Sau kỷ lục doanh thu 90.427 tỷ đồng, VinFast đang xoay trục mô hình vận hành thế nào để có lãi?

Theo báo cáo tài chính 2025 của VinFast gửi Uỷ ban Chứng khoán Mỹ (SEC), doanh thu và lượng xe bàn giao của họ đạt mức cao nhất từ trước đến nay, trong khi tỷ trọng chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp (SG&A) lại ghi nhận đà giảm mạnh.

Năm 2025, VinFast ghi nhận tổng doanh thu đạt 90.427,6 tỷ đồng (tương đương hơn 3.599 triệu USD), mức tăng 105% so với năm 2024.

Trong cơ cấu này, hoạt động bán xe là nguồn thu cốt lõi, đạt 84.810 tỷ đồng (khoảng 3.376 triệu USD), chiếm gần 94% tổng doanh thu và tăng 111% so với cùng kỳ. 

Khoảng 6% doanh thu còn lại (5.617 tỷ đồng) đến từ các nguồn khác bao gồm phụ tùng, dịch vụ bảo trì và các hoạt động kinh doanh hỗ trợ.

Cũng trong năm ngoái, VinFast đã bàn giao 196.919 xe ô tô điện trên toàn cầu, tăng 102% so với 2024. Dải sản phẩm đóng góp bao gồm xe du lịch từ VF 3 đến VF 9, xe thương mại thương hiệu Green, EC Van và xe buýt điện. 

Ở mảng xe hai bánh, lượng xe máy điện bàn giao đạt 406.498 xe, mức tăng 473% so với năm trước.

Về cơ cấu thị trường, Việt Nam tiếp tục là nguồn thu chủ lực khi VinFast nắm giữ khoảng 36% thị phần xe du lịch. Đáng chú ý, các thị trường quốc tế đã bắt đầu đóng góp vào doanh thu tổng thể, chiếm 11% tổng lượng ô tô điện bàn giao cả năm. 

Tại thời điểm cuối năm 2025, VinFast đứng thứ 2 về thương hiệu xe điện (BEV) tại Philippines, thứ 3 tại Indonesia và thứ 4 tại Ấn Độ.

Một yếu tố cấu thành doanh số cần lưu ý là giao dịch với các bên liên quan. Trong năm 2025, tỷ lệ xe bàn giao cho các đối tác liên quan (như GSM) chiếm khoảng 27% tổng lượng xe, giảm 1% so với năm 2024. Tuy nhiên, riêng trong quý IV/2025, tỷ lệ này tăng lên 33% do động thái mở rộng hoạt động của GSM sang thị trường Indonesia và Philippines.

Bước ngoặt chiến lược nhằm tìm kiếm lợi nhuận

Điểm nhấn trong hoạt động tài chính năm 2025 của VinFast là bài toán kiểm soát chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp (SG&A). 

Vào quý IV/2024, tỷ trọng chi phí SG&A trên tổng doanh thu ở mức 40%. Đến quý IV/2025, con số này giảm xuống còn 25%.

Sự sụt giảm tỷ trọng chi phí này xuất phát từ động thái thay đổi mô hình tiếp cận thị trường quốc tế. 

Trong giai đoạn 2025-2026, VinFast dừng việc áp dụng mô hình bán hàng trực tiếp (Direct-to-Consumer) và chuyển hướng sang mô hình đại lý ủy quyền (Franchise Model/Dealership Model).

Tại châu Âu, hãng đóng cửa các showroom tự doanh tại Đức, Pháp và Hà Lan. Thay vì tự chịu chi phí vận hành mặt bằng và nhân sự, công ty ký kết với các đối tác phân phối nội địa để bán xe và cung cấp dịch vụ hậu mãi.

Kịch bản tương tự diễn ra tại thị trường Mỹ. VinFast đóng cửa hầu hết các showroom riêng lẻ tại bang California – thị trường xe điện lớn nhất nước Mỹ của hãng. Thay vào đó, công ty ký hợp đồng với hệ thống các đại lý trên khắp lãnh thổ Mỹ.

