Hé lộ bức thư của tân Chủ tịch Fed gửi tới 20.000 nhân viên: Pháo đài quyền lực nhất Phố Wall đang được tái định hình

Trong bức thư gửi đi vào ngày 2/6 do tờ The New York Times tiếp cận được, tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin M. Warsh đã cam kết sẽ thúc đẩy các cuộc thảo luận cởi mở và tỉnh táo về chiến lược, chính sách và hoạt động vận hành của Fed.

“Hơn bao giờ hết, chúng ta phải đảm bảo Fed vận hành đúng với sứ mệnh của mình, phải tập trung vào tương lai”, ông viết. “Chúng ta chính là Cục Dự trữ Liên bang”.

Chỉ vài tuần sau khi ông Warsh nhậm chức, lộ trình tiếp cận của tân Chủ tịch đã bắt đầu lộ diện. Ông vừa kế thừa những giá trị mang tính lịch sử của Fed, vừa phát đi tín hiệu rõ ràng rằng một bước chuyển dịch thực chất đang diễn ra.

Sự cân bằng khôn khéo hiện tại tạm thời xoa dịu những mối lo ngại về mục tiêu của tân Chủ tịch Fed đối với một thể chế vốn từ lâu được coi là ngọn hải đăng của nền kinh tế lớn nhất thế giới và hệ thống tài chính toàn cầu.

Tâm điểm trong chiến lược của ông Warsh là thành lập một loạt tổ công tác chuyên trách tập trung vào 5 lĩnh vực mà ông gọi là hạt nhân trong việc điều hành chính sách tiền tệ.

Các mảng này bao gồm: phương thức truyền thông của Fed; danh mục nợ chính phủ và chứng khoán bảo đảm bằng tài sản thế chấp (MBS) trị giá 6,7 nghìn tỷ USD; các nguồn dữ liệu được ưu tiên; xu hướng năng suất và việc làm; và cuối cùng là các mô hình cùng thước đo được sử dụng để định lượng lạm phát.

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, ông Warsh sẽ công bố chi tiết hơn về các tổ công tác này trong vài tuần tới. Mục tiêu đề ra là hoàn thành toàn bộ báo cáo vào cuối năm nay, sau đó các nhà hoạch định chính sách sẽ cân nhắc xem nên triển khai những cải cách nào và theo phương thức ra sao.

Mỗi tổ công tác sẽ được dẫn dắt bởi một vài chuyên gia độc lập bên ngoài do đích thân ông Warsh chọn mặt gửi vàng, bên cạnh sự hỗ trợ từ các nhân sự tinh hoa được điều động từ chính nội bộ Fed.

Ông Warsh cũng áp dụng chiến thuật tương tự khi lựa chọn các cố vấn thân cận nhất của mình. Ông đưa vào bộ sậu những nhân vật bảo thủ thuộc giới hoạch định chính sách kinh tế đã quen biết nhiều năm.

Trong đó có Paul Winfree, người từng làm việc trong chính quyền đầu tiên của ông Trump và là tác giả của chương sách về cải cách Fed thuộc sáng kiến Dự án 2025 của Quỹ Heritage. Ông Warsh cũng chiêu mộ Daniel Heil, một chuyên gia chuyên nghiên cứu về chính sách tài khóa tại Viện Hoover thuộc Đại học Stanford.

Để kiện toàn bộ máy, tân Chủ tịch đã bổ sung hai nhà kinh tế học kỳ cựu của Fed là Daniel Covitz và Eric Engstrom - những người đã công bố nhiều công trình nghiên cứu chuyên sâu về các vấn đề cốt lõi của ngân hàng trung ương. Cho đến thời điểm hiện tại, ông vẫn giữ nguyên vị trí của tất cả các giám đốc bộ phận và nhân sự cấp cao cũ.

Trong nội bộ đội ngũ nhân viên và các nhà hoạch định chính sách của Fed, một bầu không khí sẵn sàng đón nhận những thay đổi mang tính đột phá đã xuất hiện. Tuy nhiên, tâm lý phòng thủ và bảo vệ những thành quả điều hành dưới thời kỳ lãnh đạo cũ vẫn hiện hữu rõ rệt. 

Cam kết đanh thép 

Màn ra mắt của ông Warsh tại cuộc họp chính sách vào tháng 6 đã hé lộ nhiều điều. Về mặt quy trình, cuộc họp vẫn tuân theo cấu trúc của các kỳ hội nghị trước đây: Đội ngũ chuyên gia tổ chức các buổi báo cáo định kỳ trước đó với các nhà hoạch định chính sách; các quan chức nộp bảng dự báo kinh tế và dự đoán lãi suất mới theo quý; Fed công bố thông cáo chính sách đi kèm quyết định lãi suất; và ông Warsh chủ trì buổi họp báo.

Nhưng về mặt nội dung, ông Warsh đã vạch ra một lối đi hoàn toàn mới.

