Người Việt chi gần 1,6 tỷ USD nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ Trung Quốc trong 8 tháng

Theo báo cáo sơ bộ của Cục Hải quan - Bộ Tài chính, thị trường ô tô Việt Nam đang chứng kiến sự dịch chuyển khi số lượng lớn xe nhập khẩu đến từ Trung Quốc.

Dữ liệu hải quan cộng dồn đến hết tháng 8/2026 ghi nhận, Việt Nam đã nhập khẩu 44.335 ô tô nguyên chiếc các loại từ Trung Quốc. Tổng trị giá cho lượng xe nhập khẩu này đạt gần 1,6 tỷ USD. 

Chỉ tính riêng trong tháng 8, lượng xe nguyên chiếc nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 4.654 chiếc, tương đương kim ngạch gần 155 triệu USD.

Để thấy rõ vị thế của xe Trung Quốc trong bức tranh chung, cần đặt các con số này lên bàn cân với những thị trường cung cấp ô tô nguyên chiếc lớn khác của Việt Nam.

Số liệu cho thấy một nghịch lý đáng chú ý về giá trị trung bình trên mỗi đầu xe nhập khẩu. Indonesia hiện là quốc gia xuất khẩu nhiều ô tô nguyên chiếc nhất vào Việt Nam về mặt số lượng với 70.366 chiếc trong 8 tháng đầu năm. Tuy nhiên, tổng kim ngạch từ Indonesia chỉ đạt hơn 1 tỷ USD.

Tương tự, Thái Lan - "thủ phủ" ô tô của ASEAN, xuất khẩu 44.411 chiếc nguyên chiếc vào Việt Nam (tương đương số lượng của Trung Quốc), nhưng tổng giá trị kim ngạch chỉ dừng ở mức 923 triệu USD.

Như vậy, dù lượng xe nhập khẩu từ Trung Quốc ít hơn Indonesia khoảng 26.000 chiếc, nhưng số tiền người Việt chi trả cho xe Trung Quốc lại cao hơn khoảng 556 triệu USD. So với Thái Lan, cùng một lượng xe nhập về tương đương, nhưng giá trị kim ngạch của xe Trung Quốc cao hơn tới hơn 644 triệu USD. 

Dữ liệu này phản ánh thực tế xe nguyên chiếc nhập khẩu từ Trung Quốc không còn nằm ở phân khúc giá rẻ như trước đây, mà đang dịch chuyển mạnh sang các phân khúc có giá trị cao hơn.

Các thị trường nhập khẩu ô tô nguyên chiếc khác trong 8 tháng đầu năm 2026 bị bỏ lại một khoảng cách khá xa, bao gồm: Nhật Bản nhập khẩu 3.663 chiếc, Đức 680 chiếc, Nga 587 chiếc, Ấn Độ 595 chiếc...

Đây không phải là lần đầu tiên các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc tiến vào thị trường Việt Nam. Những năm đầu 2000, xe Trung Quốc từng xâm nhập nhưng không tạo được dấu ấn. 

Nguyên nhân chủ yếu thời điểm đó là do xe Trung Quốc phân phối qua các đại lý nhỏ lẻ, định vị sản phẩm cấp thấp và chất lượng không đảm bảo. Tại thời điểm đó, ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc chưa ưu tiên xuất khẩu và năng lực cạnh tranh về công nghệ, chất lượng chưa phát triển.

Bối cảnh hiện tại đã thay đổi hoàn toàn. Ngành ô tô Trung Quốc sản xuất với số lượng lớn, đối mặt với nguy cơ dư thừa công suất nội địa, dẫn đến việc phải hướng tới xuất khẩu. Bước vào thời đại điện khí hóa, sản phẩm được cải thiện về thiết kế, cập nhật công nghệ.

Giai đoạn 2020 - 2025 cho thấy sự đổ bộ mang tính hệ thống. Đã có 11 thương hiệu ô tô Trung Quốc tạo nên làn sóng xâm nhập thị trường Việt Nam, bao gồm: MG, Wuling, Haval, Haima, Lynk & Co, BYD, GAC, Dongfeng, Omoda, Jaecoo và Geely.

Số liệu trên chưa tính đến các hãng đã ngưng bán như Hongqi, Aion, BAIC. Xét về số lượng hãng xe theo quốc gia, xe Trung Quốc hiện chiếm vị trí số 1 tại thị trường Việt Nam.

Kim ngạch nhập khẩu gần 1,6 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2026 dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng khi ở phần còn lại của năm 2026 và bước sang 2027, hàng loạt thương hiệu mới đang rục rịch ra mắt. Quá trình chuẩn bị của các hãng xe này được thiết lập thông qua các đối tác phân phối trong nước.

Chẳng hạn, Zeekr - hãng xe thuần điện cao cấp thành lập năm 2021 tại Chiết Giang sẽ được đưa về Việt Nam qua Tasco. Dự kiến cuối 2026 hoặc đầu 2027, Zeekr sẽ phân phối hai mẫu xe đầu tiên là 7X (phân khúc SUV) và 009 (phân khúc MPV). Hệ thống showroom hiện đang trong quá trình hoàn thiện.

Trong khi đó, Neera Motors sẽ đóng vai trò là nhà nhập khẩu, phân phối cho hai thương hiệu Li Auto và Forthing. Các thủ tục nhập khẩu, kiểm định và phát triển đại lý đang được triển khai.

Một cái tên khác là Icaur - thương hiệu quốc tế của Icar - hãng xe thuần điện thuộc tập đoàn Chery (thành lập 2023 tại An Huy). Icaur dự kiến mở bán sớm nhất mẫu V27 (giá khoảng 2 tỷ đồng) cho dòng SUV gầm cao phong cách địa hình sử dụng hệ thống REEV (xe điện mở rộng phạm vi). 

Chiến lược thâm nhập của các tập đoàn ô tô Trung Quốc không chỉ dừng lại ở việc nhập khẩu nguyên chiếc. Đã xuất hiện những bước đi cụ thể hướng tới việc thiết lập cơ sở sản xuất tại Việt Nam.

Changan, một trong những tập đoàn ô tô nội địa lớn nhất Trung Quốc (sở hữu dải sản phẩm hơn 10 mẫu xe đa dạng cấu hình từ đốt trong, hybrid đến thuần điện), có kế hoạch vào Việt Nam thông qua một doanh nghiệp lớn về lắp ráp, phân phối trong nước. Tập đoàn này hiện sở hữu các thương hiệu con như Deepal (tập trung xe năng lượng mới) và Avatr (định vị cao cấp, chuyên xe thuần điện).

Đối với thương hiệu Deepal, thông qua nhà phân phối Kim Long Motor, hãng lên kế hoạch ra mắt 5 dòng sản phẩm trong ba năm tới (Deepal hiện có 7 sản phẩm thuần điện và hybrid EREV tại Trung Quốc). 

Từ đầu năm 2025, Kim Long Motor Huế và tập đoàn Changan Automobile đã công bố kế hoạch xây dựng "Nhà máy sản xuất xe con 5-7 chỗ ngồi Kim Long Trường An Việt Nam". Nhà máy này được đặt tại Huế, có tổng diện tích 30 ha với công suất thiết kế đạt 50.000 xe/năm.