Lãnh đạo và người nhà dự chi hơn 2.300 tỷ đồng mua cổ phiếu: Những thương vụ lớn tại VCI, KDH, PDR

Trong thư gửi nhà đầu tư mới đây với tiêu đề “Horrible July”, ông Petri Deryng, nhà điều hành PYN Elite, gọi tháng 7 là giai đoạn tồi tệ đối với thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhận định này xuất hiện sau chuỗi phiên bán mạnh, khi cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài cùng thu hẹp danh mục.

Tính đến 28/7, VN-Index đã giảm 179 điểm (gần 10%) so với tháng trước. Đà giảm liên tục khiến tâm lý bi quan lan rộng, dù PYN Elite vẫn đánh giá triển vọng lợi nhuận năm 2026 của các doanh nghiệp niêm yết tích cực hơn diễn biến thị giá.

Giữa bối cảnh đó, hàng loạt kế hoạch gia tăng sở hữu của lãnh đạo và người liên quan được công bố.

Theo thống kê từ các công bố giao dịch, tổng lượng cổ phiếu đăng ký mua tại 14 doanh nghiệp đạt khoảng 124,3 triệu đơn vị. Tạm tính theo giá đóng cửa ngày 28/7, tổng giá trị các kế hoạch vào khoảng 2.324 tỷ đồng.

Những thương vụ trị giá hàng trăm tỷ đồng

Quy mô lớn nhất thuộc về kế hoạch mua hơn 31,1 triệu cổ phiếu VCI của ông Tô Hải, Thành viên HĐQT CTCP Chứng khoán Vietcap. Theo giá đóng cửa ngày 28/7, lượng cổ phiếu này có giá trị tạm tính gần 612 tỷ đồng.

Nếu hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của ông Hải tại Vietcap dự kiến tăng từ 15,13% lên 17,83% vốn điều lệ. Động thái đăng ký mua xuất hiện sau khi VCI trải qua nhịp giảm mạnh và lùi về mức thấp nhất kể từ giữa năm 2023.

Theo sau là các kế hoạch tại MCH, KDH, VBB, KBC và PDR, với giá trị ước tính từ 230 tỷ đồng đến 375 tỷ đồng mỗi giao dịch. Chỉ riêng sáu thương vụ lớn nhất đã chiếm hơn 90% tổng giá trị đăng ký mua trong khảo sát.

Một số kế hoạch còn làm thay đổi đáng kể tỷ lệ sở hữu của người mua. Tại Khang Điền, nếu mua đủ 20 triệu cổ phiếu KDH, sở hữu của Phó Tổng Giám đốc Lý Tuấn Kiệt có thể tăng từ 0,056% lên 1,838% vốn. Tại một doanh nghiệp bất động sản khác, Chủ tịch HĐQT Nguyễn Văn Đạt cũng đăng ký mua 20 triệu cổ phiếu PDR, qua đó dự kiến nâng tỷ lệ sở hữu lên khoảng 29,54%.

Tại Vietbank, bà Trần Thị Lâm, mẹ Chủ tịch HĐQT Dương Nhất Nguyên, đăng ký mua 22 triệu cổ phiếu VBB. Nếu hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của bà dự kiến tăng từ 0,02% lên 1,88% vốn điều lệ, trong khi tổng tỷ lệ nắm giữ của các thành viên gia đình có thể lên khoảng 16%.

Chênh lệch thị giá khiến quy mô tài chính của các giao dịch khác nhau đáng kể. Kế hoạch mua 10 triệu cổ phiếu KBC có giá trị tạm tính khoảng 278 tỷ đồng, trong khi cùng khối lượng tại HPX chỉ tương đương khoảng 40 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, kế hoạch mua 2,7 triệu cổ phiếu MCH của Tổng Giám đốc Trương Công Thắng có giá trị ước tính khoảng 375 tỷ đồng, thuộc nhóm lớn nhất dù khối lượng thấp hơn nhiều thương vụ khác.

