Một công ty sách ghi nhận doanh thu 4 tỷ đồng, mang hơn 1.000 tỷ đồng đi cho vay với lãi suất 12%

Báo cáo tài chính quý I của CTCP Sách Việt Nam (SAVINA) cho thấy nguồn thu chủ yếu không đến từ hoạt động bán sách hay văn hóa phẩm truyền thống. Thay vào đó, lợi nhuận của SAVINA phụ thuộc vào các hoạt động tài chính, trọng tâm là khoản cho vay dài hạn trị giá hơn 1.000 tỷ đồng.

Cụ thể, kết thúc quý I/2026, SAVINA ghi nhận doanh thu thuần đạt 4,3 tỷ đồng, giảm 34% so với mức 6,4 tỷ đồng của cùng kỳ năm 2025. Trong cơ cấu này, nguồn thu lớn nhất đến từ hoạt động cho thuê bất động sản với hơn 3 tỷ đồng. Mảng "doanh thu khác”, bao gồm kinh doanh sách, văn hóa phẩm và lịch giảm hơn một nửa, từ gần 3 tỷ đồng xuống còn hơn 1 tỷ đồng.

Thuyết minh cho thấy sự sụt giảm doanh thu bán hàng xuất phát từ việc đứt gãy hoặc giảm thiểu đơn hàng với các đối tác liên quan. Cụ thể, đối với hệ thống Vinschool, doanh thu bán sách trong quý I/2026 chỉ phát sinh duy nhất 5,3 triệu đồng tại Chi nhánh TP HCM, trong khi cùng kỳ năm trước mảng này đóng góp hơn 47 triệu đồng. 

CTCP Vinschool (trụ sở chính) và Chi nhánh Hải Phòng hoàn toàn không phát sinh doanh thu mới. Tương tự, doanh thu từ CTCP In Sách Việt Nam (công ty liên kết) trong kỳ ghi nhận bằng 0, so với mức 753 triệu đồng của quý I/2025.

Mặc dù doanh thu sụt giảm, biên lợi nhuận gộp của công ty có sự cải thiện do tốc độ giảm của giá vốn hàng bán diễn ra mạnh hơn. Lợi nhuận gộp quý I/2026 đạt 2,8 tỷ đồng, giảm nhẹ so với mức 3,11 tỷ đồng của năm ngoái. 

Đối lập với doanh thu thuần 4,28 tỷ đồng, doanh thu hoạt động tài chính của SAVINA trong quý I/2026 đạt 30,71 tỷ đồng, tăng so với con số 29 tỷ đồng của quý I/2025. Gần như toàn bộ nguồn thu này (30,69 tỷ đồng) đến từ lãi tiền gửi và tiền cho vay.

Sự chênh lệch này được lý giải thông qua cấu trúc tài sản của doanh nghiệp. Tại ngày 31/3, tổng tài sản của SAVINA đạt 1.221 tỷ đồng. Trong đó, lượng tiền mặt và các khoản đầu tư tài chính chiếm áp đảo với hơn 1.188 tỷ đồng.

Đáng chú ý nhất là khoản đầu tư tài chính dài hạn trị giá 1.012 tỷ đồng, bao gồm 1.008 tỷ đồng là khoản cho "một số doanh nghiệp" vay với thời hạn trên một năm. 

Khoản vay này được áp dụng mức lãi suất 12%/năm và phân loại là khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn. Khoản vay này hiện chiếm 82,5% tổng tài sản của SAVINA. Thuyết minh báo cáo tài chính không công bố danh tính của các doanh nghiệp đi vay.

Bên cạnh đó, công ty có 177 tỷ đồng đầu tư tài chính ngắn hạn (tiền gửi có kỳ hạn và cho vay ngắn hạn) cùng lượng tiền mặt tăng 93% so với đầu năm, đạt 4,93 tỷ đồng.

Nhờ nguồn thu 30,71 tỷ đồng từ tài chính, sau khi trừ đi chi phí quản lý doanh nghiệp, SAVINA vẫn ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 26 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt 20 tỷ đồng, giảm nhẹ so với mức gần 21 tỷ đồng của cùng kỳ. Lãi cơ bản trên cổ phiếu (EPS) đạt 302 đồng.

Giai đoạn quý I/2026 ghi nhận các nỗ lực thanh toán và thu hồi công nợ của SAVINA, đưa cấu trúc vốn của công ty về trạng thái thanh khoản cao.

Ở phần nguồn vốn, tổng nợ phải trả giảm 53%, từ 31,43 tỷ đồng đầu năm xuống còn 14,82 tỷ đồng vào cuối tháng 3. Nguyên nhân chính là công ty đã thực hiện quyết toán và thanh toán các khoản thuế, nộp ngân sách Nhà nước, khiến mục này giảm từ 21,04 tỷ đồng xuống 5,24 tỷ đồng. Khoản phải trả người bán ngắn hạn cũng giảm hơn một nửa, còn 3,13 tỷ đồng.

Đối với CTCP In Sách Việt Nam, SAVINA hiện còn ghi nhận khoản phải thu tiền thuê nhà 1,64 tỷ đồng và phải thu khác hơn 511 triệu đồng.

Vốn chủ sở hữu của công ty đạt 1.206 tỷ đồng, tăng hơn 20 tỷ đồng so với đầu năm nhờ phần lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.

Trong cơ cấu vốn góp 679 tỷ đồng, Tập đoàn Vingroup tiếp tục duy trì vị thế cổ đông lớn nhất, nắm giữ 65,33% vốn điều lệ (tương đương 443,64 tỷ đồng); cổ đông Nhà nước nắm giữ 10% và các cổ đông khác nắm giữ 24,67%. Công ty có thặng dư vốn cổ phần hơn 71,8 tỷ đồng và tích lũy được hơn 455 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.

Hiện trạng pháp lý tại các lô đất "vàng"

Song song với việc chuyển dịch cơ cấu tài sản sang các công cụ tài chính sinh lời, SAVINA hiện đang trực tiếp quản lý và sử dụng nhiều lô đất tại Hà Nội để làm cơ sở kinh doanh và cho thuê văn phòng. Tuy nhiên, các bất động sản này đang trong quá trình xử lý thủ tục pháp lý.

Tại khu vực trung tâm thành phố (địa chỉ 22A, 22B Hai Bà Trưng và 50A Hàng Bài), các hợp đồng thuê nhà và thuê đất đều đã hết hạn tính đến thời điểm lập báo cáo tài chính quý I/2026. Doanh nghiệp đang thực hiện các thủ tục để gia hạn hợp đồng với cơ quan quản lý Nhà nước.

Đối với khu đất tại huyện Đông Anh và phố Chùa Hà được bàn giao từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, SAVINA tiếp tục sử dụng phục vụ sản xuất kinh doanh theo chủ trương cổ phần hóa. Dù vậy, công ty vẫn chưa ký hợp đồng thuê đất chính thức với cơ quan Nhà nước cho hai khu vực này.

Liên quan đến quỹ đất, báo cáo ghi nhận SAVINA đang có khoản chi phí xây dựng cơ bản dở dang dài hạn 6 tỷ đồng phục vụ việc giải phóng mặt bằng, đồng thời đã nộp 137 triệu đồng tiền thuế nhà đất trong quý I/2026. Giá trị tài sản cố định và bất động sản đầu tư của công ty đang có xu hướng giảm dần do trích lập chi phí khấu hao trong kỳ.