Sản lượng thép của Trung Quốc đã tạo đỉnh?

Điều chưa rõ ràng là đà suy giảm này sẽ diễn ra nhanh hay chậm, cũng như những hệ quả đối với các nhà sản xuất và xuất khẩu quặng sắt – nguyên liệu đầu vào then chốt của ngành thép.

Theo số liệu chính thức, Trung Quốc đã sản xuất 960,1 triệu tấn thép thô trong năm ngoái, giảm 4,4% so với mức 1,005 tỷ tấn của năm 2024.

Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2019 – khi sản lượng đạt 996 triệu tấn – sản lượng thép của Trung Quốc giảm xuống dưới ngưỡng 1 tỷ tấn.

Thoạt nhìn, đây có thể được xem là một kết quả “mềm”, song bối cảnh đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá thị trường thép Trung Quốc, quốc gia chiếm hơn một nửa sản lượng thép toàn cầu.

Thứ nhất, mức sụt giảm này phần lớn là kết quả của một quá trình được điều tiết, trong đó các nhà chức trách tại Bắc Kinh đang nỗ lực bảo đảm ngành thép giải quyết tình trạng dư thừa công suất.

Có thể cho rằng quá trình này đang phát huy tác dụng, khi dữ liệu từ công ty tư vấn Mysteel cho thấy trung bình 54% các nhà sản xuất thép có lãi trong năm ngoái, so với 36% vào năm 2024.

Các công ty tăng cường xuất khẩu thép, với khối lượng xuất khẩu tăng lên mức kỷ lục 119,02 triệu tấn trong năm 2025, tăng 7,5% so với năm trước đó.

Mặc dù thép Trung Quốc phải đối mặt với các biện pháp thuế quan và hạn chế nhập khẩu tại một số quốc gia, như Ấn Độ, song cũng cần lưu ý rằng nhiều quốc gia không có ngành thép nội địa lại hoan nghênh khả năng mua thép Trung Quốc với mức giá cạnh tranh.

Một yếu tố khác là trong khi sản lượng thép của Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục giảm nhẹ trong năm 2026, thì sản lượng tại các quốc gia châu Á khác lại đang gia tăng.

Nhu cầu thép của Ấn Độ đã tăng lên 150 triệu tấn trong năm tài chính 2025, so với 136,3 triệu tấn của năm trước đó, và công suất của ngành được kỳ vọng sẽ mở rộng lên 300 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030.

Các nhà sản xuất nhỏ hơn, như Việt Nam, cũng đang gia tăng nhu cầu, với mức tiêu thụ thép được dự báo sẽ tăng lên khoảng 32 triệu tấn vào năm 2030, so với khoảng 25 triệu tấn vào năm 2025.

Triển vọng quặng sắt

Việc dịch chuyển sản xuất thép từ Trung Quốc sang các quốc gia châu Á đang phát triển khác có thể sẽ mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu quặng sắt.

Nhiều khả năng Trung Quốc vẫn sẽ là nước mua quặng sắt lớn nhất trong vài năm tới, ngay cả khi khối lượng nhập khẩu bắt đầu giảm dần theo đà suy giảm của sản lượng thép.

Trung Quốc đã nhập khẩu kỷ lục 1,26 tỷ tấn quặng sắt trong năm 2025, tăng 1,8% so với năm trước đó.

Lượng nhập khẩu tăng mạnh trong nửa cuối năm, khi các doanh nghiệp tái bổ sung tồn kho sau khi lượng dự trữ tại các cảng giảm xuống mức thấp nhất trong 18 tháng.

Theo số liệu do công ty tư vấn SteelHome theo dõi, lượng tồn kho quặng sắt đã tăng từ 130,1 triệu tấn vào đầu tháng 8 lên 148,8 triệu tấn vào cuối năm, và tiếp tục tăng trong năm mới, đạt 157,3 triệu tấn trong tuần kết thúc vào ngày 23/1.

Sự gia tăng của tồn kho quặng sắt đang giúp duy trì nhập khẩu ở mức cao. Công ty tư vấn DBX Commodities ước tính lượng quặng sắt vận chuyển bằng đường biển cập cảng đạt 119,7 triệu tấn trong tháng 1, gần như không đổi so với mức kỷ lục 119,8 triệu tấn của tháng 12.

Nhập khẩu cũng được hỗ trợ bởi sản lượng quặng sắt nội địa suy yếu tại Trung Quốc, khi số liệu chính thức cho thấy sản lượng năm 2025 đạt 983,7 triệu tấn, giảm 2,8% so với một năm trước đó.

Giá quặng sắt nhìn chung ổn định trong những tháng gần đây, với hợp đồng tương lai trên Sàn giao dịch Singapore chốt phiên ở mức 105,70 USD/tấn vào thứ Ba, sau khi dao động trong biên độ từ 100 đến 109 USD/tấn kể từ tháng 8 năm ngoái.

Giá có thể chịu áp lực trong giai đoạn cuối năm 2026 khi tổ hợp khai thác Simandou tại Guinea, với công suất 120 triệu tấn mỗi năm, tăng sản lượng. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, nhu cầu mạnh từ Trung Quốc cùng với sản lượng thép gia tăng tại các nền kinh tế châu Á đang phát triển vẫn đang giữ giá quặng sắt trên ngưỡng 100 USD/tấn.

Các quan điểm nêu trong bài viết này là của tác giả của Reuters.