này phản ánh xu hướng giảm rủi ro bằng cách ưu tiên các tài sản chất lượng cao.

Đáng chú ý, dòng tiền cũng đang dần tập trung vào các doanh nghiệp có yếu tố hỗ trợ rõ ràng trong trung hạn, như định giá hợp lý và kỳ vọng kế hoạch kinh doanh 2026 tích cực, đặc biệt trong mùa đại hội đồng cổ đông.

Trong khi đó, ông Huy cho rằng dòng tiền giao dịch ngắn hạn đã suy giảm đáng kể. Phần lớn giao dịch đến từ nhóm nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội ở các cổ phiếu có định giá hấp dẫn và tiềm năng tăng trưởng dài hạn, với động lực chính là kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp.

Dù mặt bằng định giá chung đã về dưới trung bình 5 năm, các yếu tố bất định vẫn gây sức ép lên tâm lý, khiến thị trường khó chấp nhận mức định giá cao hơn trong ngắn hạn. Nhìn chung, dòng tiền không biến mất mà chậm lại và mang tính chọn lọc cao hơn.

Kịch bản thị trường quý II nghiêng về tích lũy với kỳ vọng cải thiện dần theo vĩ mô

Ông Trung xây dựng ba kịch bản cho thị trường trong quý II, trong đó kịch bản cơ sở với xác suất khoảng 60% là thị trường vận động tích cực hơn khi tác động địa chính trị giảm dần, lãi suất ổn định và áp lực tỷ giá hạ nhiệt. Khi đó, thanh khoản có thể cải thiện và dòng tiền quay lại các nhóm cổ phiếu cơ bản.

Ở kịch bản tiêu cực, với xác suất khoảng 20%, thị trường có thể biến động nếu địa chính trị leo thang hoặc lạm phát Mỹ cao khiến Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn. Ngược lại, kịch bản tích cực, cũng với xác suất khoảng 20%, có thể xảy ra nếu chính sách trong nước hỗ trợ mạnh hơn hoặc tiến trình nâng hạng có bước tiến rõ ràng.

Trong khi đó, ông Huy cho rằng kịch bản có xác suất cao là thị trường hoàn tất pha tạo đáy và bước vào giai đoạn tích lũy với biên độ thấp, xen kẽ các nhịp điều chỉnh. Theo ông, khó kỳ vọng một nhịp tăng mạnh trong ngắn hạn khi các yếu tố vĩ mô vẫn còn nhiều bất định.

Ở góc độ chiến lược, ông cho rằng nhà đầu tư nên tập trung vào lựa chọn cổ phiếu, ưu tiên các doanh nghiệp có câu chuyện tăng trưởng trong trung và dài hạn. Các chủ đề đáng chú ý vẫn xoay quanh nhóm ngân hàng gắn với chính sách tiền tệ, nhóm hưởng lợi từ đầu tư công (xây dựng, vật liệu xây dựng) và nhóm liên quan diễn biến giá dầu.

Cấu trúc dòng tiền chưa thay đổi, nhà đầu tư cá nhân tiếp tục chi phối thanh khoản

Theo ông Trung, khối ngoại vẫn duy trì xu hướng bán ròng mạnh từ đầu năm, tập trung ở các cổ phiếu vốn hóa lớn, phản ánh trạng thái thận trọng nhưng mang tính chu kỳ. Dòng tiền tổ chức trong nước cũng có xu hướng tăng tỷ trọng tiền mặt và giải ngân thận trọng trong bối cảnh bất định.

Trong khi đó, nhà đầu tư cá nhân vẫn là lực lượng chi phối thanh khoản, song đã xuất hiện sự phân hóa rõ rệt giữa nhóm giao dịch ngắn hạn và nhóm quan tâm nhiều hơn đến định giá và yếu tố cơ bản.

Ông Huy cho rằng tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức hiện vẫn ở mức thấp, khoảng 10% tổng thanh khoản, do đó tác động trong ngắn hạn còn hạn chế. Tuy nhiên, trong dài hạn, cùng với quá trình nâng hạng và sự phát triển của thị trường, vai trò của dòng tiền tổ chức được kỳ vọng sẽ gia tăng dần.