Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng vọt: Vòng lặp xả hàng chưa có hồi kết

Lợi suất tăng cao bất thường

Tháng 9/2026 đã trở thành tháng tồi tệ nhất với trái phiếu chính phủ Mỹ trong vòng 4 năm qua. Giới đầu tư cảnh báo thị trường nợ quan trọng nhất thế giới đang bị cuốn vào “vòng xoáy” bán tháo luẩn quẩn.  

Tính riêng trong tháng vừa qua, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng hơn 0,5 điểm % lên 5,3% - mức cao nhất kể từ năm 2007 và gần sát mức đỉnh thiết lập vào năm 2002. Lợi suất và giá trái phiếu biến động ngược chiều.

Mức độ biến động này là điều bất thường đối với một thị trường trị giá 32.000 tỷ USD, vốn đóng vai trò là "mỏ neo" cho hệ thống tài chính toàn cầu.

Theo các nhà đầu tư lớn, đợt bán tháo hiện tại bắt nguồn từ những lo ngại về nợ công và lạm phát tại Mỹ, nhưng giờ đây đã kích hoạt thêm các đợt bán ra từ phía các quỹ đầu tư.

Một cơ chế tác động qua lại - hay đơn giản hơn là một vòng lặp phản hồi - đã hình thành trên thị trường trong tuần này. Khi lợi suất tăng lên mức buộc một số quỹ phải bán trái phiếu kho bạc, nguồn cung tăng lại gây thêm áp lực giảm giá, kéo lợi suất cao hơn và buộc những nhà đầu tư khác phải bán theo.

Bà Priya Misra, nhà quản lý danh mục tại JPMorgan Asset Management, nhận xét: “Đây là một vòng lặp tai hại. Chúng ta chưa biết điều gì sẽ phá vỡ nó. Áp lực bán trái phiếu có thể còn kéo dài. Chẳng ai muốn lấy thân mình ra chặn một đoàn tàu đang lao đến”.

Các yếu tố kỹ thuật đang thúc đẩy đà bán tháo

Báo cáo công bố ngày 29/9 cho thấy số liệu lạm phát tháng 8 tích cực hơn dự kiến. Tuy nhiên, điều đó đã không thể trấn an các trái chủ.

Tương tự, kế hoạch tăng mua lại trái phiếu kho bạc mà Bộ Tài chính Mỹ công bố vào tháng 8 cũng không thể kìm hãm đà bán tháo.

Chi phí vay tại Mỹ đã tăng kể từ khi cuộc chiến ở Iran bùng nổ vào cuối tháng 2, trong bối cảnh cú sốc giá năng lượng thúc đẩy áp lực lạm phát. Lạm phát cao làm giảm sức hấp dẫn của trái phiếu - loại tài sản cung cấp dòng tiền cố định trong nhiều năm.

Những yếu tố khác thúc đẩy lợi suất gia tăng bao gồm làn sóng vay nợ của doanh nghiệp AI, các dự báo khả quan về tốc độ tăng trưởng kinh tế Mỹ, cũng như việc nợ công cán mốc 40.000 tỷ USD. Tuy nhiên, hiện nay các yếu tố kỹ thuật cũng đang đóng vai trò đáng kể.

Theo ông Matthew Scott, Giám đốc toàn cầu mảng giao dịch tại AllianceBernstein, các quỹ đầu cơ và quỹ tín thác đầu tư bất động sản - vốn nắm giữ danh mục lớn các chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp (MBS) - đã buộc phải bán tháo trái phiếu kho bạc dài hạn trong tuần này.

Ông cho biết khi chi phí vay gia tăng, người Mỹ cũng trở nên e ngại hơn trong việc trả nợ trước hạn các khoản vay thế chấp.

Đối với những nhà đầu tư nắm giữ MBS, điều này khiến thời gian các khoản vay được tất toán kéo dài hơn, buộc họ phải bán bớt các tài sản nợ dài hạn khác, chẳng hạn trái phiếu chính phủ, để bù đắp cho sự thay đổi.

Ông Amrut Nashikkar, nhà phân tích tại Barclays, cho biết cơ chế tương tự cũng đang diễn ra ở các phân khúc khác của thị trường. Chẳng hạn, các quỹ sử dụng đòn bẩy và nắm giữ vị thế lớn trên thị trường hợp đồng tương lai trái phiếu kho bạc đang phải tái cơ cấu danh mục đầu tư.

Ông Daniel Gottlander, Trưởng bộ phận giao dịch hoán đổi tại khu vực Bắc Mỹ của Citi, cũng đồng tình với quan điểm này.

"Khi xảy ra các đợt bán tháo như vậy, nhà đầu tư cần giảm thiểu rủi ro ở những phần khác của danh mục. Đó là lý do tại sao mọi việc diễn ra cùng lúc: Có rất nhiều tác động lan tỏa đang diễn ra”, ông bình luận .

Mặc dù những tác động này thường xuất hiện trong các đợt bán tháo lớn, thông thường vẫn có những nhà đầu tư sẵn sàng mua vào khi giá trái phiếu giảm sâu, qua đó giúp thị trường ổn định trở lại.

Tuy nhiên, điều đó lại chưa xảy ra lần này. Ông Gottlander cho biết: “Những người mua mới vẫn chưa xuất hiện”.