Iran đề xuất cho tàu thuyền qua Hormuz kèm điều kiện, chờ phản hồi từ Mỹ

Một nguồn tin thạo tin tức về Tehran tiết lộ với Reuters rằng Iran có thể cân nhắc cho phép tàu thuyền di chuyển tự do qua phần Eo biển Hormuz thuộc vùng biển Oman, như một phần trong các đề xuất đã đưa ra trong đàm phán với Mỹ.

Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là các bên phải đạt được một thỏa thuận nhằm ngăn xung đột tái diễn.

Cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran đã gây ra sự gián đoạn lớn chưa từng có đối với nguồn cung dầu khí toàn cầu, khi Tehran đáp trả bằng cách đóng cửa Eo biển Hormuz.

Hàng trăm tàu chở dầu và tàu thương mại, cùng khoảng 20.000 thủy thủ, đã bị mắc kẹt tại vùng Vịnh kể từ khi chiến sự bùng nổ vào ngày 28/2.

Lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Washington và Tehran có hiệu lực từ ngày 8/4 và Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc chiến đã “gần kết thúc”, nhưng quyền kiểm soát Eo biển Hormuz vẫn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Nguồn tin cho biết thêm, đề xuất cho phép tàu thuyền đi qua vùng biển Oman phụ thuộc vào việc Washington có chấp nhận các điều kiện của Tehran hay không.

Tuy vậy, chưa rõ Iran có đồng ý dọn sạch số thủy lôi đã triển khai tại Hormuz, cũng như liệu nước này có cho phép tất cả tàu thuyền - bao gồm cả những tàu có liên hệ với Israel - được tự do qua lại hay không.

Một nguồn tin an ninh phương Tây xác nhận đề xuất này đã được chuẩn bị từ trước, song hiện vẫn chưa rõ Washington đã có phản hồi hay chưa.

Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Iran chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters.

Đề xuất trên có thể cho thấy Tehran đang chuyển sang lập trường mềm mỏng hơn. Trước đó, Iran từng nêu ý tưởng thu phí tàu thuyền qua Hormuz hoặc áp đặt chủ quyền đối với tuyến hàng hải quốc tế này.

Các quốc gia thành viên của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hợp Quốc đã họp tại London trong tuần này và phản đối mạnh mẽ ý tưởng Iran áp phí đối với tàu qua lại Eo biển Hormuz. Họ cảnh báo điều này có thể “tạo ra một tiền lệ nguy hiểm”.

Kể từ ngày 28/2, giao thông hàng hải qua Eo biển Hormuz đã gần như tê liệt. Iran vẫn duy trì việc phong tỏa eo biển bất chấp thỏa thuận ngừng bắn. Đến đầu tuần này, Mỹ cũng áp đặt một lệnh phong tỏa riêng đối với các tàu rời khỏi cảng của Iran.