Khi phương Tây săn tìm vonfram ngoài Trung Quốc

Động thái này đánh dấu bước chuyển quan trọng: vonfram không còn chỉ là một kim loại công nghiệp thông thường mà đang trở thành tài sản chiến lược gắn với an ninh chuỗi cung ứng quốc gia.

Trong nhiều thập kỷ, Trung Quốc kiểm soát phần lớn nguồn cung vonfram toàn cầu. Tuy nhiên, sau các biện pháp siết xuất khẩu từ năm 2025, phương Tây bắt đầu tăng tốc tìm kiếm nguồn cung ngoài Trung Quốc. Reuters nhận định các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Bắc Kinh đã “gây chấn động chuỗi cung ứng toàn cầu”, buộc Mỹ và châu Âu phải xây dựng các kho dự trữ khoáng sản chiến lược.

Đây cũng là bối cảnh khiến những doanh nghiệp sở hữu nguồn tài nguyên vonfram quy mô lớn ngoài Trung Quốc được thị trường quốc tế nhìn nhận lại với góc nhìn hoàn toàn khác: không chỉ là công ty khai khoáng, mà là mắt xích chiến lược của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại Việt Nam, Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) nổi lên như một trong số ít doanh nghiệp sở hữu vị thế như vậy. Công ty hiện vận hành mỏ đa kim Núi Pháo tại Thái Nguyên, một trong những mỏ vonfram lớn nhất ngoài Trung Quốc, cùng nhà máy chế biến sâu vonfram hiện đại.

Tài sản khan hiếm trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Không phải ngẫu nhiên mà thời gian gần đây, hàng loạt hãng truyền thông quốc tế như Reuters, Bloomberg, Nikkei Asia hay Business Times liên tục nhắc đến câu chuyện nguồn cung vonfram ngoài Trung Quốc.

Báo cáo nghiên cứu tháng 5/2026 của Diamond Equity Research về Almonty Industries, doanh nghiệp sở hữu mỏ Sangdong tại Hàn Quốc, nhận định phương Tây đang ngày càng xem các nhà sản xuất vonfram ngoài Trung Quốc là “tài sản chiến lược” trong bối cảnh nhu cầu đảm bảo chuỗi cung ứng an toàn gia tăng mạnh. Bản chất của cuộc chơi hiện nay nằm ở một thực tế: nguồn cung vonfram mới rất khó bổ sung trong ngắn hạn. Các mỏ cũ suy giảm hàm lượng, thời gian phát triển mỏ mới kéo dài nhiều năm, trong khi nhu cầu từ quốc phòng, hàng không, bán dẫn, xe điện và AI tiếp tục tăng mạnh.

Trong bối cảnh đó, những doanh nghiệp đã sở hữu sẵn tài nguyên, công suất chế biến và hệ sinh thái khách hàng toàn cầu gần như nắm lợi thế tuyệt đối. Đáng chú ý, MSR không chỉ khai thác quặng mà còn sở hữu năng lực chế biến sâu, yếu tố tạo nên khác biệt lớn trong ngành vật liệu công nghệ cao. MSR sở hữu một trong những nhà máy tinh luyện vonfram lớn nhất ngoài Trung Quốc, đồng thời đang đàm phán thêm các hợp đồng bao tiêu dài hạn với khách hàng chiến lược quốc tế.

Điều này đồng nghĩa MSR không chỉ hưởng lợi từ giá hàng hóa tăng, mà còn có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng vật liệu công nghệ cao toàn cầu, nơi biên lợi nhuận và định giá thường cao hơn đáng kể so với khai khoáng truyền thống.

MSR đạt kỷ lục lợi nhuận và triển vọng 2026: “Điểm rơi” của chu kỳ mới?

Diễn biến thị trường thuận lợi đã nhanh chóng phản ánh vào kết quả kinh doanh của MSR. Trong quý I/2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu gần 2.993 tỷ đồng, tăng 115% so với cùng kỳ; EBITDA đạt 1.050 tỷ đồng, tăng 154%. Đặc biệt, lợi nhuận sau thuế đạt 537 tỷ đồng, mức cao nhất kể từ khi nhà máy đi vào hoạt động. Động lực lớn nhất đến từ giá vonfram tăng đột biến. Giá APT trung bình quý I/2026 đạt 1.865 USD/mtu, gấp hơn 5 lần so với cùng kỳ năm trước. Tính đến cuối quý I/2026, giá APT ở mức khoảng 3.150 USD/mtu.

Không chỉ hưởng lợi từ giá bán, MSR còn cải thiện đáng kể hiệu quả vận hành. Tỷ lệ thu hồi vonfram tại Núi Pháo tăng hơn 9% so với cùng kỳ, trong khi sản lượng vonfram chế biến tăng 34%. Một điểm đáng chú ý khác là Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã điều chỉnh giấy phép khai thác cho phép Núi Pháo được huy động phần trữ lượng 28 triệu tấn quặng vonfram đa kim, trong tổng trữ lượng đã được phê duyệt là 83,22 triệu tấn. Điều này giúp củng cố đáng kể câu chuyện dài hạn của MSR trong bối cảnh thế giới ngày càng khát nguồn cung vonfram ổn định ngoài Trung Quốc.

Ở cấp độ Tập đoàn, vai trò của MSR cũng ngày càng trở nên quan trọng hơn trong câu chuyện tăng trưởng và tái định giá của Masan (HOSE: MSN). Trong bối cảnh các tài sản vật liệu chiến lược ngoài Trung Quốc ngày càng khan hiếm, MSR không chỉ được kỳ vọng đóng góp mạnh hơn về lợi nhuận và dòng tiền, mà còn có thể trở thành một trong những nền tảng giá trị quan trọng hỗ trợ quá trình giảm đòn bẩy và nâng định giá hệ sinh thái của Masan trong trung và dài hạn.

Cho năm 2026, doanh nghiệp đặt kế hoạch doanh thu từ 16.000 – 20.300 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế từ 1.700 – 2.500 tỷ đồng.

Trong bức tranh lớn hơn, điều đáng chú ý không chỉ là lợi nhuận ngắn hạn. Thị trường đang bước vào giai đoạn tái định giá các tài sản khoáng sản chiến lược, nơi giá trị không còn nằm đơn thuần ở sản lượng khai thác, mà ở khả năng trở thành mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khi Mỹ, EU và các nền kinh tế lớn đồng loạt đẩy mạnh dự trữ khoáng sản chiến lược, những doanh nghiệp sở hữu nguồn cung ngoài Trung Quốc như MSR có thể đang đứng trước “điểm rơi” lớn nhất trong nhiều năm qua.