Giải ngân đầu tư công 5 tháng đạt 21,6%, tăng hơn 34.800 tỷ đồng so với cùng kỳ

Trong năm 2026, tổng kế hoạch đầu tư công được Quốc hội giao đạt 1,08 triệu tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay và tăng khoảng 175 nghìn tỷ đồng so với năm 2025. Thủ tướng Chính phủ đã giao chi tiết 1,01 triệu tỷ đồng cho các bộ, ngành và địa phương, còn lại khoảng 79,7 nghìn tỷ đồng (chiếm 7,4%) chưa phân bổ.

Theo Bộ Tài chính, tính đến hết tháng 5, các bộ, ngành và địa phương đã phân bổ chi tiết kế hoạch vốn cho các nhiệm vụ, dự án đạt 1 triệu tỷ đồng. Nếu không tính phần vốn ngân sách địa phương giao tăng thêm, tổng vốn phân bổ đạt 990 nghìn tỷ đồng, tương đương 97,8% kế hoạch Thủ tướng giao.

Hiện còn khoảng 22,7 nghìn tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết tại 12 bộ, cơ quan trung ương và 12 địa phương, chủ yếu do đang hoàn thiện thủ tục đầu tư hoặc điều chỉnh phân bổ sang các đơn vị có nhu cầu sử dụng.

Về tình hình thực hiện vốn đầu tư công, đến hết tháng 5 đạt 219 nghìn tỷ đồng, tương đương 21,6% kế hoạch Thủ tướng giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương: 70,6 nghìn tỷ đồng (đạt 19,4%); vốn ngân sách địa phương:148,7 nghìn tỷ đồng (đạt 22,9%). So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân tương đương về tỷ lệ nhưng tăng 34,8 nghìn tỷ đồng về giá trị tuyệt đối.

Triển khai bộ công cụ KPI  

Tuy vậy, theo Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân vẫn chịu tác động bởi một số khó khăn. Trong đó, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng, chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công; giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán được duyệt, làm phát sinh chênh lệch chi phí, dẫn đến phải thực hiện điều chỉnh hợp đồng.

Cùng với khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) liên quan đến việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá, phương án đền bù, chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch.

Ngoài ra, thời điểm những tháng đầu năm, các chủ đầu tư thường đang tập trung thực hiện các bước thiết kế, lập, thẩm định, phê duyệt dự toán và tổ chức lựa chọn nhà thầu; do đó khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh chưa nhiều.

Việc lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, cùng với chất lượng chuẩn bị đầu tư các dự án chưa tốt, dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ triển khai.

Năng lực, trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, nhà thầu vẫn còn hạn chế, chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công; một số xã, phường thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ;…

Để thúc đẩy giải ngân đầu tư công, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết.

Thực hiện theo theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về các giải pháp quản lý, điều hành, kiểm soát giá nguyên vật liệu xây dựng và tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh công tác GPMB, đặc biệt trong bối cảnh xung đột quân sự Trung Đông kéo dài.

Bộ Xây dựng chủ động đôn đốc, phối hợp với địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, bình ổn giá vật liệu xây dựng, dự báo biến động giá cả để kịp thời xử lý theo thẩm quyền.

Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm khắc các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm. Có giải pháp sắp xếp bố trí cán bộ đáp ứng yêu cầu trong công tác quản lý và triển khai các dự án tại các xã, phường, nhất là đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Ngoài ra, nghiêm túc triển khai nhập đầy đủ dữ liệu số về tình hình giải ngân đầu tư công trên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính theo đúng hướng dẫn và thời gian quy định về cung cấp thông tin, dữ liệu về các chỉ số giải ngân vốn đầu tư công để triển khai bộ công cụ KPI theo dõi, đánh giá giải ngân vốn đầu tư công.