Hồ sơ ‘khủng’ của tập đoàn Trung Quốc muốn tham gia dự án Metro hơn 3 tỷ USD tại Việt Nam

Ngày 6/7, theo báo Lâm Đồng, một liên danh gồm Tập đoàn GFS, Tập đoàn Xây dựng Delta (Delta Group) và Tập đoàn Xây dựng Điện lực Trung Quốc (PowerChina) đã gửi văn bản tới UBND TP HCM đề xuất tham gia nghiên cứu và thi công tuyến metro số 6 (giai đoạn 1) dưới hình thức tổng thầu EPC.

Dự án có chiều dài 23km, kết nối sân bay Tân Sơn Nhất và Phú Hữu với tổng mức đầu tư dự kiến 3,3 tỷ USD. Liên danh này cam kết sẽ chuyển giao công nghệ vận hành máy đào hầm TBM (Tunnel Boring Machine) cho đội ngũ kỹ sư Việt Nam.

Trong số này có đối tác ngoại duy nhất là PowerChina. Đây là cái tên quen thuộc trong giới đầu tư khi là đơn vị liên doanh với Lilama, ký kết với EVN đầu tháng 2/2026, trong gói thầu EPC Dự án thành phần 1 - Nhà máy điện thuộc Dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II.

Năng lực làm metro của PowerChina

PowerChina (Power Construction Corporation of China) chính thức được thành lập vào ngày 29/9/2011. Tập đoàn ra đời trên cơ sở sáp nhập 14 doanh nghiệp khảo sát, thiết kế, xây dựng và sản xuất thiết bị cấp tỉnh (khu vực) tại Trung Quốc.

Trước khi chính thức mang tên PowerChina, cấu trúc của doanh nghiệp đã trải qua nhiều giai đoạn thay đổi từ trước tháng 10/1986, trực thuộc sự quản lý của các cơ quan như Bộ Công nghiệp Nhiên liệu, Bộ Công nghiệp Điện lực và Bộ Thủy lợi và Điện lực.

Theo báo cáo phát triển bền vững giai đoạn 2017-2018, PowerChina ghi nhận tổng tài sản đạt 325 tỷ nhân dân tệ, doanh thu hoạt động kinh doanh chính đạt 376 tỷ nhân dân tệ, và tổng lợi nhuận đạt 6,44 tỷ nhân dân tệ. 

Trong lĩnh vực xây dựng, tổ chức Engineering News-Record (ENR) xếp PowerChina đứng thứ 6 trong danh sách 250 nhà thầu kỹ thuật toàn cầu và thứ 11 trong danh sách 250 nhà thầu dự án quốc tế. Doanh nghiệp này cũng là nhà thầu xây dựng điện có công suất lớn nhất thế giới.

Về độ phủ toàn cầu, bộ phận kinh doanh quốc tế của tập đoàn (PowerChina-INTL) sở hữu 214 văn phòng tại 104 quốc gia và vùng lãnh thổ. 

Tập đoàn thực hiện 1.449 dự án hợp đồng EPC và hợp đồng thi công tại 43 quốc gia, với tổng giá trị các dự án đang xây dựng (tính đến 2017) đạt khoảng 508.981 triệu nhân dân tệ.

Để củng cố nguồn lực thiết kế phục vụ mảng kinh doanh tàu điện ngầm và đường sắt đô thị, PowerChina đã thực hiện chiến lược sáp nhập và mua lại. 

Năm 2014, họ hoàn tất việc sáp nhập công ty TLT của Đức. Đến năm 2017, tập đoàn tiếp tục mua lại Geodata của Ý - một công ty thiết kế và tư vấn chuyên về thiết kế ngầm.

Những bước đi chiến lược này đã mang lại kết quả cụ thể trong mảng đường sắt đô thị. Tháng 9/2024, dự án Tuyến tàu điện ngầm số 2 Sao Paulo do PowerChina thực hiện đã giành được "Giải thưởng Công trình Lớn nhất và Tốt nhất năm 2024" của Brazil. Đây là danh hiệu cấp quốc gia và là giải thưởng cao nhất trong lĩnh vực kỹ thuật tại ngành xây dựng nước này.

