Hàng không Việt tăng chi phí khi bay vòng tránh Trung Đông

Cục Hàng không Việt Nam vừa đánh giá sơ bộ tác động của xung đột Trung Đông đối với ngành hàng không. Theo cơ quan này, diễn biến chiến sự phức tạp và chưa xác định thời điểm kết thúc đang gây áp lực lớn lên vận tải hàng không, thương mại và du lịch.

Hãng hàng không trong nước chịu ảnh hưởng rõ nhất là Vietnam Airlines. Dù không có hãng nào khai thác đường bay trực tiếp tới Trung Đông, các chuyến bay từ Việt Nam đi châu Âu của Vietnam Airlines buộc phải thay đổi lộ trình để tránh không phận Iran, Iraq và khu vực xung đột.

Hiện các chuyến bay được điều chỉnh theo hai hướng: hành lang phía bắc qua Trung Á hoặc Trung Quốc, hoặc hành lang phía nam qua Nam Á và bán đảo Saudi Arabia. Việc bay vòng khiến thời gian mỗi chuyến kéo dài thêm 10-15 phút, chi phí vận hành tăng khoảng 2.000 USD.

Nếu xung đột tiếp tục leo thang, Vietnam Airlines còn có thể phải trả thêm phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh, ước tăng 10-15% đối với các tàu bay khai thác tuyến xuyên lục địa đi qua khu vực gần vùng xung đột.

Xung đột Trung Đông cũng ảnh hưởng tới các hãng hàng không trong khu vực đang khai thác tại Việt Nam.

Hiện có ba hãng gồm Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways khai thác 6 đường bay từ Abu Dhabi, Jebel Ali, Dubai và Doha đến Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng với tần suất khoảng 12 chuyến mỗi ngày. Tháng 1/2026, các hãng này vận chuyển khoảng 141.000 hành khách và 11.000 tấn hàng hóa đi và đến Việt Nam.

Từ ngày 28/2, nhiều chuyến bay của các hãng này đã phải hủy, ảnh hưởng đến hàng chục nghìn hành khách. Việc giảm chuyến cũng khiến các đơn vị cung cấp dịch vụ hàng không tại Việt Nam sụt giảm doanh thu.

Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam dự kiến thất thu gần 1 triệu USD mỗi tháng, còn Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam ước giảm khoảng 10,9 triệu USD mỗi tháng từ phí phục vụ hành khách và các dịch vụ tại sân bay.

Ngành du lịch cũng chịu tác động khi nhiều tour từ Việt Nam đi Trung Đông phải hủy. Đồng thời, vận chuyển hàng hóa giữa Việt Nam và châu Âu bị chậm trễ, chi phí tăng, ảnh hưởng tới các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như linh kiện điện tử và hàng may mặc.

Trung Đông hiện là điểm trung chuyển của khoảng 25-30% lượng linh kiện điện tử và hàng công nghệ cao từ châu Âu về Việt Nam. Việc hủy chuyến bay có thể khiến một số khu công nghiệp phía Bắc như Bắc Ninh, Thái Nguyên đối mặt nguy cơ thiếu hụt linh kiện cục bộ.

Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến xung đột để hỗ trợ các hãng hàng không trong quá trình khai thác, đồng thời xem xét các biện pháp giảm thiểu thiệt hại. Cơ quan này đang nghiên cứu giảm giá dịch vụ sân đỗ cho các hãng bị ảnh hưởng và phối hợp với doanh nghiệp hàng không đề xuất phụ thu nhiên liệu nếu giá dầu tăng do xung đột kéo dài.

Xung đột Trung Đông bùng phát từ ngày 28/2 sau khi Mỹ và Israel tiến hành không kích các cơ sở tình báo và quốc phòng của Iran. Iran sau đó đáp trả bằng tên lửa và UAV. Đến ngày 6/3, giao tranh đã khiến hơn 1.000 người thiệt mạng tại Iran và gây thương vong tại Israel cùng các căn cứ Mỹ.

Nhiều quốc gia Trung Đông đã đóng cửa không phận, khiến các hãng bay trong khu vực phải hủy nhiều chuyến. Hiện Turkish Airlines vẫn khai thác bình thường từ Việt Nam, Emirates đã khôi phục một phần chuyến bay từ ngày 5/3 với tần suất thấp, trong khi Qatar Airways và Etihad Airways vẫn tạm dừng khai thác.