MBS điểm tên loạt doanh nghiệp điện chịu ảnh hưởng khi thủy điện giảm huy động

Theo báo cáo của Chứng khoán MBS, tiêu thụ điện trong 8 tháng đầu năm 2026 tăng 9,7% so với cùng kỳ, duy trì ở mức cao khi nền nhiệt tăng, kéo theo nhu cầu sử dụng điện lớn hơn từ nhóm khách hàng dân cư.

Trong tháng 7–8, tốc độ tăng trưởng chậm lại đôi chút, ở khoảng 7,7%, do miền Bắc bước vào mùa mưa lũ. Tuy nhiên, MBS cho rằng áp lực cung ứng điện vẫn hiện hữu trong thời gian tới khi nhiệt độ bình quân toàn thế giới được dự báo tăng mạnh đến cuối năm 2027.

Trong bối cảnh nhu cầu điện duy trì ở mức cao, sản lượng huy động và chi phí đầu vào giữa các nguồn điện có sự khác biệt, qua đó khiến triển vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp trong ngành phân hóa.

Thủy điện giảm huy động, điện than chịu áp lực chi phí

MBS cho biết, trong tháng 7–8, sản lượng huy động thủy điện giảm khoảng 13% so với cùng kỳ. Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ (NOAA) công bố sự hình thành của El Niño vào ngày 11/6. Theo MBS, lượng mưa thấp hơn năm trước đã ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng tích nước và huy động của các nhà máy thủy điện.

Sang tháng 9, lượng nước về được cải thiện nhờ ảnh hưởng của áp thấp tại miền Bắc và việc khu vực miền Nam bước vào mùa mưa. Dù vậy, MBS cho rằng mức cải thiện này chỉ mang tính cục bộ và chưa quá rõ rệt so với cùng kỳ năm ngoái, khi thời tiết cũng chịu ảnh hưởng của bão. Theo đó, nhóm doanh nghiệp sở hữu các nhà máy thủy điện như REE, HDG, GEG và PC1 được cho là sẽ chịu tác động.

Đối với CTCP Cơ Điện Lạnh (Mã: REE), MBS dự báo lợi nhuận ròng quý III/2026 đạt 733 tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ. Sản lượng thủy điện giảm được kỳ vọng bù đắp nhờ giá bán điện tăng và Nhà máy điện gió Duyên Hải đi vào vận hành từ quý III, qua đó đóng góp thêm doanh thu. Mảng nước được dự báo tăng trưởng nhờ VCW, trong khi hoạt động cho thuê văn phòng có thể đóng góp tích cực khi E.Town 6 từng bước nâng tỷ lệ lấp đầy.

Ở chiều ngược lại, hoạt động bán hàng tại The Light Square được MBS dự báo chậm lại đáng kể trong bối cảnh thị trường bất động sản thắt chặt. Lợi nhuận ròng cả năm của REE được dự báo đạt 2.767 tỷ đồng, tăng 9%.

Với CTCP Tập đoàn Hà Đô (Mã: HDG), MBS dự báo lợi nhuận ròng quý III đạt 246 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ, chủ yếu do sản lượng thủy điện giảm từ mức nền cao của nửa cuối năm ngoái. Hoạt động bán hàng tại Charm Villa được đánh giá ảm đạm khi MBS ước tính dự án chỉ ghi nhận thêm doanh thu từ một căn trong quý III.

Trong khi đó, hoạt động cho thuê văn phòng và khách sạn được kỳ vọng tăng trưởng tốt nhờ doanh nghiệp nhận quản lý thêm một số tòa nhà trong tháng 7 và 8. MBS cũng cho rằng hoạt động tài chính sẽ duy trì tích cực nhờ lượng tiền gửi tăng đều, trong khi doanh nghiệp kiểm soát nợ vay khá tốt. Lợi nhuận ròng cả năm của HDG được dự báo đạt 786 tỷ đồng, tăng 11%.

Đối với CTCP Điện Gia Lai (Mã: GEG), lợi nhuận ròng quý III được MBS dự báo đạt 71 tỷ đồng, giảm 5% so với cùng kỳ. Sản lượng điện mặt trời được kỳ vọng tăng nhẹ khi Đức Huệ 2 vận hành từ tháng 6/2026, qua đó bù đắp một phần mức giảm của thủy điện.

Dù lãi vay trong quý dự kiến neo cao, doanh nghiệp đã trả nợ đáng kể vào cuối năm ngoái, về cơ bản giúp chi phí tài chính không tăng quá mạnh. Lợi nhuận ròng cả năm của GEG được MBS dự báo đạt 593 tỷ đồng, giảm 16%.

Cùng chịu ảnh hưởng từ diễn biến thủy điện, CTCP Tập đoàn PC1 (Mã: PC1) được dự báo đạt 176 tỷ đồng lợi nhuận ròng quý III, giảm 42% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ mảng xây lắp điện khi cả biên lợi nhuận và khối lượng công việc đều giảm do thị trường chậm lại bởi các vướng mắc pháp lý.

Bên cạnh đó, doanh thu thủy điện được dự báo giảm do điều kiện thời tiết kém thuận lợi, trong khi doanh thu từ mảng niken nhiều khả năng đi xuống do giá bán thấp hơn. Ở chiều ngược lại, việc PC1 mua lại lô trái phiếu 800 tỷ đồng có thể giúp chi phí lãi vay giảm nhẹ, còn lãi tỷ giá được kỳ vọng cải thiện doanh thu tài chính. Lợi nhuận ròng cả năm của PC1 được dự báo đạt 827 tỷ đồng, giảm 21%.

