Giá xăng tăng mạnh không còn là tín hiệu để Fed tăng lãi suất nhằm ngăn lạm phát

Giá xăng vượt quá 4 USD/gallon dường như là tín hiệu để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất nhằm ngăn chặn lạm phát. Ít nhất cho tới hiện tại, điều đó có vẻ là một quyết định không khôn ngoan.

Thay vào đó, các nhà đầu tư kỳ vọng ngân hàng trung ương sẽ giữ nguyên lãi suất chuẩn, hoặc thậm chí quay trở lại hướng cắt giảm lãi suất vào cuối năm nay, khi các nhà hoạch định chính sách cân nhắc rủi ro rằng giá năng lượng tăng cao hơn sẽ làm chậm tăng trưởng.

Fed có thể giữ nguyên lãi suất, hoặc cắt giảm vào cuối năm

Trong những phát biểu mới đây, Chủ tịch Fed Jerome Powell  đã ra tín hiệu rằng việc tăng lãi suất vào thời điểm này có thể là sai lầm đối với một nền kinh tế đang phải đối mặt với tình trạng suy yếu thị trường lao động và những lo ngại ngày càng tăng về suy thoái kinh tế. 

Khi được hỏi liệu ông có nghĩ rằng các nhà hoạch định chính sách nên xem xét tăng lãi suất vào thời điểm này hay không, Powell trả lời: “Đến khi tác động của việc thắt chặt chính sách tiền tệ có hiệu lực, cú sốc giá dầu có lẽ đã qua đi, và việc đó đang gây áp lực lên nền kinh tế vào thời điểm không thích hợp. Xu hướng là bỏ qua bất kỳ cú sốc nguồn cung nào”.

Bình luận này được đưa ra vào thời điểm quan trọng đối với thị trường, khi mà giới đầu tư đang chật vật để nắm bắt ý định của Fed trong bối cảnh hàng loạt tín hiệu kinh tế mâu thuẫn và liên tục thay đổi.

Chỉ vài ngày trước, các nhà giao dịch bắt đầu cân nhắc khả năng Fed tăng lãi suất. Tâm lý đó xuất phát từ một số tin tức đáng lo ngại về lạm phát:

Giá nhập khẩu tăng cao hơn nhiều so với dự kiến ​​trong tháng 2, thậm chí còn trước cả đợt tăng giá dầu do chiến tranh, trong khi Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế OECD nâng dự báo lạm phát Mỹ lên mức 4,2% cho năm 2026.

Tuy nhiên, những bình luận của ông Powell, kèm theo những lưu ý thường thấy của Fed rằng có những trường hợp tiềm tàng cho cả việc tăng hoặc giảm lãi suất, đã giúp thị trường thoát khỏi lập trường cứng rắn.

Trước chiến tranh, thị trường đã kỳ vọng hai, thậm chí có thể ba lần cắt giảm lãi suất trong năm nay, với dự đoán rằng lạm phát có thể tiếp tục giảm xuống mức mục tiêu 2% của Fed và các nhà hoạch định chính sách tiền tệ sẽ chuyển trọng tâm sang hỗ trợ thị trường lao động.

Theo công cụ FedWatch của CME Group, giá hợp đồng tương lai sáng thứ Ba cho thấy chỉ có 2,1% khả năng tăng lãi suất vào cuối năm nay. Điều này diễn ra bất chấp các tin tức cho thấy giá xăng không chì thông thường đã vượt quá 4 USD trên toàn quốc. 

Mặc dù vẫn còn nhiều điều không chắc chắn về hướng đi của lãi suất, nhưng các bình luận trên Phố Wall đã chuyển sang kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất. Chắc chắn, xác suất giảm lãi suất vẫn còn thấp - khoảng 25% - nhưng đã tăng lên đáng kể trong hai ngày qua.

Lạm phát so với tăng trưởng

Ông Rob Subbaraman, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô toàn cầu tại Nomura, nói: “Hiện tại, việc các ngân hàng trung ương chỉ đưa ra những tuyên bố cứng rắn nhằm kiềm chế kỳ vọng lạm phát là điều hợp lý”.

“Tuy nhiên... tác động đến tăng trưởng tiền lương và lạm phát lõi có thể bị hạn chế, và thay vào đó, cuộc chiến ở Trung Đông có thể nhanh chóng biến thành một cú sốc tăng trưởng toàn cầu”, ông nói thêm.

Thực tế, những lo ngại về tác động của việc giá dầu tăng vọt đến tăng trưởng kinh tế đã lấn át những lo lắng về giá cả tiêu dùng, phản ánh mối lo ngại của ông Powell rằng việc tăng lãi suất hiện nay sẽ không giải quyết được vấn đề chi phí năng lượng và có thể gây ra nhiều rắc rối hơn sau này. 

Joseph Brusuelas, nhà kinh tế trưởng tại RSM, cho biết các ngân hàng trung ương nên lo ngại về “sự sụt giảm nhu cầu” do cú sốc năng lượng gây ra.

Ông viết: “Thời gian không phải là đồng minh của nền kinh tế Mỹ. Rủi ro lớn hơn là điều sẽ xảy ra tiếp theo: sự sụt giảm nhu cầu. Đó là thuật ngữ kinh tế dùng để chỉ những gì xảy ra khi giá cả cao buộc người dân và doanh nghiệp phải chi tiêu ít hơn.

Nghe có vẻ trừu tượng, nhưng nó rất cụ thể. Điều đó có nghĩa là ít xe hơi được bán hơn, ít nhà được mua hơn, ít bữa ăn tại nhà hàng hơn, ít đầu tư kinh doanh hơn, và cuối cùng là ít việc làm hơn”.

Ông Brusuelas nói thêm rằng Fed đang ở thế khó xử: Việc tăng lãi suất hiện nay có nguy cơ làm chậm tăng trưởng kinh tế hơn nữa, trong khi giữ nguyên lãi suất lại có khả năng khiến tình hình dầu mỏ trở nên tồi tệ hơn.

″Đây là tình trạng đình trệ kinh điển, và không có câu trả lời rõ ràng,” ông nói. “Nếu tình hình trở nên nghiêm trọng hơn, Fed sẽ hành động. Nhưng chúng tôi cho rằng nhiều khả năng Fed sẽ kiên nhẫn và khi hành động, họ sẽ chậm chân hơn so với xu hướng, gây thêm áp lực lên cầu trước khi cắt giảm lãi suất mạnh mẽ.”

Chiến lược gia Jason Thomas của Carlyle Group cũng bày tỏ những lo ngại tương tự, cho rằng Fed có thể bị buộc phải cắt giảm lãi suất và hành động quyết liệt hơn so với mức cắt giảm 0,25 điểm phần trăm thông thường.

Diễn biến này nhấn mạnh sự thay đổi trong cách Fed phản ứng với các cú sốc. Họ không chỉ tập trung vào những đợt tăng giá tạm thời mà còn chú trọng những hậu quả kinh tế rộng lớn. 

“Trong kịch bản kinh tế bất lợi này, việc cắt giảm lãi suất có thể diễn ra ngay trong tháng 9. Và nhiều khả năng mức cắt giảm sẽ lớn hơn 25 điểm cơ bản”, chiến lược gia Jason Thomas nói.