Hơn 39.000 đơn vị nợ xấu 5.100 tỷ đồng bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội Việt Nam ngày 27/10 cho biết nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc không còn ở địa chỉ đăng ký, ảnh hưởng trực tiếp quyền lợi lao động.

Chín tháng đầu năm 2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam thông qua kiểm tra đã thu hồi gần 433 tỷ đồng tiền chậm đóng BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp (BHYT, BHTN). Cơ quan này cũng yêu cầu doanh nghiệp đăng ký tham gia hoặc đóng bổ sung cho 60.710 lao động với số tiền truy đóng hơn 222 tỷ đồng.

Bảo hiểm xã hội các địa phương phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân các cấp làm việc với hơn 13.700 đơn vị sử dụng lao động vi phạm nghĩa vụ đóng. Riêng tại Hà Nội và TP HCM, số tiền thu hồi được hơn 631 tỷ đồng.

Qua rà soát hồ sơ và hợp đồng khám chữa bệnh BHYT, cơ quan này cũng yêu cầu thu hồi 9,3 tỷ đồng chi trả không đúng quy định, liên quan hơn 10.200 lượt lao động; từ chối thanh toán và thu hồi về Quỹ Bảo hiểm y tế hơn 183,5 tỷ đồng do không đủ điều kiện.

Việc phát hiện vi phạm gặp khó khăn khi doanh nghiệp không đăng ký đầy đủ lao động thuộc diện tham gia hoặc kê khai thiếu tiền lương làm căn cứ đóng. Có đơn vị giao kết hợp đồng mang tên cộng tác viên, dịch vụ, khoán việc nhưng nội dung thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc để né tránh nghĩa vụ đóng. Trong khi dữ liệu chia sẻ chưa chi tiết đến từng lao động, mức thu nhập, một số doanh nghiệp chưa cung cấp hồ sơ, dữ liệu hoặc không hợp tác khi kiểm tra từ xa.

Thời gian tới, ngành Bảo hiểm xã hội sẽ tập trung kiểm tra đơn vị có dấu hiệu vi phạm, chậm đóng kéo dài; phối hợp với cơ quan công an, Viện KSND để xác minh, củng cố hồ sơ, xử lý các vụ việc theo quy định.

Luật hiện hành quy định chậm đóng là hành vi thuộc một trong các trường hợp chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền đã đăng ký theo thời hạn đã quy định; không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải đóng BHXH bắt buộc, BHTN trong 60 ngày kể từ ngày hết hạn quy định.

Hành vi chậm đóng BHXH chuyển thành trốn đóng khi người sử dụng lao động không khắc phục sau thời hạn kể trên, cơ quan Bảo hiểm xã hội có văn bản đôn đốc mà vẫn không thực hiện.