Khu công nghiệp xanh đối mặt bài toán vốn: Đầu tư lớn nhưng khó chứng minh dòng tiền

Tại hội thảo “Khơi dòng tài chính bất động sản khu công nghiệp: Đón sóng đầu tư trong kỷ nguyên tăng trưởng mới” diễn ra ngày 29/9 tại Hải Phòng, bà Trần Thị Tố Loan, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Sao Đỏ, cho biết nguồn vốn đang là một trong những trở ngại lớn đối với quá trình chuyển đổi xanh tại các khu công nghiệp.

Theo bà Loan, các khu công nghiệp hiện đã nhận thức rõ xu hướng chuyển đổi xanh và sự cần thiết phải đầu tư cho hạ tầng xanh. Tuy nhiên, khoảng cách từ nhận thức đến triển khai thực tế vẫn còn lớn do nguồn lực tài chính của doanh nghiệp có hạn.

Một nghịch lý được doanh nghiệp chỉ ra là những khoản đầu tư cần thiết để một khu công nghiệp chuyển đổi xanh lại không phải lúc nào cũng tạo ra doanh thu ngay.

Bà Loan dẫn thực tế tại Khu công nghiệp Nam Đình Vũ, doanh nghiệp đã hoàn thiện nhiều hạng mục theo định hướng xanh nhưng khi tiếp cận vốn tín dụng để tiếp tục đầu tư, câu hỏi đặt ra vẫn là khoản đầu tư đó sẽ tạo ra doanh thu và dòng tiền như thế nào để chứng minh hiệu quả tài chính với ngân hàng.

“Chúng tôi xác định đây là những khoản đầu tư mang lại lợi ích dài hạn. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, doanh nghiệp phải bỏ ra nguồn vốn rất lớn để đầu tư vào các hạng mục như xử lý nước thải, tiết kiệm nguyên liệu, giảm hóa chất, cải thiện công nghệ và vận hành hệ thống theo tiêu chuẩn mới.

Ngay cả khi nước sau xử lý được doanh nghiệp tính đến phương án tái sử dụng, việc này vẫn phải tuân thủ các quy định nhất định. Do đó, khả năng biến khoản đầu tư vào hệ thống xử lý thành nguồn doanh thu hoặc dòng tiền trực tiếp trong ngắn hạn là không dễ dàng", bà Loan thông tin.

Bài toán vốn càng trở nên đáng chú ý khi việc phát triển khu công nghiệp sinh thái đòi hỏi chi phí đầu tư cao hơn so với mô hình truyền thống.

Tại hội thảo,ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân châu Âu tại Việt Nam - EuroCham, cho biết chi phí đầu tư để phát triển khu công nghiệp sinh thái có thể tăng khoảng 10 - 15%. Khi đó, chủ đầu tư không chỉ phải bỏ thêm vốn cho hạ tầng mà còn phải chứng minh được giá trị kinh tế mà mô hình này mang lại.

Trong khi đó, ESG không phải lúc nào cũng là yếu tố quyết định đối với nhà đầu tư. Điều quan trọng là chủ đầu tư khu công nghiệp phải chứng minh được giá trị của mô hình xanh đối với khách hàng.

Ông cho biết khách hàng lựa chọn khu công nghiệp của mình bởi sẵn sàng trả nhiều hơn để được hoạt động trong một khu công nghiệp theo mô hình này.

Như vậy, bài toán của chủ đầu tư không chỉ nằm ở việc có đủ vốn để xây dựng hạ tầng xanh, mà còn là khả năng chuyển những khoản đầu tư này thành giá trị kinh tế đủ rõ ràng để thuyết phục khách thuê cũng như các tổ chức tài chính.

Ngân hàng nhìn vào tài sản và phương án vay

Ở góc độ ngân hàng, bà Nguyễn Thị Kim Phượng, Giám đốc Chi nhánh FDI của BIDV, cho biết khi xem xét cấp tín dụng cho các dự án khu công nghiệp, ngân hàng trước hết quan tâm đến tài sản bảo đảm và tính khả thi của phương án vay vốn.

Nhà đầu tư cần có hồ sơ pháp lý đầy đủ, trong đó có các giấy tờ về quyền sử dụng đất, đồng thời phải chứng minh năng lực của chủ đầu tư. Ngân hàng cũng đánh giá tổng thể dự án, từ pháp lý, năng lực tài chính đến phương án triển khai.

Theo bà Phượng, vấn đề đối với nguồn vốn cho khu công nghiệp không hẳn nằm ở việc ngân hàng có tiền hay không, mà còn ở việc kỳ hạn của nguồn vốn có phù hợp với đặc thù đầu tư hạ tầng khu công nghiệp hay không.

Đối với các ngân hàng lớn đang hướng tới ESG, danh mục tín dụng xanh ngày càng được chú trọng. Tuy nhiên, việc tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi dành cho tín dụng xanh vẫn chưa dễ dàng.

Khi ngân hàng tiếp cận được nguồn vốn xanh với chi phí thấp hơn, ngân hàng mới có điều kiện sử dụng nguồn vốn này để cho các chủ đầu tư vay đối với những dự án đáp ứng các tiêu chuẩn phù hợp.

“Ngân hàng có thể hỗ trợ kết nối nguồn vốn. Rủi ro tín dụng chúng tôi chịu nhưng nguồn vốn phải được sử dụng đúng mục tiêu, đúng những tiêu chuẩn ESG”, bà Phượng nói.