Lào Cai dừng hoạt động nhiều điểm mỏ khoáng sản chưa đủ điều kiện

Hiện nay, hoạt động khai thác cát, sỏi trên địa bàn tỉnh Lào Cai tập trung chủ yếu ở các mỏ thuộc khu vực sông Hồng, sông Chảy và một số suối. Công tác quản lý khoáng sản có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lào Cai.

Tuy nhiên, bên cạnh những mỏ được cấp phép, hoạt động đúng quy định, vẫn còn nhiều trường hợp khai thác còn nhiều lỗi vi phạm như thiếu trạm câm, bến thủy nội địa, khai thác vượt tuyến ra ngoài điểm mỏ được cấp phép, phương tiện khai thác không đủ điều kiện an toàn kỹ thuật…

Trước tình hình trên, cuối tháng 4/2026, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành văn bản số 2916/UBND-KT về việc thực hiện các quy định trong hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển, kinh doanh, sử dụng khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Trong số đó, UBND tỉnh yêu cầu dừng hoạt động khai thác khoáng sản đối với 13 điểm mỏ cát chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất, chưa lắp đặt thiết bị quản lý, kiểm soát sản lượng.

Các đơn vị chỉ được phép đưa mỏ vào tiếp tục hoạt động sau khi khắc phục đầy đủ các tồn tại, hạn chế và được Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân xã, phường sở tại kiểm tra, xác nhận đủ điều kiện hoạt động trở lại theo quy định. Đây được xem là giải pháp mạnh nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác vượt công suất, nguyên nhân chính gây thất thoát tài nguyên và giảm thu ngân sách.

Ghi nhận của phóng viên tại hai điểm mỏ cát trên sông Hồng (thuộc xã Quy Mông) của Công ty TNHH Mạnh Lâm Yên Bái cho thấy, các hoạt động khai thác, vận chuyển cát được tạm dừng; toàn bộ máy móc, phương tiện được tập kết tại một chỗ; đơn vị cũng đã chủ động lắp đặt thiết bị quản lý, kiểm soát sản lượng (trạm cân) tại các bến, bãi.

Anh Nguyễn Trọng Lực, Công ty TNHH Mạnh Lâm Yên Bái chia sẻ, ngay sau khi nhận được văn bản của tỉnh yêu cầu tạm dừng hoạt động để hoàn thiện lắp đặt trạm cân, doanh nghiệp thực hiện theo đúng chỉ đạo và đến nay đã hoàn thiện lắp đặt trạm cân. Doanh nghiệp cũng có văn bản gửi xã Quy Mông, Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp sớm được hoạt động trở lại.

Doanh nghiệp kiến nghị các sở, ngành, địa phương sớm tham mưu cho UBND tỉnh tháo gỡ cho doanh nghiệp, bởi tạm dừng lâu không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là mùa mưa bão đang đến gần mà còn ảnh hưởng đến việc làm, thu nhập của hàng chục công nhân.

Anh Lê Tuấn Kiên, Giám đốc Công ty TNHH An Trường Khánh (phường Âu Lâu) cho hay, trong quá trình hoạt động khai thác cát, công ty luôn chấp hành nghiêm túc các quy định của Nhà nước, chính quyền địa phương để hoàn thiện đầy đủ các thủ tục theo quy định. Tuy nhiên, hiện Luật Khoáng sản có nhiều thay đổi lớn với nhiều điều chưa rõ ràng khiến công ty gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện.

Công ty mong muốn các cơ quan chức năng có hướng dẫn chi tiết, cụ thể để công ty hoạt động hiệu quả, tạo việc làm cho nhân dân.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai, lực lượng cảnh sát đường thủy số 2 tập trung tăng cường tuần tra, kiểm soát trên hai tuyến sông chính là sông Hồng và sông Chảy. Từ đầu năm đến nay, Đội cảnh sát đường thủy số 2 tổ chức 213 tổ tuần tra kiểm soát với 1.272 lượt cán bộ chiến sĩ tham gia.

Đội đã kiểm soát 1.437 phương tiện; lập biên bản vi phạm 59 trường hợp; trong đó có 31 tàu khách, 18 tàu chở đá, 7 tàu chở cát, một tàu hút cát sỏi, một chủ bến bãi tập kết khoáng sản và một chủ phương tiện; tạm giữ 44 giấy tờ, 15 phương tiện. Ước tính xử phạt 315 triệu đồng.

Trung tá Phùng Nguyên Ngọc, Phó Đội trưởng phụ trách Đội Cảnh sát đường thủy số 2, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Lào Cai cho biết, Đội đã tăng cường quản lý, giám sát việc chấp hành quy định pháp luật về khai thác, tập kết, vận chuyển khoáng sản trên địa bàn.

Đặc biệt, với những điểm mỏ, bãi tập kết thuộc diện tạm dừng hoạt động do chưa đủ điều kiện, Đội đã tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, công an xã trực tiếp tuyên truyền và yêu cầu đình chỉ đối với các bến bãi điểm, mỏ này.

Đến thời điểm hiện tại, các bến bãi đã chấp hành tốt các quy định, 100% các bến bãi đã lắp trạm cân theo đúng chỉ đạo; các bến đều đang tạm dừng hoạt động và chờ quyết định của tỉnh cho hoạt động trở lại.

Theo thống kê, toàn tỉnh Lào Cai hiện có trên 180 điểm mỏ cát, sỏi; trong đó có 36 điểm có giấy phép còn hiệu lực. Các mỏ chủ yếu trên sông Hồng, sông Chảy và suối Chăn. Tuy nhiên, nhiều giấy phép trước đây còn thiếu về vị trí, bãi tập kết và điều kiện khai thác, gây khó khăn trong quản lý.

Ông Lưu Đức Cường, Trưởng phòng Khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai cho hay, đối với 13 mỏ cát yêu cầu tạm dừng hoạt động, thời gian qua các mỏ này cơ bản chấp hành nghiêm và khắc phục, hoàn thiện theo yêu cầu.

Đến nay, có 6 đơn vị có báo cáo gửi về Sở để xem xét, xác nhận việc đã hoàn thành, khắc phục lắp đặt trạm cân. Hiện Sở đang phối hợp với các sở, ngành liên quan tiến hành kiểm tra, đánh giá việc khắc phục, rà soát các vi phạm để xử lý hành chính đảm bảo theo quy định.

Sau đó, sẽ kiểm và rà soát kỹ hồ sơ pháp lý liên quan. Chẳng hạn như đơn vị đã lắp đặt trạm cân, Sở đánh giá vị trí có đảm bảo theo hồ sơ kỹ thuật ban đầu hay không. Trên cơ sở đó, sau khi rà soát đầy đủ sẽ báo cáo UBND tỉnh cho các đơn vị hoạt động.

Khai thác cát, sỏi có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao. Tuy nhiên, nếu thiếu kiểm soát, hoạt động này sẽ kéo theo nhiều hệ lụy về môi trường, an toàn giao thông và đời sống người dân.

Do đó, việc siết chặt quản lý khoáng sản cát đang được tỉnh Lào Cai đặt trong khuôn khổ chặt chẽ hơn, từ khâu cấp phép khai thác đến vận chuyển, tiêu thụ.

Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ lâu dài, góp phần đưa hoạt động khai khoáng vào khuôn khổ, đáp ứng các yêu cầu theo quy định, góp phần tích cực đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương, đảm bảo nguồn nguyên liệu xây dựng cho các công trình trong và ngoài địa bàn.