Sản lượng thép Mỹ phục hồi nhờ thuế quan

Tập đoàn Pacific Steel đang xây dựng nhà máy thép mới đầu tiên tại bang California sau 50 năm nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của ngành xây dựng. Trước đây, thị trường này chủ yếu phụ thuộc vào nguồn thép nhập khẩu và nguồn cung từ các bang khác, theo South China Morning Post.

Nhà máy đặt tại thị trấn Mojave, cách San Francisco khoảng 547 km về phía Đông Nam, dự kiến sử dụng khoảng 400 lao động. Đây cũng là một phần trong làn sóng mở rộng công suất sản xuất thép đang diễn ra trên khắp nước Mỹ.

Theo tính toán của BNP Paribas vào cuối tháng 7, sản lượng thép của Mỹ trong 7 tháng đầu năm tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm trước.

Số liệu của Hiệp hội Thép Thế giới cho thấy sản lượng thép thô của Mỹ năm 2025 đạt 82 triệu tấn, tăng 3,1% so với năm 2024. Nhờ đó, Mỹ vươn lên trở thành nhà sản xuất thép lớn thứ ba thế giới, sau Trung Quốc và Ấn Độ, từ vị trí thứ tư trong hai năm trước.

Theo các nhà phân tích, chính sách áp thuế nhập khẩu của Tổng thống Mỹ Donald Trump là một trong những động lực chính thúc đẩy sản lượng thép nội địa. 

"Thuế quan của Mỹ nhìn chung đã hỗ trợ tích cực cho sản lượng thép trong nước", bà Vivian Yang, chuyên gia phân tích tại công ty nghiên cứu thị trường Mysteel, nhận định.

Ông Mark Olson, Phó Chủ tịch phụ trách vận hành nhà máy của Pacific Steel Group, cho biết thép nhập khẩu sẽ khó cạnh tranh với dự án của doanh nghiệp. Nhà máy phát thải thấp, công suất 380.000 tấn/năm, dự kiến đi vào hoạt động từ năm tới và hiện đã có lượng lớn đơn đặt hàng từ các doanh nghiệp xây dựng tại Mỹ đối với sản phẩm thép thanh .

"Chúng tôi hoạt động trong lĩnh vực xây dựng nên đã có lượng đơn hàng tồn đọng rất lớn", ông Olson cho biết. Trước đây, Pacific Steel Group phải mua thép thanh thô từ các bang khác, khiến chi phí sản xuất tăng lên.

Theo ông Mark Olson, nhu cầu thị trường mới là yếu tố thúc đẩy Pacific Steel Group đầu tư xây dựng nhà máy, thay vì chính sách thuế của Mỹ. Tuy nhiên, các mức thuế nhập khẩu đã góp phần giảm áp lực cạnh tranh từ thép nước ngoài.

Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu áp thuế 25% đối với thép nhập khẩu vào năm 2018 nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước. Người kế nhiệm là Joe Biden sau đó nới lỏng chính sách với một số quốc gia. Đến năm 2025, ông Trump khôi phục toàn bộ mức thuế 25% sau khi trở lại Nhà Trắng.

Theo bà Vivian Yang, các nhà máy thép, lực lượng lao động và những địa phương phụ thuộc vào ngành thép tại Mỹ đều ghi nhận sự cải thiện so với giai đoạn trước năm 2025.

Dù vẫn là quốc gia nhập siêu thép, Mỹ chỉ nhập một lượng nhỏ thép từ Trung Quốc. Trong cả năm 2024 và 2025, thép Trung Quốc chiếm chưa đến 2% tổng lượng thép nhập khẩu của Mỹ.

Trong khi ngành thép Mỹ tăng trưởng, sản lượng thép của Trung Quốc trong 7 tháng đầu năm giảm 2,9% so với cùng kỳ năm trước, còn kim ngạch xuất khẩu giảm 5,6%, theo ông Jason Ying, nhà chiến lược hàng hóa tại BNP Paribas. Dữ liệu của Hiệp hội Thép Thế giới  cho thấy Trung Quốc đã sản xuất 960,8 triệu tấn thép thô trong năm 2025.

Theo ông Ying, nhu cầu suy yếu từ lĩnh vực hạ tầng và bất động sản là nguyên nhân khiến sản lượng thép của Trung Quốc giảm. Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu chững lại do nhiều quốc gia tăng cường áp dụng thuế quan, trong khi Trung Quốc cũng siết cơ chế cấp phép đối với các lô hàng xuất khẩu.

Theo số liệu của Bộ Thương mại Mỹ, lượng thép nhập khẩu vào nước này tính đến hết tháng 4 giảm khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước. Theo công ty nghiên cứu thị trường SteelData, Hàn Quốc, Canada, Brazil, Mexico và Việt Nam là 5 nguồn cung thép lớn nhất của Mỹ trong 4 tháng đầu năm.

Ông Kevin Dempsey, Chủ tịch kiêm CEO Hiệp hội Sắt Thép Mỹ (American Iron and Steel Institute), cho biết kể từ khi Mỹ áp thuế nhập khẩu thép lần đầu vào năm 2018, khoảng 45 tỷ USD đã được cam kết đầu tư vào các dự án xây dựng mới hoặc nâng cấp nhà máy thép. Thị phần thép nhập khẩu hiện giảm xuống còn 15,7%, mức thấp nhất kể từ năm 2003.

Tuy nhiên, theo ông Dempsey, thép Trung Quốc vẫn cạnh tranh trực tiếp với thép xuất khẩu của Mỹ tại Mexico và Canada, hai thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước này. Số liệu của Chính phủ Mỹ cho thấy xuất khẩu thép trong năm 2025 đạt 6,6 triệu tấn, giảm 18,7% so với năm trước.

"Lượng thép nhập khẩu từ các thị trường ngoài khu vực vào Canada và Mexico đã tăng lên, qua đó làm giảm doanh số xuất khẩu của chúng tôi. Đây là một trong những vấn đề then chốt", ông Dempsey nói.

Trong khi đó, ông Mark Olson cho biết Pacific Steel Group sẽ sử dụng thép phế liệu thu gom tại California làm nguyên liệu cho nhà máy mới. Theo ông, cách tiếp cận này sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí tốt hơn so với việc phụ thuộc vào nguồn thép nhập khẩu hoặc mua từ các đối thủ trong nước.

"Chúng tôi không phụ thuộc vào các mức thuế. Ngay cả khi chúng được dỡ bỏ, chúng tôi vẫn duy trì được năng lực cạnh tranh", ông Olson khẳng định.