Doanh nghiệp Việt thử đường ra thế giới bằng livestream

Miến cua vốn là món ăn quen thuộc với người Việt, nhưng lại là một sản phẩm tương đối xa lạ với nhiều người tiêu dùng Mỹ. Khi chưa biết miến khác mì ra sao, hương vị hay cách chế biến như thế nào, người mua cũng khó có lý do để lựa chọn sản phẩm.

Đây từng là một trong những bài toán của VIFON tại Mỹ. Dù đã hiện diện ở thị trường này khoảng 30 năm, thương hiệu thực phẩm Việt lâu nay vẫn chủ yếu phục vụ cộng đồng người châu Á vốn quen thuộc với sản phẩm.

Theo ông Nguyễn Anh Hào, Trưởng Bộ phận thương mại điện tử thị trường Mỹ của VIFON, nội dung trên TikTok đang giúp doanh nghiệp thu hẹp khoảng cách này. Thông qua video, người xem có thể trực tiếp thấy sợi miến, cách chế biến và món ăn thành phẩm, thay vì chỉ nhìn thấy một sản phẩm chưa quen thuộc trên kệ hàng. Cách tiếp cận này đã góp phần thúc đẩy doanh số bán hàng của VIFON tại Mỹ, trong đó miến cua là một trong những sản phẩm gần đây ghi nhận doanh số “bùng nổ”.

VIFON bắt đầu vận hành gian hàng chính thức trên TikTok Shop tại Mỹ từ tháng 5/2026. Theo doanh nghiệp, doanh số giai đoạn đầu cao gấp khoảng 3-4 lần so với một số kênh TMĐT khác mà hãng đang đồng thời xây dựng và thử nghiệm tại thị trường này. Bên cạnh đó, TikTok Shop với mô hình TMĐT khám phá còn giúp thương hiệu mở rộng tệp khách hàng ra ngoài cộng đồng người châu Á, tiếp cận những người tiêu dùng bản địa lần đầu biết đến và trải nghiệm sản phẩm.

Thử thị trường qua từng phiên livestream

Câu chuyện của VIFON cho thấy một cách tiếp cận mới mà một số doanh nghiệp Việt đang tiên phong thử nghiệm tại thị trường nước ngoài.

Với TMĐT khám phá (discovery commerce) của TikTok Shop, nhiều sản phẩm Việt đang có cơ hội đến với người dùng quốc tế qua video ngắn, livestream và nhà sáng tạo, ngay cả khi họ chưa biết đến thương hiệu.

Doanh nghiệp từ đó có thể vừa giới thiệu sản phẩm, kể câu chuyện thương hiệu, vừa quan sát phản ứng của người tiêu dùng và tiếp cận những nhóm khách hàng mới trước khi đầu tư sâu hơn vào thị trường sở tại.

Nếu VIFON dùng nội dung để mở rộng tệp khách hàng tại Mỹ, MVOT lựa chọn livestream để thử sức tại thị trường Trung Quốc vốn đã rất quen với thương mại qua nội dung.

Cuối năm 2025, doanh nghiệp bắt đầu bán sầu riêng đông lạnh Việt Nam tại Trung Quốc thông qua các phiên livestream hợp tác với nhà sáng tạo bản địa. Chỉ trong một tuần, gần 4.000 đơn hàng tương đương khoảng 15 tấn sầu riêng đã được bán ra.

Theo bà Trần Thị Đan Thanh, Tổng Giám đốc MVOT, dù Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn của sầu riêng Việt Nam, người tiêu dùng tại đây vẫn quen thuộc hơn với sầu riêng Thái Lan hay Malaysia. Vì vậy, doanh nghiệp phải bắt đầu từ bao bì, hình ảnh đến câu chuyện vùng trồng, quy trình kiểm soát chất lượng và tiêu chuẩn xuất khẩu để từng bước xây dựng nhận diện cho sản phẩm sầu riêng Việt Nam.

