Nguy cơ dòng vốn tháo chạy khỏi Trung Quốc ngày càng tăng

Chênh lệch lợi suất Mỹ - Trung nới rộng?

Mức chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu ở Mỹ và Trung Quốc đã nới rộng lên mức cao nhất từ ​​trước đến nay, làm gia tăng nguy cơ dòng vốn dịch chuyển khỏi nền kinh tế thứ hai thế giới.

Cụ thể, chênh lệch giữa lợi suất kỳ hạn 10 năm ở Mỹ và Trung Quốc đã tăng lên mức kỷ lục 3,17 điểm % vào ngày 10/9, trong bối cảnh hai nền kinh tế đối mặt với những kịch bản lạm phát cực kỳ khác nhau.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Trung Quốc kỳ hạn 10 năm hiện ở mức 1,68%, trong khi đó lợi suất cùng kỳ hạn của Mỹ đạt 4,85%, mức cao nhất kể từ năm 2023. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ gia tăng nhiều khả năng sẽ thúc đẩy dòng vốn rời khỏi Trung Quốc - điều mà Bắc Kinh đang tìm cách ngăn chặn.

Ông Mansoor Mohi-uddin, nhà kinh tế trưởng tại Bank of Singapore, cảnh báo: “Nếu chênh lệch lợi suất tiếp tục nới rộng, có nguy cơ dòng vốn sẽ bị hút khỏi Trung Quốc”.

Lợi suất trái phiếu Trung Quốc đang đi xuống trong bối cảnh nhu cầu tín dụng suy yếu trong thời gian dài và áp lực giảm phát bủa vây nền kinh tế. Giá và lợi suất trái phiếu biến động ngược chiều, lợi suất giảm đồng nghĩa giá trái phiếu tăng.

Ông John Woods, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á của Lombard Odier, nhận xét: “Trung Quốc có thể được gọi là thị trường trái phiếu sinh lời và thành công nhất trên thế giới, nhưng các lý do cho điều đó lại mang tính tiêu cực. Giá trái phiếu đang tăng mạnh chủ yếu bởi các điều kiện kinh tế và áp lực thiểu phát”.

Trái lại, lợi suất ở Mỹ đang tăng mạnh do những lo ngại về núi nợ công khổng lồ và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất để chống lạm phát. Dù Bộ Tài chính Mỹ đã thông báo sẽ tăng quy mô mua lại trái phiếu kho bạc kỳ hạn dài vào ngày 9/9, lợi suất vẫn tiếp tục đi lên.

Bắc Kinh “hé cửa” cho dòng vốn ra nước ngoài?

Lợi suất trái phiếu Trung Quốc thấp đã dẫn đến sự bùng nổ hoạt động vay vốn bằng đồng nhân dân tệ ở nước ngoài. Các công ty đa quốc gia và chính phủ nước ngoài tận dụng mức lãi suất thấp để huy động vốn với chi phí rẻ, qua đó hỗ trợ nỗ lực của Bắc Kinh nhằm tăng độ phổ biến của nhân dân tệ trên toàn cầu.

Tuy nhiên, mặt trái của xu hướng này là lợi suất trong nước thấp hơn đáng kể so với Mỹ có thể làm gia tăng áp lực dòng vốn chảy ra.

Tháng trước, Trung Quốc đã nâng hạn mức đầu tư ra nước ngoài cho các nhà đầu tư tổ chức trong nước thêm 6,8 tỷ USD. Giới phân tích cho rằng động thái này nhằm giảm dòng vốn chảy ra qua các kênh không chính thức.

Bà Winnie Wu, Trưởng bộ phận nghiên cứu chiến lược cổ phiếu châu Á - Thái Bình Dương tại Bank of America Global Research, bình luận: “Các quan chức muốn đảm bảo rằng hoạt động này diễn ra trong khuôn khổ các kênh được giám sát”.

Tuy nhiên, bà cũng lưu ý mức tăng 6,8 tỷ USD là quá thấp so với áp lực dòng vốn chảy ra mà Trung Quốc đang phải đối mặt. Theo tờ Financial Times (FT), dòng vốn chảy ra từ tài khoản tài chính của Trung Quốc trong năm 2025 lên tới gần 800 tỷ USD.

Nhà kinh tế Mohi-uddin đánh giá áp lực dòng vốn chảy ra khỏi Trung Quốc ít có khả năng sẽ trở nên nghiêm trọng, do nhà đầu tư còn đang lo ngại về nợ công cao của các nước phương Tây.

Ông nói: “Thâm hụt ngân sách tại các nền kinh tế phương Tây quá lớn. Các chính trị gia không có ý chí giảm thâm hụt thông qua việc tăng thuế hay cắt giảm chi tiêu. Đó là một vấn đề đáng lo ngại".