Giá dầu lên cao tác động như thế nào tới từng doanh nghiệp dầu khí?

Chốt phiên giao dịch 2/3, giá dầu thô Brent tăng 6,7% lên 77,74 USD/thùng sau khi tăng tới 13% lên 82,37 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 1/2025 vào đầu phiên. Giá dầu thô WTI của Mỹ cũng tăng tới 6,3% lên 71,23 USD, sau khi 12% lên 75,33 USD, mức cao nhất kể từ tháng 6/2025.

Trong phiên giao dịch sáng ngày 3/3, thị trường điều chỉnh nhẹ. Tại thời điểm 7h05 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent đi ngang ở 78,07 USD và giá dầu WTI  của Mỹ giảm nhẹ gần 0,1% xuống. 71,01 USD. 

Đà tăng của giá dầu diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang sau các cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ và Israel vào Iran.

Theo đó, từ ngày 28/2, các chuyến tàu vận chuyển dầu, khí và nhiều loại hàng hóa khác đi qua eo biển Hormuz bị đình trệ sau khi các chủ tàu nhận được cảnh báo từ Iran về khả năng đóng cửa khu vực này đối với hoạt động hàng hải.

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, với khoảng 20% tổng lượng dầu và các sản phẩm dầu mỏ toàn cầu được trung chuyển mỗi ngày.

Theo ước tính của Rystad Energy, nếu tuyến đường này bị đóng cửa, nguồn cung dầu thô có thể gián đoạn từ 8–10 triệu thùng/ngày, tương đương 8–10% tổng cung toàn cầu, dù một phần sản lượng có thể được chuyển hướng qua các đường ống Đông – Tây của Ả Rập Xê-út và Abu Dhabi.

Bên cạnh đó, Iran hiện sản xuất khoảng 3 triệu thùng/ngày, chiếm gần 3% sản lượng dầu toàn cầu. Dù các lệnh trừng phạt quốc tế vẫn đang hạn chế xuất khẩu, nguồn cung từ Iran vẫn được tiêu thụ tại một số thị trường, đặc biệt là Trung Quốc.

Ở chiều ngược lại, OPEC+ đã thống nhất tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày kể từ tháng 4. Mức điều chỉnh này tương đối khiêm tốn, tương đương dưới 0,2% nhu cầu dầu toàn cầu và thấp hơn so với phương án từng được thảo luận trước đó là 411.000 thùng/ngày.

Nhóm doanh nghiệp hưởng lợi rõ nét khi giá dầu leo thang

Theo đánh giá của Vietcap, diễn biến tăng của giá dầu đang tạo ra sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành liên quan. Trong đó, nhóm dầu khí và các doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ mặt bằng giá năng lượng cao được ghi nhận có tác động tích cực hơn so với phần còn lại của thị trường.

Trước hết, đối với Tổng Công ty Khí Việt Nam (Mã: GAS), giá dầu nhiên liệu FO – tham chiếu đầu ra của mảng kinh doanh khí – có xu hướng cao hơn so với kỳ vọng trước đó.

Tính từ đầu năm 2026, giá FO bình quân đạt 386 USD/tấn, giảm 17% so với cùng kỳ nhưng tương đương khoảng 107% dự báo cả năm. Nhờ đó, biến động giá dầu hiện tại được cho là có thể hỗ trợ nhất định đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp này.

Bên cạnh đó, nhóm dịch vụ dầu khí cũng được hưởng lợi trong trung hạn. Cụ thể, Tổng CTCP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (Mã: PVS) và Tổng CTCP Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (Mã: PVD) có thể ghi nhận tác động tích cực khi giá dầu duy trì ở mức cao.

Trong bối cảnh đó, biên lợi nhuận của các nhà khai thác dầu được cải thiện, từ đó có khả năng thúc đẩy nhu cầu đối với dịch vụ EPC, gia tăng hoạt động khoan cũng như nâng mặt bằng giá thuê giàn khoan tự nâng.

Không chỉ dừng lại ở khâu thượng nguồn và trung nguồn, tác động còn lan sang lĩnh vực vận tải dầu khí. Theo Vietcap, Tổng CTCP Vận tải Dầu khí (Mã: PVT) được đánh giá tích cực nhờ mặt bằng giá cước vận chuyển gia tăng, đặc biệt ở nhóm hợp đồng giao ngay và hợp đồng cộng tác – hiện chiếm khoảng 25–30% tổng sản lượng vận chuyển.

Trong hai tháng đầu năm 2026, giá thuê tàu Aframax tăng 35% so với cùng kỳ, tàu Medium Range tăng 9% và tàu Handysize tăng 6%. Hơn nữa, nếu các tuyến vận tải phải điều chỉnh để tránh eo biển Hormuz, bao gồm phương án vòng qua Mũi Hảo Vọng, quãng đường vận chuyển kéo dài có thể tiếp tục hỗ trợ giá cước.

Ở khâu hạ nguồn, nhóm phân phối xăng dầu cũng được ghi nhận hưởng lợi trong ngắn hạn. Cụ thể, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Mã: PLX) và Tổng Công ty Dầu Việt Nam (Mã: OIL) có thể được hỗ trợ nhờ tồn kho đầu vào ở mức thấp từ quý IV/2025, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho kết quả kinh doanh quý I/2026 khi giá dầu tăng.

Tương tự, CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn (Mã: BSR) có khả năng ghi nhận lợi nhuận tồn kho tích cực trong bối cảnh giá dầu đi lên. Đồng thời, chênh lệch giữa giá đầu vào và đầu ra (crack spread) được nới rộng cũng là yếu tố hỗ trợ biên lợi nhuận.

Nhóm doanh nghiệp chịu ảnh hưởng ở mức hạn chế

Ở chiều ngược lại, nhóm nhiệt điện khí được cho là chịu ảnh hưởng bất lợi nhẹ. Cụ thể, CTCP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 (Mã: NT2) và Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (Mã: POW) đối mặt với áp lực chi phí đầu vào gia tăng khi giá dầu và khí tăng.

Dù các nhà máy có thể chuyển phần lớn biến động giá khí và LNG sang Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đối với sản lượng hợp đồng (khoảng 80% tổng sản lượng), giá nhiên liệu cao hơn vẫn có thể ảnh hưởng đến mức độ huy động thực tế.