IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu trước những cú sốc trái chiều

Kinh tế thế giới đang đứng trước những phép thử phức tạp khi đồng thời chịu tác động từ hai cú sốc trái chiều: các cuộc xung đột địa chính trị đẩy giá năng lượng và lạm phát leo thang, trong khi làn sóng bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) vừa tạo đà tăng trưởng vừa tiềm ẩn những rủi ro bất ổn mới.

Cảnh báo này được Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), bà Kristalina Georgieva, đưa ra tại Singapore trước thềm Hội nghị thường niên giữa IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra ở Bangkok (Thái Lan).

Theo người đứng đầu IMF, giá dầu Brent duy trì ở mức cao khoảng 100 USD/thùng cùng năng lực lọc dầu suy giảm đã đẩy chi phí nhiên liệu tăng mạnh, trực tiếp gia tăng áp lực lạm phát và kéo theo lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm tại Mỹ, Đức và Nhật Bản chạm mốc cao nhất trong nhiều thập kỷ.

Ở chiều ngược lại, dòng vốn khổng lồ đổ vào cơ sở hạ tầng AI đang đẩy giá cổ phiếu tại nhiều thị trường lên mức cao. Tuy nhiên, IMF lưu ý quy mô đầu tư vào các trung tâm dữ liệu AI hiện vượt xa cả các thời kỳ xây dựng mạng lưới đường sắt hay điện thoại trước đây. Nếu lợi nhuận doanh nghiệp không đạt kỳ vọng, thị trường hoàn toàn có nguy cơ đối mặt với một đợt điều chỉnh sâu.

Đáng chú ý, lợi ích từ làn sóng AI đang phân hóa gay gắt.

Trong khi một số nền kinh tế có thế mạnh công nghệ tại châu Á-Thái Bình Dương như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc thu hẹp khoảng cách tăng trưởng, phần lớn các nước đang phát triển lại bị bỏ lại phía sau, làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng toàn cầu.

Sự bùng nổ của AI cũng kéo theo cơn khát năng lượng đỉnh điểm, tiếp tục gây sức ép lên giá nhiên liệu, phân bón và lương thực thiết yếu.

Sức ép này thể hiện rõ qua trường hợp của Pakistan - quốc gia vừa đạt thỏa thuận sơ bộ với IMF để tiếp cận khoản cứu trợ 1,2 tỷ USD. Dù ghi nhận đà phục hồi kinh tế với mức tăng trưởng dự kiến 3,6%, quốc gia Nam Á này vẫn chịu tổn thương nặng nề do chi phí năng lượng leo thang và gián đoạn chuỗi cung ứng.

Tại hội nghị Bangkok tới đây, bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương đại diện cho 191 quốc gia thành viên sẽ tập trung thảo luận các giải pháp tháo gỡ nút thắt nợ công, kiểm soát rủi ro từ công nghệ mới và củng cố độ bền bỉ cho nền kinh tế thế giới.