Tính đến 31/12/2025, tổng số showroom trên toàn cầu của VinFast đạt 424 cơ sở (bao gồm cả đại lý và các showroom sở hữu). 

Bằng việc xác định hợp tác đại lý là phương thức tiếp cận chủ đạo, công ty tận dụng được đòn bẩy hoạt động, khi doanh thu quý IV/2025 tăng 139% so với cùng kỳ, việc không phải gánh chi phí cố định cho mạng lưới bán lẻ trực tiếp đã giúp hãng hấp thụ chi phí tốt hơn, cải thiện trực tiếp tỷ lệ SG&A.

Theo định hướng năm 2026, chiến lược này tiếp tục được duy trì khi VinFast đặt mục tiêu nhân đôi số lượng đại lý tại Ấn Độ, đồng thời hợp tác với các đại lý có quy mô lớn tại Indonesia và Philippines.

Cơ cấu lại nguồn vốn đầu tư sản xuất toàn cầu

Cùng với việc thay đổi mô hình phân phối, hoạt động phân bổ vốn đầu tư cơ sở hạ tầng của VinFast trong năm 2025 cũng cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa khu vực châu Á và Bắc Mỹ.

Tại châu Á, công ty đưa vào vận hành hai nhà máy mới trong nửa cuối năm. Cụ thể, nhà máy tại Tamil Nadu (Ấn Độ) khai trương vào tháng 8/2025 và nhà máy tại Subang (Indonesia) khai trương vào tháng 12/2025. 

Cả hai cơ sở này đều có công suất thiết kế giai đoạn 1 là 50.000 xe điện/năm. Động thái này đưa các quốc gia châu Á tiến tới vai trò trung tâm xuất khẩu trong tương lai, đồng thời đáp ứng sự gia tăng tỷ lệ bàn giao xe quốc tế (đạt 18% trong riêng quý IV/2025).

Ngược lại, tại Mỹ, tiến độ đầu tư được điều chỉnh. Theo kế hoạch mới, việc xây dựng nhà máy sẽ được tái khởi động vào năm 2026, quy mô nhân sự sẽ được điều chỉnh để phù hợp hơn. Thời điểm bắt đầu sản xuất được lùi sang năm 2028.

Song song với việc giảm chi phí vận hành từ hệ thống bán lẻ (SG&A), cấu trúc chi phí giá vốn hàng bán của VinFast trong năm 2025 có sự can thiệp từ tự động hóa sản xuất, thông qua vai trò của công ty VinRobotics.

Giải pháp tự động hóa tích hợp AI được đưa vào vận hành trong nhà máy giúp công ty kiểm soát hao hụt trực tiếp. Việc sử dụng robot hình người xử lý vật liệu và logistics nội bộ đảm nhiệm vai trò tăng lưu lượng sản xuất.

Đáng chú ý, công nghệ Visual AI áp dụng cho cánh tay robot có khả năng phát hiện lỗi và sai lệch ngay trong quy trình. Chức năng này gia tăng tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn ngay từ lần đầu và giảm thiểu việc làm lại, từ đó cắt giảm chi phí nguyên vật liệu lãng phí. 

Các thiết bị sản xuất cũng được tích hợp IoT nhằm giám sát thời gian thực và bảo trì dự báo, giúp hạ thấp thời gian dừng máy ngoài kế hoạch. Những cải thiện cấu trúc nền tảng này hướng đến việc tối ưu hóa tổng chi phí sở hữu cho phương tiện.

Bên cạnh sản xuất phần cứng, nguồn vốn R&D quốc tế của VinFast trong năm qua được phân bổ cho hai đối tác chính trong mảng phần mềm xe tự lái: Tensor (Mỹ) cho chương trình xe tự lái cấp độ 4 (L4) và Autobrains (Israel) để phát triển giải pháp lái xe tự động tối ưu chi phí.