Thông cáo chính sách - vốn nhận được sự đồng thuận tuyệt đối từ các nhà hoạch định chính sách - đã bị cắt giảm cả về độ dài lẫn nội dung. Tên của các quan chức bị lược bỏ hoàn toàn. Văn bản tinh giản phần tổng quan về bối cảnh kinh tế, xóa bỏ tính định hướng về bước đi tiếp theo của Fed đối với lãi suất và khẳng định một cách dứt khoát rằng ngân hàng trung ương sẽ bằng mọi giá lập lại ổn định giá cả. Theo các nguồn tin thân cận, những thay đổi mang tính bước ngoặt này đều do chính ông Warsh khởi xướng.

Giới phân tích nhận định, việc nhấn mạnh vào ổn định giá cả là một lựa chọn đầy tính toán nhằm khôi phục uy tín của Fed sau 5 năm liên tiếp bỏ lỡ mục tiêu lạm phát 2%. Động thái này cũng giúp củng cố uy tín của chính cá nhân ông Warsh, xóa tan những hoài nghi trước khi ông nhậm chức. Ông Trump trước đó đã tuyên bố thẳng thừng rằng ông sẽ không lựa chọn một người không có cùng tiếng nói với mình.

“Nhấn mạnh vào ổn định giá cả là một cách để khẳng định tính độc lập của Fed, bởi vì thông thường thuật ngữ này luôn gắn liền với một lập trường chính sách diều hâu (thắt chặt)”, ông Donald Kohn, người từng giữ chức Phó Chủ tịch Fed giai đoạn 2006 - 2010 (thời điểm ông Warsh còn là Thống đốc Fed), phân tích.

Ông Kohn cũng cảnh báo rằng nếu lạm phát không có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt, ông Warsh sẽ phải đối mặt với áp lực lớn trong việc hiện thực hóa cam kết của mình bằng cách tăng lãi suất.

Trước khi quay trở lại dẫn dắt Fed, ông Warsh thường bày tỏ quan điểm rằng ông không quá bận tâm đến những con số khi đo lường lạm phát, ám chỉ ông thoải mái với mức lạm phát xoay quanh ngưỡng 2% hơn là một mục tiêu chính xác tuyệt đối.

Tuy nhiên, trên cương vị Chủ tịch, ông cảm thấy có trách nhiệm phải làm rõ trước công chúng rằng Fed sẽ không chấp nhận bất kỳ mức lạm phát nào vượt trên 2% vào thời điểm hiện tại. 

Chủ tịch Warsh tin rằng Fed không thể ngay lập tức thao túng được xu hướng lạm phát trong ngắn hạn - thứ vốn thường bị chi phối bởi sự trồi sụt giá cả mang tính đặc thù của các mặt hàng như dầu mỏ, trứng hay thịt bò. Điều mà Fed có thể định đoạt, theo góc nhìn của ông, chính là quỹ đạo của lạm phát trong tương lai. 

Thị trường tài chính đã có những chuyển dịch rõ rệt kể từ sau cuộc họp đầu tiên của ông Warsh, càng làm tăng thêm sự tự tin của tân Chủ tịch vào lộ trình của mình. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn từ 10 năm trở lên đã lao dốc, trong khi các thước đo kỳ vọng lạm phát dựa trên hoạt động thị trường cũng hạ nhiệt. Cùng lúc đó, lợi suất trái phiếu ngắn hạn lại tăng vọt khi các nhà giao dịch ồ ạt đặt cược rằng Fed sẽ tăng lãi suất trong năm nay.

Canh bạc

Một bài toán hóc búa đối với các nhà đầu tư hiện nay là việc ông Warsh kiên quyết từ chối phát đi tín hiệu về lộ trình lãi suất tiếp theo, hay còn gọi là chính sách định hướng tương lai. Ông đã từ chối nộp dự báo cá nhân của mình trong bộ dự tính kinh tế được Fed công bố vào tháng 6.

Kết quả là sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ: Một nửa số quan chức dự báo ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất ít nhất một lần trong năm nay, trong khi nửa còn lại ước tính Fed sẽ giữ nguyên hoặc cắt giảm lãi suất.

Sự thiếu vắng một chiếc kim chỉ nam từ Fed đã dẫn đến những quan điểm hoàn toàn trái ngược nhau tại Phố Wall. Một số chuyên gia nhìn thấy triển vọng tăng lãi suất trong những tháng tới - động thái mà họ cho là sẽ giúp đánh bóng thêm uy tín chống lạm phát của ông Warsh.

Số khác lại cho rằng khi lạm phát có khả năng hạ nhiệt trong nửa cuối năm, Fed không có lý do gì phải vội vã điều chỉnh lãi suất. Trong bối cảnh cánh cửa hạ chi phí vay gần như đã bị đóng sập do làn sóng lạm phát hiện tại, họ tin rằng ông sẽ chấp nhận một phương án dung hòa là giữ nguyên lãi suất trong một thời gian dài.

Tuy nhiên, có một quan điểm nhận được sự đồng thuận tuyệt đối của toàn thị trường: Biến động chắc chắn sẽ leo thang.

“Định hướng trước chính sách giúp giảm biến động trong ngắn hạn nhưng lại làm tăng biến động trong dài hạn; việc xóa bỏ nó sẽ mang lại kết quả ngược lại”, ông Stephen Miran, người vừa rời ghế Thống đốc Fed vào tháng 5 để quay trở lại quỹ đầu cơ Hudson Bay Capital, nhận định.