Trái với thủy điện, sản lượng huy động điện than trong quý III tăng khoảng 13% so với cùng kỳ, dù mức nền năm trước đã ở mức cao. Theo MBS, các nhà máy được huy động tối đa để bù đắp phần thiếu hụt từ thủy điện. Tuy nhiên, áp lực huy động không lớn như giai đoạn cao điểm quý II, khiến giá thị trường điện bình quân trong tháng 7–8 giảm xuống khoảng 1.200 đồng/kWh.

Cùng với đó, giá than thế giới tăng mạnh trong quý III đã tác động đến giá than cấp cho các nhà máy điện. MBS cho rằng diễn biến này phần nào gây áp lực lên biên lợi nhuận gộp, đặc biệt khi tỷ trọng huy động trên thị trường điện của nhóm điện than ở mức khá cao.

Với CTCP Nhiệt điện Quảng Ninh (Mã: QTP), MBS dự báo lợi nhuận ròng quý III đạt 62 tỷ đồng, tăng 88% so với cùng kỳ. Sản lượng được kỳ vọng tăng 18%, lên khoảng 1,3 tỷ kWh. Dù vậy, lợi nhuận quý III được dự báo thấp hơn các quý còn lại do đây là giai đoạn bảo dưỡng định kỳ hằng năm.

Giá than tăng mạnh có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận gộp của nhà máy. Trong khi đó, thu nhập lãi được kỳ vọng đóng góp đáng kể nhờ lượng tiền gửi tăng đều, còn doanh nghiệp không phát sinh chi phí lãi vay. Lợi nhuận ròng cả năm của QTP được MBS dự báo đạt 768 tỷ đồng, giảm 27%.

Điện khí tăng huy động, POW và NT2 hưởng lợi

Đối với sản lượng huy động điện khí, MBS dự báo sản lượng huy động trong quý III sẽ tăng khoảng 37% so với cùng kỳ, với đóng góp lớn nhất đến từ Nhà máy Nhơn Trạch 3 và 4 mới đi vào hoạt động. Theo MBS, trong quý III và nửa cuối năm 2026, nhiều nhà máy của POW và NT2 vẫn được giao mức Qc cao. Đây là yếu tố thuận lợi cho hoạt động của các nhà máy, dù giá khí tăng mạnh do xung đột địa chính trị trên thế giới.

MBS đánh giá khả năng cấp khí trong nước nhìn chung vẫn được bảo đảm. Công tác chuẩn bị LNG cho Nhơn Trạch 3 và 4 được đánh giá khá tốt. Các nhà máy trong nước đang đàm phán mua bổ sung khí từ mỏ Hải Thạch – Mộc Tinh, đồng thời triển khai cơ chế mua LNG phục vụ phát điện cho những năm tới.

Đối với Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power - Mã: POW), MBS dự báo lợi nhuận ròng quý III đạt 1.086 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ. Sản lượng Qc được giao ở mức cao, khoảng 4 tỷ kWh, trong khi sản lượng huy động thực tế tại một số nhà máy như Nhơn Trạch 1, 2, 3 và 4 thấp hơn kế hoạch.

Theo MBS, POW có khả năng được bù doanh thu Qc, qua đó cải thiện biên lợi nhuận. Ngoài ra, tỷ giá hạ nhiệt có thể giúp doanh nghiệp ghi nhận lãi tỷ giá từ khoản dư nợ vay bằng USD khoảng 17.000 tỷ đồng. Lợi nhuận ròng cả năm của POW được dự báo đạt 6.210 tỷ đồng, tăng 165%.

Trong khi đó, CTCP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 (Mã: NT2) được MBS dự báo đạt 270 tỷ đồng lợi nhuận ròng quý III, tăng 26% so với cùng kỳ. Sản lượng được ước tính tăng 21%. Đặc biệt trong tháng 9, sản lượng huy động thực tế được kỳ vọng thấp hơn Qc được giao, giúp nhà máy ghi nhận doanh thu bù Qc.

Doanh thu tài chính cũng được ước tính tăng trưởng mạnh nhờ lượng tiền gửi lớn, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng lợi nhuận. Lợi nhuận ròng cả năm của NT2 được dự báo đạt 892 tỷ đồng, giảm 21%.

Về chính sách, MBS cho rằng sau giai đoạn biến động bắt nguồn từ hàng loạt sai phạm pháp lý, diễn biến của ngành điện về cơ bản chưa có nhiều điểm nổi bật. Trong quý III/2026, các nội dung đáng chú ý gồm việc rà soát, điều chỉnh và cập nhật quy hoạch điện; một số vấn đề liên quan đến tái cấu trúc EVN và thị trường điện; cùng việc ban hành Nghị định 272, trong đó có nội dung về phát triển điện gió ngoài khơi.

Bên cạnh đó, thị trường vẫn chờ thêm các cơ chế cụ thể, gồm cơ chế Qc cho điện khí LNG, phương án xử lý cuối cùng đối với các dự án sai phạm giá FIT và khung giá năm 2026 cho các nguồn điện. Theo MBS, ngành điện vẫn vận động khá chậm sau những rủi ro pháp lý xảy ra trong nửa đầu năm.