Mỹ - Iran đồng ý ngừng tấn công, chuẩn bị đàm phán về Hormuz trong tuần này

Mới đây, một quan chức Mỹ cấp cao tiết lộ với tờ Axios rằng Washington và Tehran đã đồng ý ngừng tấn công lẫn nhau và hai bên dự kiến gặp mặt tại thủ đô Qatar vào ngày 30/6 để thảo luận về eo biển Hormuz. Vị quan chức cũng cho biết hiện tại tàu thuyền đã có thể lưu thông tự do qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Thông tin về cuộc gặp được đưa ra sau nhiều ngày căng thẳng leo thang tại Trung Đông, bắt đầu với việc Iran tấn công một tàu container vào ngày 25/6. Một ngày sau, Mỹ đáp trả bằng cách tập kích nhiều mục tiêu của Iran. Đến tối 27/6, Washington tiếp tục mở thêm các đợt tập kích sau khi Tehran tấn công một tàu chở dầu của Qatar. Cả hai bên đều cáo buộc đối phương vi phạm lệnh ngừng bắn.

Theo tờ Bloomberg, các đòn tấn công của Iran báo hiệu nước này sẽ tìm cách duy trì một mức độ kiểm soát nhất định đối với Hormuz trong thời gian tới. Trong khi đó, quyết định trả đũa của ông Trump cho thấy ông sẵn sàng dùng sức mạnh quân sự để bảo vệ quyền tự do hàng hải tại eo biển này.

Trước khi có thông tin về cuộc gặp tại Doha, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra nhiều lời đe dọa cứng rắn với Iran. Trên mạng xã hội Truth Social ngày 27/6, ông tuyên bố Mỹ có thể buộc phải sử dụng biện pháp quân sự để "hoàn tất công việc đã bắt đầu". Ông cảnh báo rằng nếu điều đó xảy ra, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ "không còn tồn tại".

Cùng ngày, Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC) đã nâng mức độ đe dọa an ninh tại Hormuz lên mức "đáng kể", đồng thời công bố bản đồ cảnh báo cho thấy khu vực có nguy cơ xuất hiện thủy lôi bao phủ phần lớn tuyến hàng hải này.

JMIC cũng cho biết luồng hàng hải đi qua vùng biển Oman - tuyến đường được các lực lượng hải quân phương Tây khuyến nghị sử dụng - đã được mở rộng, cho phép tàu thuyền lưu thông đồng thời theo cả hai chiều. Đến sáng sớm 28/6, nhiều tàu đã đi qua khu vực này bằng cả các tuyến do Oman và Iran chỉ định.

Trong khi đó, xung đột giữa Israel và nhóm phiến quân Hezbollah tại Lebanon vẫn tiếp diễn. Israel đã đạt được lệnh ngừng bắn với chính phủ Lebanon, song Hezbollah tuyên bố thỏa thuận đó “vô hiệu”.

Diễn biến này có nguy cơ cản trở tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran. Một trong những điều kiện của thỏa thuận hòa bình tạm thời là giao tranh phải chấm dứt trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon, dù Israel không phải là bên tham gia trực tiếp vào thỏa thuận đó.