Nguồn cung cà phê Brazil ra thị trường hạn chế vì nông dân găm hàng

Brazil dự kiến sẽ thu hoạch sản lượng cà phê kỷ lục đạt 75,3 triệu bao trong niên vụ hiện tại (theo dự báo của hãng phân tích StoneX), trong khi lượng tồn kho tại các kho sàn giao dịch của Mỹ và châu Âu đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2024, theo Bloomberg.

Thực tế trái ngược này đã châm ngòi cho những biến động mạnh trên thị trường kỳ hạn, khi các nhà giao dịch phải cân đối giữa kỳ vọng về một vụ mùa kỷ lục với tình trạng thắt chặt nguồn cung kéo dài cũng như tốc độ bán ra chậm hơn dự kiến của các nhà sản xuất.

Hợp đồng Arabica giao tháng 7 hôm thứ Hai (22/6) đã được giao dịch với mức giá cao hơn khoảng 10 cent/pound so với hợp đồng giao tháng 9. Đây là một trong những tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy nguồn cung trong ngắn hạn vẫn đang khan hiếm.

Thông thường, người trồng cà phê sẽ bán trước một phần sản lượng tương lai để trang trải chi phí vật tư đầu vào, đồng thời phòng ngừa rủi ro nhằm bảo vệ bản thân trước những biến động tiêu cực về giá. Tuy nhiên, năm nay họ không cần phải bán sớm quá nhiều do đã thu về lợi nhuận lớn từ các đợt tăng giá mạnh của thị trường gần đây.

Giá cà phê kỳ hạn Arabica đã tăng đều đặn từ giữa năm 2023 và liên tiếp lập hai đỉnh cao mọi thời đại trên mức 4 USD/pound vào năm ngoái. Hiện tại, mức giá này đã sụt giảm khoảng 40% so với các mức đỉnh kể trên, khiến nông dân có rất ít động lực để bán ra.

“Gió đang thổi về hướng có lợi cho nông dân. Họ những người “không hề cảm thấy bị áp lực” phải bắt đầu bán cà phê của mình”, ông Simão Pedro de Lima, Giám đốc điều hành của Expocacer – một hợp tác xã tại vùng Cerrado Mineiro, cho biết.

Tính đến ngày 11/6, chỉ hơn 20% lượng cà phê Arabica dự kiến thu hoạch trong vụ mùa hiện tại được bán ra, trong khi tỷ lệ này đối với cà phê Robusta là 14% (theo số liệu từ hãng nghiên cứu Safras & Mercado). Ông Lima cho biết, trong điều kiện bình thường, nông dân thường bán từ 30% đến 40% sản lượng Arabica mới ngay khi bắt đầu vụ mùa.

Ông Edimilson Calegari, Quản lý thương mại tại hợp tác xã nông nghiệp Cooabriel – đơn vị thu mua cà phê từ khoảng 10.000 nông dân và chủ yếu bán tại thị trường nội địa, cho biết doanh số bán Robusta vụ mới tại bang Espírito Santo cũng tụt lại ở mức 10%, bằng 1/3 so với mức của mùa trước và bằng 1/4 so với mức trung bình lịch sử.

Thị trường cũng bắt đầu phản ứng trước những lo ngại về tình trạng cạn kiệt kho dự trữ của các sàn giao dịch và hiện tượng thời tiết El Niño vừa mới bắt đầu.

Hiện tượng El Niño mạnh có thể làm giảm lượng mưa trong giai đoạn cà phê ra hoa (đối Robusta thường rơi vào khoảng giữa tháng 7 và tháng 9). Tồi tệ hơn, hiện tượng này cũng có thể ảnh hưởng đến lượng mưa trong giai đoạn hạt tích lũy dưỡng chất vào các tháng 11, 12 và tháng 1 năm sau – điều từng xảy ra trong giai đoạn 2023-2024 và gây ra tổn thất nặng nề, ông Calegari nói thêm.

Ông Carlos Mera, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường hàng hóa nông nghiệp tại Ngân hàng Rabobank, nhận định hiện tượng thời tiết này cùng với những trận mưa gây gián đoạn gần đây tại vành đai cà phê Arabica của Brazil đang hỗ trợ cho giá thị trường. Cả hai hợp đồng kỳ hạn giao hàng tháng 7 và tháng 9 “nhiều khả năng sẽ mang lại rất nhiều biến động” cho thị trường kỳ hạn, ông cho biết.

Ông Leonardo Rossetti, nhà phân tích tại Tập đoàn StoneX, nhận xét việc các nhà sản xuất ngần ngại chốt hợp đồng ngay cả khi vụ thu hoạch đang diễn ra. Điều này đã làm chậm tốc độ lưu thông nguồn cung mà thị trường kỳ vọng sẽ gia tăng vào giai đoạn này.

Ông bổ sung thêm rằng tình trạng này không chỉ diễn ra ở Brazil mà còn ở nhiều quốc gia trồng cà phê lớn khác, khi người dân chưa muốn bán ra khi giá vẫn ở mức thấp. Tuy nhiên, điều này cũng tiềm ẩn rủi ro, bởi việc nguồn cung từ vụ thu hoạch kỷ lục của Brazil cuối cùng cũng sẽ tung ra thị trường vào tháng 7 và tháng 8 có thể sẽ gây áp lực giảm giá lên thị trường.

"Cà phê vẫn có ở đó... nhưng có thể sẽ mất nhiều thời gian hơn một chút để xuất xưởng," ông Marcelo Moreira, nhà phân tích tại hãng tư vấn Archer Consulting, nhận định về vụ mùa của Brazil cũng như các quốc gia sản xuất lớn khác.