Mỹ bán trái phiếu 30 năm với lãi suất cao nhất 25 năm, áp lực đè nặng nền kinh tế

Lợi suất dài hạn tăng cao 

Bộ Tài chính Mỹ cho biết phiên đấu giá 25 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm vào ngày 13/8 đã ghi nhận mức lợi suất 5,216% - mức cao nhất kể từ năm 2001. Một ngày trước đó, buổi đấu giá lô trái phiếu kỳ hạn 10 năm cũng ghi nhận mức lợi suất cao nhất kể từ năm 2007.

Lợi suất trái phiếu tăng cao đang trở thành cơn đau đầu mới đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Bộ Tài chính Scott Bessent trước kỳ bầu cử Quốc hội giữa kỳ vào tháng 11.

Chi phí vay nợ cao của của chính phủ đang bắt đầu ảnh hưởng đến nền kinh tế Mỹ. Tuần trước, lãi suất vay thế chấp mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm đã tăng lên 6,69% - mức cao nhất kể từ tháng 7/2025.

Theo ông Michal Stanczyk, nhà quản lý danh mục chứng khoán thu nhập cố định tại Allspring Global Investments, chi phí vay nợ của chính phủ Mỹ tăng cao trong bối cảnh nguồn cung nợ chính phủ trên toàn cầu liên tục gia tăng, trong khi thâm hụt ngân sách vẫn ở mức cao và áp lực lạm phát dai dẳng.

Bên cạnh đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng không còn là một người mua lớn trên thị trường trái phiếu kho bạc như trước.

Ông cảnh báo: “Nếu các nhà đầu tư tiếp tục đòi hỏi mức bù đắp cao hơn cho rủi ro lạm phát và tài khóa, lợi suất dài hạn có thể vượt xa mốc 5%, ngay cả khi các buổi đấu giá trái phiếu kho bạc vẫn thu hút mối quan tâm lớn”.

Bộ Tài chính Mỹ dường như cũng đang lo lắng về chi phí tài trợ cho hoạt động của chính phủ. Tuần trước, cơ quan này đã phát tín hiệu về khả năng cắt giảm nguồn cung trái phiếu dài hạn. Trong khi đó, các nhà đầu tư vẫn chưa vội vã chớp lấy mức lợi suất cao nhất trong nhiều thập kỷ, phản ánh nỗi lo đợt bán tháo có thể chưa kết thúc.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ vượt mốc 5% trong năm nay khi nhà đầu tư lo ngại cú sốc giá năng lượng từ Trung Đông sẽ thúc đẩy lạm phát, buộc Fed duy trì lãi suất cao trong nhiều năm.

Lợi suất còn chịu áp lực từ nguồn cung trái phiếu chính phủ gia tăng do thâm hụt ngân sách kéo dài, làn sóng vay nợ ồ ạt của các doanh nghiệp nhằm tài trợ cho AI, cùng với nhu cầu sụt giảm từ các nhóm nhà đầu tư truyền thống đối với trái phiếu dài hạn.

Chi phí lãi vay của chính phủ cũng đã trở thành một trong những yếu tố chính khiến thâm hụt ngân sách Mỹ ngày càng lớn. Tính từ đầu năm tài khóa đến nay, chi phí này đã lên tới 1.170 tỷ USD, tăng 15%, một phần do lợi suất trái phiếu tăng cao.

Vào ngày 13/8, Fitch Ratings giữ nguyên xếp hạng tín nhiệm của Mỹ ở mức 'AA+' với triển vọng ổn định, nhưng cảnh báo thâm hụt ngân sách so với quy mô nền kinh tế sẽ nới rộng vào năm 2026 do tác động của các khoản giảm thuế và hoàn trả thuế quan.

Nhóm người mua mới đòi hỏi lợi suất cao hơn

Mức chi phí vay 5,216% là cao nhất kể từ khi Bộ Tài chính Mỹ ngừng phát hành trái phiếu kỳ hạn 30 năm vào năm 2001. Phải đến năm 2005 quyết định này mới được đảo ngược.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay gần như trái ngược hoàn toàn. Vào năm 2001, các nhà đầu tư trái phiếu đang hưởng lợi lớn từ một thị trường giá lên kéo dài nhiều thập kỷ. Thặng dư ngân sách liên bang trong những năm trước đó thậm chí còn khiến nguồn cung nợ chính phủ Mỹ trở nên khan hiếm.

Còn hiện tại, khối lượng trái phiếu chính phủ Mỹ đang lưu hành đã lớn gấp 10 lần và tiếp tục tăng nhanh. Quy mô lượng trái phiếu đang lưu hành đã tăng gấp đôi kể từ năm 2018, lên khoảng 31.000 tỷ USD.

Trong khi những người mua truyền thống dần thu hẹp vai trò trên thị trường trái phiếu chính phủ, các nhà đầu tư thuộc khu vực tư nhân phải hấp thụ một phần lớn hơn nguồn cung. Đổi lại, họ đòi hỏi mức lợi suất hấp dẫn hơn để bù đắp rủi ro.

“Khi thị trường ngày càng phụ thuộc vào các nhà đầu tư nhạy cảm về giá, cùng một khối lượng cung trái phiếu chính phủ có thể cần mức lợi suất cao hơn để được hấp thụ hết”, nhóm chuyên gia tại Barclays nhận định.

Trong phiên giao dịch 13/8, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm đã giảm khoảng 4 điểm cơ bản. Giá dầu đi xuống và chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 7 không tăng đã khiến các nhà giao dịch giảm bớt kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất trong năm nay. Hiện họ ước tính xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 9 chỉ còn khoảng 35%.