Hàng không nội địa có thể phụ thu nhiên liệu cao nhất 680.000 đồng mỗi chặng

Ngày 25/3, Cục Hàng không Việt Nam đã gửi Bộ Xây dựng về kế hoạch khai thác vận tải hàng không trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu bay Jet A1. Trong đó, cơ quan này đề xuất cho phép áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu với dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản.

Đây sẽ là khoản tiền thu ngoài mức giá vé tối đa mà hành khách phải trả. Từ trước đến nay, các hãng hàng không Việt Nam chưa áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu với các đường bay nội địa, mà chỉ áp dụng với các đường bay quốc tế khi giá Jet A1 tăng cao.

Cụ thể, Cục Hàng không đề xuất phụ thu nhiên liệu trên các đường bay nội địa khi giá xăng Jet A1 từ trên 100 USD/thùng. Theo nhà quản lý, đây cũng là mức giá nhiên liệu mà các hãng bay có thể cố gắng cân đối hoạt động và cũng là mức ổn định hai năm gần đây (năm 2024 khoảng 96 USD/thùng, năm 2023 87 USD/thùng).

Dự kiến mức thu thấp nhất là 16.000 đồng một chặng với đường bay dài dưới 500 km. Nếu giá Jet A1 vượt 250 USD/thùng, mức phụ thu nhiên liệu cao nhất sẽ được áp dụng là 680.000 đồng mỗi chặng với các đường bay từ 1.280 km trở lên, tương ứng với các chặng như Hà Nội - Phú Quốc.

Cục Hàng không đánh giá các mức phụ thu như đề xuất ở trên là hợp lý. Cơ quan này tham chiếu chặng bay Nhật Bản - Hàn Quốc (khoảng 2 giờ bay), mức phụ thu nhiên liệu với kịch bản Jet A1 180 USD/thùng là 55 USD/chặng, tương đương hơn 1,44 triệu đồng (theo tỷ giá bán USD tại Vietcombank ngày 26/3). Trong khi đó, mức dự kiến thu thêm trên đường bay Hà Nội - TP HCM có thời gian bay tương đương chỉ là 311.000 đồng.

Nếu được phê duyệt, việc phụ thu nhiên liệu trên các đường bay nội địa có thể áp dụng từ 1/4 đến 30/6/2026. Sau thời gian này, nếu xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và giá Jet A1 tiếp tục tăng cao, Cục Hàng không sẽ tổ chức đánh giá và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định các bước tiếp theo.

Với tình hình căng thẳng bởi chiến sự hiện tại, giá Jet A1 bình quân tháng 3 có thể là 190-200 USD/thùng, thậm chí hôm 24/3 giá nhiên liệu bay đã vượt 234 USD/thùng. Bên cạnh đó, mức phụ thu vật phí cũng tăng lên hơn 30 USD/thùng. Các chi phí như lọc dầu, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và sự khan hiếm cục bộ khi các nhà máy lọc dầu khu vực cắt giảm công suất đã khiến tổng chi phí cho nhiên liệu hàng không tăng mạnh và dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao, theo Cục Hàng không.

Các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu bay tại Việt Nam hiện phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ nước ngoài, là trở ngại, cũng như rủi ro lớn khi chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng.

Skypec, Petrolimex Aviation - hai đơn vị chủ lực, cung cấp phần lớn nhiên liệu hàng không cho các hãng khai thác tại Việt Nam - đều trông cậy vào nguồn nhập khẩu từ Trung Quốc, Thái Lan, Singapore và 20% còn lại từ 2 nhà máy lọc dầu trong nước (Dung Quất, Bình Sơn). Tuy nhiên, nhiều quốc gia trong khu vực đều có thông tin hạn chế hoặc dừng xuất khẩu xăng dầu, nhiên liệu bay để ưu tiên cho thị trường nội địa.

Trong bối cảnh khó khăn này, các công ty cung cấp nhiên liệu bay tại Việt Nam đang nỗ lực tìm kiếm, đa dạng hóa nguồn cung. Họ cam kết đáp ứng được nhiên liệu cho hoạt động vận tải hàng không đến trung tuần tháng 4/2026. Tuy nhiên, sau thời điểm trên, lượng nhiên liệu Jet A1 chưa thể đảm bảo và nhiều khả năng sẽ phải nhập với giá rất cao.

Về phía các hãng hàng không trong nước, họ cũng đang cố gắng duy trì mức giá vé nội địa ổn định trong tháng 3/2026 với nhiều mức linh hoạt. Thâm chí, do rơi vào giai đoạn thấp điểm (28/2-19/3), Cục Hàng không thống kê cho thấy mặt bằng giá giảm so với giai đoạn cao điểm trước đó. Ví dụ, đường bay Hà Nội - TP HCM, phân khúc giá vé thấp chiếm đến 81%, tăng 38% so với tháng 2.

Trên các đường bay quốc tế, các hãng Việt Nam đã có kế hoạch hoặc bắt đầu phụ thu nhiên liệu. Theo khảo sát 40 hãng bay quốc tế và khu vực, 60% đã thu hoặc sắp phụ thu nhiên liệu hoặc tăng giá vé để bù đắp chi phí khi giá Jet A1 tăng cao.

Cục Hàng không ước tính trong trường hợp mức giá Jet A1 dao động quanh 200 USD/thùng, tăng cao gấp đôi so với trước chiến sự, chi phí hoạt động của các hãng bay sẽ phát sinh thêm 40%.

Ngoài đề xuất cho phụ thu nhiên liệu trên đường bay nội địa, cơ quan này cũng kiến nghị gia hạn thời gian áp dụng thuế nhập khẩu 0%, giảm thuế bảo vệ môi trường từ 1.500 đồng/lít xuống còn 1.000 đồng/lít với xăng Jet A1, giảm thuế VAT với nhiên liệu bay...