Fed thời tân Chủ tịch Kevin Warsh: Bình mới nhưng rượu cũ

Kể từ khi nhậm chức chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh đã tận dụng mọi cơ hội trước công chúng để nhấn mạnh ngân hàng trung ương Mỹ sẽ “bước sang trang mới”. Nói đơn giản, ông muốn các thị trường tài chính, chính trị gia và hộ gia đình hiểu mọi việc tại Fed giờ sẽ khác trước.

Tuy nhiên, những tháng đầu tiên trong nhiệm kỳ của ông Warsh lại gây chú ý không phải bởi sự đổi mới, mà bởi cảm giác quen thuộc.

Vào mùa hè năm 2025, Chủ tịch Fed lúc bấy giờ là ông Jerome Powell phải đối mặt với thị trường lao động suy yếu và áp lực lạm phát gia tăng vì thuế quan. Đây là bài toán quen thuộc với các ngân hàng trung ương, nhưng cũng luôn là vấn đề nan giải.

Không những thế, Tổng thống Donald Trump còn gia tăng áp lực chính trị lên Fed. Nỗ lực sa thải Thống đốc Lisa Cook - và những lời đe dọa nhắm vào vị trí của ông Powell - đe dọa sẽ làm suy yếu tính độc lập của Fed.

Nếu ông Trump thành công, các quan chức Fed có thể sẽ phải cân nhắc về ý muốn của Nhà Trắng khi ra quyết định về lãi suất để tránh bị sa thải, thay vì tập trung hoàn toàn vào nền kinh tế.

Sau một năm, tình hình vẫn gần như y hệt. Lạm phát vẫn chưa trở lại mục tiêu 2%. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước. CPI lõi - loại trừ giá năng lượng và thực phẩm dễ biến động - cũng tăng tốc so với tháng trước, báo hiệu doanh nghiệp đang tiếp tục chuyển gánh nặng thuế quan sang phía người tiêu dùng.

Lạm phát cao hơn mục tiêu 2% trong suốt hơn 5 năm đã thúc đẩy ba thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) - cơ quan hoạch định chính sách của Fed - phản đối quyết định chung và kêu gọi tăng lãi suất tại cuộc họp tháng trước. Hiện tại, các thị trường dự kiến khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9 ở mức gần 40%.

Trong khi đó, số liệu việc làm lại chỉ ra một rủi ro trái ngược, đó là nền kinh tế đang suy yếu và cần lãi suất thấp hơn. Mỹ mất 23.000 việc làm trong tháng 7 và mức tăng trưởng việc làm trong những tháng trước cũng bị điều chỉnh giảm đáng kể.

Báo cáo việc làm có thể sẽ giúp ông Warsh không cần phải sớm tăng lãi suất, qua đó tránh cơn thịnh nộ của Nhà Trắng. Ông Trump vẫn thường xuyên tuyên bố muốn lãi suất giảm. 

Ngoài ra, vấn đề về nhân sự của Fed vẫn chưa được giải quyết. Trong tháng 6, Tòa án Tối cao đã ngăn chặn nỗ lực sa thải Thống đốc Cook của ông Trump, đồng thời thiết lập các biện pháp bảo vệ đặc biệt cho vị thế hiến định "đặc biệt" của Fed.

Nhưng như thường lệ, phán quyết của tòa không khiến ông Trump chùn bước. Vào ngày 5/8, Nhà Trắng đã gửi văn bản cho bà Cook, tái khẳng định rằng ông Trump đang cân nhắc việc sa thải bà và cho bà thời hạn ba tuần để phản hồi. Các luật sư của nữ thống đốc gọi những cáo buộc này là "vô căn cứ" và khẳng định tiền lệ pháp lý từ Tòa án Tối cao là "đã rõ ràng".

Trước khi có thể “mở ra trang mới” tại Fed, ông Warsh sẽ phải tìm cách đối phó với loạt rắc rối giống người tiền nhiệm.