Giải mã hiểu lầm về dậy thì sớm, Hội đồng Dinh dưỡng khoa học trở thành 'màng lọc' thông tin đáng tin cậy cho cha mẹ‏

Bối rối trước "ma trận" tin đồn trên mạng ‏

‏Trong thời đại bùng nổ thông tin, chỉ cần gõ cụm từ “dậy thì sớm”, phụ huynh sẽ nhận lại vô số bài viết mang tính tự kết luận từ kinh nghiệm bản thân: từ việc uống sữa bò, tiêu thụ đạm gia cầm kích thích phát triển sớm, cho đến các bài thuốc làm chậm quá trình dậy thì. Sự hoang mang và lo lắng khiến nhiều cha mẹ “tự chẩn trị” - chỉ cần thấy con có một vài biểu hiện đơn lẻ như ngực hơi nhú, chiều cao tăng nhanh hay xuất hiện mùi cơ thể là lập tức quy kết trẻ bị dậy thì sớm.‏

‏Đáng lo ngại hơn, nhiều phụ huynh vì quá sợ hãi đã tự ý cắt bỏ sữa, thịt, trứng khỏi khẩu phần ăn của con. Hành động này vô tình tước đi nguồn đạm và canxi thiết yếu, khiến trẻ thiếu hụt dinh dưỡng đúng vào “giai đoạn vàng” phát triển chiều cao.‏

‏Công thức "3 Đúng" từ chuyên gia‏

‏Để tháo gỡ những hoang mang của phụ huynh, Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng đã kết nối gần 15 chuyên gia đầu ngành và tổ chức hội thảo chuyên đề "Hiểu đúng về dậy thì sớm dưới góc nhìn khoa học đa chiều" vào ngày 13/09 vừa qua.

Tại đây các chuyên gia như TTƯT.BS Trương Hữu Khanh, TTƯT.BS CK2 Đặng Thị Kim Huyên, TS.BS Lưu Thị Mỹ Thục, ThS.BS CK2 Phạm Công Luận… đã giải đáp những thắc mắc về dậy thì sớm và đúc kết bộ nguyên tắc "3 Đúng" giúp phụ huynh dễ dàng nhận diện và theo dõi sự phát triển của con một cách chuẩn khoa học. ‏

‏Nguyên tắc thứ nhất là “đúng dấu hiệu”, đó là khi cha mẹ phát hiện trẻ xuất hiện các dấu hiệu sinh dục thứ phát rõ ràng như ngực phát triển ở bé gái, tăng kích thước tinh hoàn ở bé trai, đi kèm sự xuất hiện của lông cơ thể hay biến đổi giọng nói. Nguyên tắc thứ hai là “đúng độ tuổi”, được tính khi các dấu hiệu trên xuất hiện trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai. Nguyên tắc quan trọng thứ ba là “đúng tiến triển”, nghĩa là các biến đổi thể chất phải diễn ra liên tục, tăng dần theo thời gian chứ không chững lại hay xuất hiện rồi tự biến mất.‏

Lời khuyên cho cha mẹ: Dinh dưỡng cân bằng và thăm khám đúng lúc‏

‏Thay vì hoảng loạn tự điều chỉnh chế độ ăn dựa trên tin đồn, các chuyên gia khuyên cha mẹ cần thiết lập những hành động chăm sóc thiết thực và chuẩn khoa học cho con. ‏

‏Không nhồi nhét dư thừa năng lượng nhưng cũng tuyệt đối không kiêng khem cực đoan. Trẻ cần được cung cấp đầy đủ và đồng đều các nhóm chất (đạm, đường bột, chất béo, vitamin và khoáng chất) phù hợp với thể trạng để phát triển đúng tốc độ sinh học.

Thay vì cắt giảm sữa bò, đạm động vật, cha mẹ cần hạn chế các tác nhân gián tiếp từ lối sống hiện đại như thừa cân (do đồ chiên rán, đồ ngọt), tiếp xúc hóa chất EDCs (ăn thức ăn đựng trong đồ nhựa tiếp xúc nhiệt, sử dụng mỹ phẩm sớm…).‏

‏Khi có bất kỳ nghi ngờ nào về sự phát triển của con, giải pháp an toàn và chính xác nhất là đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán toàn diện (qua đo tuổi xương, xét nghiệm nồng độ hormone và theo dõi biểu đồ tăng trưởng).‏

‏Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thăm khám thay vì tự ý điều trị, TS.BS Nguyễn Nhật Nam chia sẻ: ‏‏"Khi phụ huynh đưa trẻ đến khám sớm, chúng ta sẽ có hai tình huống. Nếu thực sự là dậy thì sớm, bác sĩ sẽ có phác đồ can thiệp kịp thời và hiệu quả. Nếu không phải, phụ huynh sẽ hoàn toàn giải tỏa được áp lực tâm lý để tiếp tục chăm sóc con đúng cách. Việc thăm khám với chuyên gia là giải pháp an toàn và khoa học nhất."‏

Hội đồng Dinh dưỡng khoa học - “Màng lọc” thông tin đáng tin cậy‏

‏Nội dung xuyên suốt hội thảo không chỉ tập trung chỉ điểm những hiểu lầm phổ biến xoay quanh dậy thì sớm, mà còn trực tiếp đính chính các thông tin chưa chính xác. Bên cạnh phần chia sẻ kiến thức từ chuyên gia, các tình huống thực tế cũng được đưa vào minh họa một cách trực quan, để phụ huynh có thể dễ dàng hình dung cách nhận diện dấu hiệu, phân biệt những biểu hiện sinh lý thông thường với các trường hợp cần lưu ý và hiểu rõ hơn khi nào nên đưa trẻ đi thăm khám.

Ở phần tổng kết, BS.CKII Phạm Công Luận đưa ra một thông điệp rõ ràng: “Lo lắng là bản năng. Nhưng mà hành động cần phải có cơ sở.” Chuyên gia cũng khuyến nghị cha mẹ có thể tìm hiểu thêm thông tin từ các công cụ trực tuyến để mở rộng kiến thức, nhưng cần gặp chuyên gia để xác thực thông tin trước khi hành động.‏

‏Đó cũng chính là vai trò mà Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng hướng tới: xây dựng một diễn đàn khoa học minh bạch và khách quan cho cộng đồng. Hội Đồng được Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP HCM (NRI) kết nối đội ngũ chuyên gia, bác sĩ trong lĩnh vực dinh dưỡng và nhi khoa, với sự hỗ trợ nguồn lực triển khai từ Nutifood.

Theo định hướng hoạt động, các nội dung chuyên môn được xây dựng dựa trên góc nhìn và chia sẻ của đội ngũ chuyên gia, đảm bảo tính độc lập về chuyên môn, đóng vai trò như một nguồn tham chiếu giúp cha mẹ phân biệt giữa kiến thức khoa học và tin đồn thiếu căn cứ, từ đó bớt đi những lo lắng không cần thiết, tự tin chăm sóc trẻ đúng lúc và đúng chuẩn.‏

Không chỉ dừng lại ở các buổi hội thảo chuyên đề, chương trình "Hộp Thư Trăn Trở" trên fanpage của Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng vẫn tiếp tục duy trì như một cầu nối tương tác giữa ba mẹ và các bác sĩ.

Thông qua hoạt động này, những băn khoăn, câu hỏi thực tế của phụ huynh xoay quanh dinh dưỡng, tăng trưởng và sức khỏe của trẻ có thể trở thành cơ sở để các chuyên gia tiếp tục giải đáp, chia sẻ kiến thức và cung cấp những góc nhìn khoa học phù hợp với mối quan tâm của cộng đồng.‏