Kinh doanh logistics trong kỷ nguyên số: Nhận diện cơ hội và rủi ro từ mô hình nhượng quyền bưu cục

Dựa trên bài viết phân tích về kinh doanh bưu cục vừa được đăng tải trên báo ‏‏Vietnamnet‏‏, trong bối cảnh hạ tầng giao nhận trở thành "xương sống" của nền kinh tế số, mô hình nhượng quyền bưu cục nổi lên như một phương thức đầu tư hấp dẫn giúp tối ưu dòng vốn và khai thác tài nguyên sẵn có từ các thương hiệu lớn. ‏

‏Tuy nhiên, để hiện thực hóa các con số lợi nhuận, nhà đầu tư cần nhìn nhận thấu đáo những rào cản thực tế về pháp lý và vận hành nhằm giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn đầu gia nhập thị trường.‏

‏Theo dữ liệu từ Bộ Công Thương, thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa bứt phá với quy mô dự kiến đạt 70 tỷ USD vào năm 2030, tốc độ tăng trưởng ổn định của TMĐT hiện nay không chỉ mang lại "vận hội" cho các tập đoàn lớn mà còn mở ra cơ hội cho những nhà đầu tư cá nhân thông qua việc nhượng quyền bưu cục số. ‏

‏Điển hình là các mô hình bưu cục theo dạng kinh doanh tư nhân, nơi nhà đầu tư có thể phát triển và vận hành đội ngũ lên đến 40 shipper và hệ thống xe tải chuyên dụng để xử lý đa dạng các dải hàng hóa. Nhưng ở phía ngược lại, cũng có những nhà đầu tư phải nhanh chóng đóng cửa điểm gom, phát hàng chỉ sau vài tháng vận hành do nôn nóng chạy theo xu hướng mà bỏ qua việc thẩm định năng lực đối tác nhượng quyền.‏

‏Theo phân tích từ ‏‏Vietnamnet‏‏, đúng trước sự sàng lọc khốc liệt của ngành logistics đòi hỏi bên nhận nhượng quyền (nhà đầu tư) phải đặc biệt tỉnh táo trước những thương hiệu mở rộng "nóng" nhưng thiếu nền tảng pháp lý và vận hành vững chắc.‏

‏Đầu tiên, thông tin mà các nhà đầu tư thường bỏ qua chính là tính chính danh và thời gian hoạt động thực tế của đơn vị bán nhượng quyền. Theo Nghị định 35/2006/NĐ-CP, một pháp nhân nhận quyền sơ cấp từ nước ngoài cần có ít nhất một năm kinh doanh thực tế tại Việt Nam trước khi tiến hành cấp quyền thứ cấp. ‏

‏Việc bỏ qua bước thẩm định này có thể khiến nhà đầu tư rơi vào tình thế “bấp bênh”, tưởng rằng đang là đối tác của một thương hiệu lớn hoặc quen thuộc, nhưng thực tế pháp nhân đại diện là mới thành lập, có năng lực chưa được kiểm chứng đầy đủ và tính pháp lý chỉ ở mức tối thiểu để thực hiện nhượng quyền.‏

‏Tiếp theo, việc "đói đơn" cũng là một điểm nghẽn hạ tầng quan trọng cần lưu ý khi nhà đầu tư chỉ tập trung vào một phân khúc hàng hóa, ví dụ như hàng kích thước lớn, cồng kềnh. Một số nhà thương hiệu nhượng quyền mới tập trung vào phân khúc này để thu hút nhà đầu tư với lý do biên lợi nhuận cao. Nhưng nếu sản lượng tổng chưa đủ lớn sẽ khiến bưu cục không gánh nổi chi phí cố định (mặt bằng, xe tải, nhân sự), nhà đầu tư sẽ nhanh chóng âm vốn.‏

‏Xu hướng tiêu dùng trên các sàn TMĐT hiện nay đòi hỏi các đơn vị vận chuyển phải hiểu rõ mục tiêu kinh doanh và đáp ứng trọn vẹn nhu cầu từ những gói hàng nhỏ nhẹ đến các kiện hàng cồng kềnh trên cùng một nền tảng vận hành. ‏

‏Điểm quan trọng nhất, sự cam kết lâu dài của đối tác nhượng quyền thông qua quy mô đầu tư hạ tầng chính là thước đo an toàn nhất cho dòng vốn. Nếu đối tác nhượng quyền không đảm bảo được độ ổn định của mạng lưới, nhà đầu tư mới sẽ đối mặt với nguy cơ đổ bể trước khi kịp thu hồi vốn. ‏