Dự án này là hệ thống giao thông công cộng lớn nhất và mới nhất của Brazil, đồng thời đánh dấu dự án đường sắt đô thị đầu tiên của PowerChina tại châu Mỹ cũng như dự án do chính phủ tài trợ đầu tiên của tập đoàn tại thị trường Brazil.

Nằm tại bang Sao Paulo, dự án nhằm mục đích kéo dài Tuyến số 2 hiện có từ ga Vila Madalena ở phía Tây đến ga Penha ở phía Đông. Quy mô xây dựng bao gồm 3 trục thẳng đứng, 4 hầm ngầm, 5 ga tàu điện ngầm cùng 1 trung tâm trung chuyển giao thông (bao gồm các hệ thống thông gió và lối thoát hiểm).

Trong đó, PowerChina chịu trách nhiệm thi công các phân đoạn 3, 4 và 5. Sau khi hoàn thành, số lượng nhà ga của tuyến tăng từ 14 lên 24 ga, ước đón lưu lượng hành khách hơn 800.000 người mỗi ngày. 

Hệ sinh thái cốt lõi

Hoạt động kinh doanh của PowerChina được cấu thành từ nhiều công ty con và chi nhánh có mức độ chuyên môn hóa cao.

Một trong những đơn vị nòng cốt là Công ty Kỹ thuật Hạt nhân PowerChina (trước đây là Công ty Kỹ thuật Xây dựng Điện lực Sơn Đông số 2, thành lập năm 1952). 

Công ty con này sở hữu số vốn đăng ký 600 triệu nhân dân tệ, hoạt động dưới các mô hình PPP, EPCO, EPC, BOO, BT, BOT, PMC... 

Trong hơn 60 năm, đơn vị này đã xây dựng 300 nhà máy điện lớn (hạt nhân, than, khí, sinh khối, gió và năng lượng mặt trời) với tổng công suất lắp đặt trên 98.600 MW. 

Đơn vị này là nhà thầu đủ điều kiện của các tập đoàn hạt nhân lớn nhất Trung Quốc và từng tham gia xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Vịnh Đại Á Quảng Đông, Lĩnh Áo, Dương Giang, Vinh Thành và Lục Phong.

Bên cạnh mảng điện truyền thống, công ty này cũng phát triển mạnh công nghiệp phi điện lực với 885 dự án, bao gồm hơn 90 dự án kỹ thuật dân dụng, sở hữu cổ phần tại 19 trạm chiết nạp khí tự nhiên và phát triển bất động sản. 

Mỗi năm, công ty sản xuất 100.000 tấn kết cấu thép và có năng lực thiết bị chuyên dụng như cần cẩu bánh xích 900 tấn. Lực lượng lao động đạt 5.000 người, trong đó có hơn 1.900 nhân sự có kinh nghiệm thi công dự án quốc tế.

Một nhánh chủ lực khác là Công ty TNHH Kỹ thuật PowerChina Tứ Xuyên (SCECC). Đơn vị này được thành lập vào ngày 29/6/2017. 

SCECC được biết đến với tên gọi "Đội quân Tứ Xuyên" trong ngành, nhánh này đã xây dựng hơn 260 nhà máy nhiệt điện, 70 trạm biến áp, hơn 2.200 km đường dây truyền tải, 70 cấu trúc tháp và hơn 80 tòa nhà dân dụng tại hơn 20 quốc gia ở châu Á, châu Phi và Nam Mỹ.

Tại thị trường Việt Nam, PowerChina đã bắt đầu các hoạt động kinh doanh từ năm 2000. 

Thông tin cho thấy tập đoàn đã tham gia vào nhiều dự án năng lượng quy mô lớn tại các địa phương như: Cụm điện mặt trời Dầu Tiếng (Tây Ninh), điện mặt trời Phù Mỹ (Bình Định), điện gió ngoài khơi Bình Đại (Bến Tre) và Nhà máy điện rác Cần Thơ.

SCECC bắt đầu hoạt động tại thị trường Việt Nam từ năm 2007 thông qua việc xây dựng Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí (Quảng Ninh), tiếp tục với Nhiệt điện Duyên Hải (Trà Vinh), và một số dự án năng lượng mới. 

Đến tháng 7/2018, Công ty TNHH Kỹ thuật PowerChina Tứ Xuyên chi nhánh Việt Nam (SCECC Việt Nam) chính thức được thành lập dưới dạng công ty con thuộc sở hữu toàn bộ của SCECC.