Đề xuất công ty khởi nghiệp chưa có lãi vẫn được niêm yết

Trong góp ý hồ sơ dự án Luật sửa đổi và bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất điều chỉnh quy định doanh nghiệp phải có lãi 2 năm liên tục trước khi chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) bằng các tiêu chí phù hợp.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, các công ty khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo thường dành 3-5 năm đầu "đốt tiền" cho hoạt động nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm công nghệ và mô hình kinh doanh mới để thu hút người dùng.

Nếu áp dụng quy định hiện hành, các công ty khởi nghiệp hay kỳ lân công nghệ trong giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất khó đủ điều kiện IPO và niêm yết. Điều này dẫn đến nguy cơ "chảy máu" doanh nghiệp tiềm năng và dòng vốn khi họ chuyển sang quốc gia khác để IPO.

Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng có những tiêu chí phù hợp hơn để đánh giá sức khỏe tài chính và tiềm năng tăng trưởng của công ty khởi nghiệp. Ví dụ như tốc độ tăng trưởng doanh thu, tỷ lệ chi phí cho đầu tư và phát triển trên tổng doanh thu, được định giá và có sự tham gia của các quỹ đầu tư mạo hiểm...

Theo Luật Chứng khoán, doanh nghiệp phải đáp ứng 9 tiêu chí để IPO. Ngoài kinh doanh có lãi hai năm liên tục trước khi chào bán cổ phần lần đầu, doanh nghiệp không được có lỗ lũy kế, vốn điều lệ thực góp ít nhất 30 tỷ đồng trở lên, 15% cổ phần phải được bán cho tối thiểu 100 nhà đầu tư thiểu số để đảm bảo tư cách đại chúng...

Bộ Tài chính, cơ quan soạn thảo dự án Luật sửa đổi, cho rằng điều kiện IPO được thiết kế nhằm bảo đảm doanh nghiệp có độ ổn định nhất định về kinh doanh và năng lực tài chính trước khi huy động vốn rộng rãi từ công chúng. Điều này cũng nhằm giữ vững chất lượng hàng hóa trên thị trường và bảo vệ nhà đầu tư, đặc biệt nhà đầu tư cá nhân.

Theo cơ quan soạn thảo, các tiêu chí Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất chưa phản ánh đủ khả năng tạo dòng tiền và mức độ bền vững của mô hình kinh doanh. Đó cũng chưa phải chỉ tiêu kế toán, tài chính có tính chuẩn hóa cao để áp dụng thống nhất khi cấp phép IPO.

"Việc áp dụng các tiêu chí này có thể phát sinh rủi ro đánh giá chủ quan, khó bảo đảm tính minh bạch và khả năng giám sát thực thi", Bộ Tài chính phản hồi. Theo cơ quan này, định hướng phát triển thị trường vốn cho các công ty khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo đã được nghiên cứu theo cơ chế riêng, đồng bộ với thị trường giao dịch chuyên biệt.

Tính đến cuối năm ngoái, cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó có hai kỳ lân công nghệ được định giá trên một tỷ USD là MoMo và Sky Mavis. Hạ tầng hỗ trợ khởi nghiệp dần hoàn thiện với 208 quỹ đầu tư, 84 vườn ươm, 40 tổ chức thúc đẩy kinh doanh và hơn 20 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp.

Đầu tháng 4, Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, trong đó đặt mục tiêu đến năm 2030 có 5 triệu chủ thể kinh doanh và ít nhất 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Tầm nhìn đến năm 2045, ngoài mục tiêu 10% dân số tham gia khởi nghiệp, Việt Nam phấn đấu cứ 35 người dân có một doanh nghiệp, 5.000 người dân có một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Theo chiến lược, quốc gia khởi nghiệp sáng tạo là nơi mọi công dân có thể khởi nghiệp dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tinh thần khởi nghiệp, dám nghĩ, dám làm, chấp nhận rủi ro và khoan dung với thất bại được khuyến khích và lan tỏa trong toàn xã hội.