Với doanh nghiệp vốn quen xuất khẩu theo lô lớn, bán từng đơn hàng nhỏ qua thương mại điện tử có thể chưa lập tức mang lại hiệu quả tương đương. Tuy nhiên, theo bà Thanh, quá trình này giúp sản phẩm từng bước tạo nhận diện với người tiêu dùng, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận các nhà phân phối và khách hàng đối tác.

Theo cách này, livestream không chỉ là kênh bán hàng mà còn giúp doanh nghiệp thử phản ứng của thị trường trước khi quyết định đầu tư ở quy mô lớn hơn.

Từ livestream đến bài toán vận hành xuyên biên giới

Trong khi đó, FADO đang thử nghiệm một cách vận hành khác. Doanh nghiệp hiện livestream sáu ngày mỗi tuần tại cả Việt Nam và Trung Quốc để bán các sản phẩm nông sản, thực phẩm Việt, nhưng mỗi thị trường đảm nhiệm một vai trò khác nhau.

Các phiên livestream tại Việt Nam đưa người xem đến gần hơn với vùng nguyên liệu, nguồn gốc và quá trình tạo ra sản phẩm. Trong khi đó, livestream tại Trung Quốc tập trung giới thiệu sản phẩm, tương tác với người tiêu dùng bản địa và thúc đẩy mua hàng. Doanh nghiệp gọi cách phối hợp này là “tạo thế tại Việt Nam, chuyển đổi tại Trung Quốc.”

Một trong những sản phẩm chủ lực của FADO là dừa trọc Việt Nam mang thương hiệu Nam Cảnh Nhất Hào – FADO. Với kinh nghiệm tại thị trường Trung Quốc, chỉ sau gần 2 tháng, gian hàng của FADO đã đạt mốc 1.000 đơn hàng. Trong giai đoạn từ tháng 11/2025 đến tháng 7/2026, khoảng 143 nghìn quả dừa trọc và dừa kim cương đã được FADO bán ra.

Tuy nhiên, xuất khẩu trực tuyến thông qua livestream không chỉ là bài toán về nội dung và xây dựng thương hiệu. Theo ông Nguyễn Tấn Đạt, Tổng Giám đốc FADO, lượng đơn hàng có thể tăng nhanh sau một phiên livestream, tạo áp lực lên tồn kho, logistics và khả năng xử lý đơn. Vì vậy, doanh nghiệp cần chuẩn bị chuỗi cung ứng đủ linh hoạt để theo kịp tốc độ bán hàng.

Bà Hương Đoàn, Giám đốc Kinh doanh cấp cao của OnPoint, cũng cho rằng một sản phẩm tốt chưa đồng nghĩa với việc có thể bán được tại thị trường mới. Ngoài chất lượng, doanh nghiệp cần xác định đúng nhóm khách hàng, hiểu hành vi tiêu dùng và chuyển câu chuyện của sản phẩm thành nội dung phù hợp với thị trường địa phương.

Đây cũng là bài toán mà sáng kiến Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh, do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) và TikTok Shop triển khai, hướng tới giải quyết. Trong năm 2026, chương trình đặt mục tiêu đào tạo khoảng 500 doanh nghiệp, tư vấn chuyên sâu cho 50 doanh nghiệp có mức độ sẵn sàng xuất khẩu cao và hỗ trợ ít nhất 10 doanh nghiệp đạt 1.000 đơn hàng đầu tiên tại thị trường quốc tế.

Những trường hợp như VIFON, MVOT hay FADO cho thấy thương mại điện tử khám phá với các video ngắn, phiên livestream và đánh giá của cộng đồng, nhà sáng tạo có thể mở thêm một cách tiếp cận thị trường quốc tế cho doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, những đơn hàng đầu tiên mới chỉ là điểm khởi đầu. Để đi đường dài, doanh nghiệp vẫn cần năng lực về pháp lý, logistics, chuỗi cung ứng và am hiểu thị trường.

Thương mại điện tử khám phá vì thế không chỉ mở thêm một kênh bán hàng ra nước ngoài, mà còn giúp doanh nghiệp từng bước đưa một sản phẩm còn xa lạ đến gần hơn với người tiêu dùng, trước khi xây dựng chỗ đứng lâu dài tại thị trường mới.