Xu hướng lan sang nhiều doanh nghiệp

Ngoài các giao dịch quy mô hàng trăm tỷ đồng, lãnh đạo và người liên quan tại Nam Long, Nam Kim, Nam Việt, Cửu Long An Giang, Biwase và Vietourist cũng đăng ký mua từ 1 triệu đến 1,5 triệu cổ phiếu mỗi trường hợp.

Tại Nam Long, hai người con của Chủ tịch HĐQT cùng đăng ký mua tổng cộng 2 triệu cổ phiếu NLG. Cá nhân đăng ký mua tại Nam Việt và Cửu Long An Giang cũng là con của lãnh đạo cấp cao.

Các tổ chức liên quan người nội bộ xuất hiện tại KBC và Biwase. Làn sóng gia tăng sở hữu vì vậy không chỉ đến từ những người trực tiếp điều hành, mà còn mở rộng sang thành viên gia đình và pháp nhân có liên hệ với lãnh đạo.

PNJ là một trường hợp có bối cảnh riêng. Tổng Giám đốc Phan Quốc Công đăng ký mua 1 triệu cổ phiếu trong lúc thị giá giảm sâu và doanh nghiệp đang trao đổi với nhà đầu tư về những vấn đề liên quan vụ án buôn lậu kim cương vừa được cơ quan chức năng triệt phá.

Trong khi đó, ông Cao Ngọc Duy, em trai Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung, đã hoàn tất mua 300.000 cổ phiếu PNJ.

Nhìn rộng hơn, các kế hoạch mua trải dài từ chứng khoán, bất động sản, ngân hàng, hàng tiêu dùng đến thép, thủy sản, nước sạch và du lịch. Nhiều cổ phiếu trong số này đã giảm mạnh hoặc lùi về vùng giá thấp trong vài năm.

MCH là trường hợp có phần khác biệt khi cổ phiếu giảm đáng kể từ đầu năm nhưng vẫn cao hơn so với một năm trước. Điều này cho thấy các giao dịch không hoàn toàn xuất hiện trong cùng một trạng thái giá, dù đều được công bố giữa thời điểm thị trường chung chịu áp lực điều chỉnh.

Tín hiệu xuất hiện sau nhịp giảm sâu

Phần lớn giao dịch trên mới dừng ở bước đăng ký, vì vậy tổng giá trị hơn 2.300 tỷ đồng chưa phản ánh lượng tiền thực tế đã tham gia thị trường. Kết quả công bố sau thời hạn giao dịch sẽ cho thấy rõ hơn mức độ thực hiện của từng cá nhân và tổ chức.

Dù vậy, việc lãnh đạo, người thân và bên liên quan đồng loạt lên kế hoạch tăng sở hữu vẫn tạo thêm một lớp tín hiệu trong giai đoạn thị giá suy yếu. Điểm chung không chỉ nằm ở quy mô giao dịch, mà còn ở thời điểm các kế hoạch này xuất hiện, sau khi nhiều cổ phiếu giảm sâu và tâm lý bi quan lan rộng.

Giữa phiên 23/7, Chủ tịch HĐQT Chứng khoán SSI Nguyễn Duy Hưng từng viết trên trang cá nhân: “Giá nhiều cổ phiếu đã ở mức hấp dẫn cho nhà đầu tư tích sản theo trường phái đầu tư giá trị”.

Đây không phải lần đầu người đứng đầu SSI lên tiếng khi thị trường biến động mạnh. Trong quá khứ, một số phát biểu của ông Hưng xuất hiện gần các vùng đảo chiều của VN-Index.

Nhận định trên không đồng nghĩa thị trường đã tạo đáy, cũng như các đăng ký mua chưa chắc được thực hiện đầy đủ. Tuy nhiên, sự xuất hiện đồng thời của các kế hoạch gia tăng sở hữu và những đánh giá tích cực hơn về mặt bằng giá cho thấy tâm lý thị trường đã bắt đầu có thêm một chiều nhìn khác sau chuỗi bán mạnh.

Các giao dịch thực tế trong những tuần tới sẽ là phép thử rõ hơn: liệu đây chỉ là tín hiệu trấn an trong giai đoạn biến động, hay người nội bộ thực sự gia tăng cam kết tài chính tại vùng giá hiện tại.