EuroCham: 90% doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý III/2026, ghi nhận dù có dấu hiệu giảm nhẹ song niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam tiếp tục được duy trì ở mức cao. 

Cụ thể, BCI giảm 1,4 điểm so với mức 79,7 điểm của quý II. Trong số các doanh nghiệp tham gia khảo sát, 64% đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại ở mức “tốt” hoặc “rất tốt”, trong khi 28% giữ thái độ trung lập, thận trọng.

Kết quả này phản ánh tâm lý chờ đợi của doanh nghiệp trong bối cảnh nhu cầu quốc tế có dấu hiệu chững lại. Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các chính sách sẽ sớm được cụ thể hóa bằng những thủ tục hành chính nhanh gọn, minh bạch hơn, qua đó nâng cao khả năng dự báo và chủ động trong hoạt động kinh doanh.

Phân tích theo ngành, EuroCham cho biết ngành nông nghiệp và chuỗi giá trị thực phẩm ghi nhận mức cải thiện mạnh mẽ nhất, tăng 11,7 điểm lên 83,9, bất chấp áp lực kéo dài từ chi phí đầu vào và sự cạnh tranh với hàng nhập khẩu trong khu vực. Các ngành thương mại, logistics và hàng tiêu dùng cũng duy trì phong độ tốt, phản ánh vai trò của Việt Nam trong chuỗi sản xuất khu vực và thương mại xuyên biên giới.

Ngược lại, ngành du lịch và khách sạn giảm 22,5 điểm xuống còn 67,9 sau khi đạt kết quả ấn tượng ở quý trước. Sự sụt giảm này cho thấy các doanh nghiệp trực tiếp phục vụ người tiêu dùng có thể nhạy cảm hơn trước những thay đổi trong hành vi chi tiêu, chi phí vận hành và các biến động bên ngoài, bao gồm cả tình trạng thời tiết khắc nghiệt gần đây.

Không chỉ vậy, niềm tin vào tương lai của Việt Nam vẫn rất vững chắc. Cứ mười người được hỏi thì có chín người sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư; 63% có kế hoạch hoạt động trong hơn năm năm tới và 23% có tầm nhìn dài hạn lên tới hơn 20 năm.

Sức hấp dẫn của Việt Nam được đánh giá cao nhờ sự kết hợp giữa các thế mạnh thực tiễn và tiềm năng dài hạn. Nguồn nhân lực (52%), lợi thế cạnh tranh về chi phí (51%) cùng sự ổn định về chính trị và kinh tế vĩ mô (44%) vẫn là những lợi thế cạnh tranh hàng đầu; bên cạnh đó là thị trường nội địa (42%), mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp (33%) và vị trí chiến lược trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang dịch chuyển (30%).

8 thách thức trong quá trình vận hành  

Trong quý này, BCI cũng đã xem xét tổng thể gánh nặng từ các rào cản đối với tăng trưởng, phản ánh một thực tế rằng doanh nghiệp hiếm khi chỉ phải xử lý một vướng mắc riêng lẻ tại một thời điểm.

Trung bình, mỗi doanh nghiệp phải đối mặt với 8 thách thức trong quá trình vận hành và phát triển. Gần bốn trong số năm doanh nghiệp tham gia khảo sát (77%) đối mặt với ít nhất 5 trở ngại, trong khi 16% phải xoay xở với 14 trở ngại trở lên.

Những trở ngại cụ thể được đề cập phổ biến nhất bao gồm thủ tục hành chính và giấy tờ (60%), các quy định thiếu rõ ràng hoặc không được áp dụng nhất quán (53%), các vấn đề liên quan đến quản lý thuế (52%), và tình trạng thiếu hụt nhân tài (49%). Các báo cáo về tình trạng chậm trễ và tranh chấp trong khâu hải quan cũng gia tăng trong quý này.

Xét trên bình diện rộng hơn, 93% doanh nghiệp cho biết họ chịu tác động từ các thách thức về quy định và thủ tục hành chính cũng như các quy trình thuế và tài chính, những yếu tố kìm hãm sự phát triển của tổ chức.

Ttrong đó, 42% báo cáo những tác động đáng kể đến hoạt động kinh doanh. Các khuôn khổ pháp lý và quy trình mua sắm công, cũng như thủ tục thông quan và tuân thủ thuế quan cũng tạo ra áp lực lớn, với tỷ lệ doanh nghiệp ghi nhận tác động đáng kể lần lượt là 36% và 33%.

Mối liên hệ với tâm lý kinh doanh cũng cho thấy những tín hiệu rõ ràng. Trong số các doanh nghiệp có triển vọng trung lập hoặc tiêu cực cho quý IV, 67% cho biết họ gặp khó khăn do các quy định thiếu rõ ràng hoặc không được áp dụng thống nhất, và tỷ lệ tương tự cũng đề cập đến gánh nặng từ các thủ tục hành chính. Tình trạng thiếu hụt nhân tài cũng được 60% nhóm doanh nghiệp có triển vọng trung lập hoặc tiêu cực nhắc đến, cao hơn 17 điểm phần trăm so với nhóm có triển vọng tích cực.

Ông Bruno Jaspaert cho rằng một khung pháp lý đơn giản, minh bạch, có hướng dẫn hiệu quả và duy trì các tiêu chuẩn chặt chẽ là điều thiết yếu cho một nền kinh tế cạnh tranh cao. Điều tạo nên sự khác biệt chính là việc nắm rõ các yêu cầu, nhận được sự hướng dẫn thống nhất và có thể dự đoán hợp lý về thời gian hoàn tất quy trình.

“Khi thiếu đi sự chắc chắn đó, ngay cả những công việc thường nhật cũng có thể tiêu tốn nhiều thời gian và công sức hơn mức cần thiết. Việc làm cho các thủ tục trở nên rõ ràng và dễ dự đoán hơn sẽ giúp doanh nghiệp tập trung vào thế mạnh cốt lõi của mình: tạo việc làm, phục vụ khách hàng và đầu tư cho tương lai”,  Chủ tịch EuroCham nêu rõ.