Nhiều dự án điện trọng điểm nguy cơ chậm tiến độ

Thông tin được Thứ trưởng Công Thương Trương Thanh Hoài nêu tại cuộc họp về tiến độ các công trình, dự án trọng điểm ngành năng lượng, do Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì ngày 28/8.

Theo Bộ Công Thương, tiến độ nhiều dự án chuyển biến tích cực so với cuối năm ngoái, nhất là chuỗi khí - điện Lô B và các dự án thủy điện. Một số dự án điện khí LNG đã lựa chọn được nhà đầu tư, đang hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thu xếp vốn và đàm phán hợp đồng thương mại.

Tuy nhiên, tiến độ chung của các dự án nguồn, lưới điện vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Bộ Công Thương lo ngại nếu không có giải pháp quyết liệt, nhiều công trình có nguy cơ không kịp vận hành theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, ảnh hưởng mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng giai đoạn 2028-2030.

Trong nhóm nhiệt điện, danh mục dự án trọng điểm gồm 18 dự án điện LNG và một dự án điện than, chưa tính điện hạt nhân. Trong số này, 16 dự án đã chọn được chủ đầu tư, còn LNG Nghi Sơn và LNG Long Sơn đang trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư.

Ba chuỗi khí - điện gồm Lô B, Cá Voi Xanh và LNG Sơn Mỹ đều đã có nhà đầu tư.

Dù vậy, theo lãnh đạo Bộ Công Thương, hầu hết dự án LNG mới ở giai đoạn chuẩn bị, chưa khởi công. Việc chuẩn bị, chọn nhà đầu tư và xây dựng các dự án loại hình năng lượng này mất nhiều thời gian, trong khi đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) còn khó khăn.

Với thủy điện, trong 9 dự án thuộc danh mục trọng điểm, mới có hai dự án đang thi công là Trị An mở rộng và thủy điện tích năng Bác Ái. Các dự án còn lại đang chuẩn bị đầu tư, phần lớn do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) triển khai.

Tương tự, tiến độ các công trình lưới điện truyền tải cũng gặp khó khăn. Theo quy hoạch đến 2030, có khoảng 43 dự án lưới điện thuộc danh mục trọng điểm. Tuy nhiên, mới có 10 dự án thi công, số còn lại đang thực hiện các bước chuẩn bị đầu tư.

Theo cơ quan quản lý, các dự án nguồn và lưới điện bị chậm do nguyên nhân khách quan, chủ quan. Thị trường LNG thế giới biến động bởi địa chính trị khiến phương án tài chính và thu xếp vốn của nhiều dự án bị ảnh hưởng. Việc huy động vốn quốc tế ngày càng chặt chẽ, đặc biệt với các dự án nhiệt điện.

Một dự án LNG cũng cần đồng bộ nhiều hạng mục từ cảng chuyên dụng, kho chứa, hệ thống tái hóa khí, đường ống đến nhà máy điện. Vì vậy, chỉ một mắt xích chưa sẵn sàng có thể ảnh hưởng tiến độ toàn dự án.

Ngoài ra, thủ tục đầu tư, đất đai, môi trường, chuyển đổi mục đích sử dụng rừng và giải phóng mặt bằng còn kéo dài. Một số chủ đầu tư chậm hoàn thiện nghiên cứu khả thi và thủ tục đầu tư, hoặc năng lực còn hạn chế.

Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu không để thiếu điện trong mọi tình huống, đảm bảo đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.

Ông yêu cầu địa phương chủ động giải quyết vướng mắc thuộc thẩm quyền và cùng các bộ ngành xử lý vấn đề vượt thẩm quyền. Sau cuộc họp, Văn phòng Chính phủ và Bộ Công Thương sẽ giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, địa phương, EVN và các đơn vị liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án.

Theo thống kê, đến cuối 2025, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống đạt khoảng 87.600 MW, tăng 6.400 MW so năm 2024. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống dự kiến đạt khoảng 183.000-236.000 MW đến 2030.

Về lưới điện, Việt Nam dự kiến phát triển hàng chục nghìn km đường dây truyền tải 500 kV và 220 kV cùng nhiều trạm biến áp quy mô lớn nhằm tăng khả năng truyền tải giữa các vùng.