Đề nghị luật hóa chính sách đặc thù cho đô thị lấn biển

Chiều 20/8, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội các chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để bổ sung vào dự thảo Luật Phát triển đô thị. Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua dự thảo luật ngày 24/8.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết chính sách này nhằm thực hiện chủ trương đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, đồng thời khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng. Lấn biển, tạo đảo nhân tạo đã được nhiều quốc gia áp dụng để mở rộng không gian phát triển. Những dự án này thường cần nguồn vốn đặc biệt lớn, thời gian triển khai và thu hồi vốn kéo dài nên được điều chỉnh bằng khuôn khổ pháp lý riêng.

Việt Nam có hơn 3.260 km bờ biển, song quỹ đất ven biển tại các đô thị lớn ngày càng hạn hẹp. Do đó, phát triển đô thị lấn biển có thể tạo thêm quỹ đất và hình thành cực tăng trưởng mới, thu hút vốn, công nghệ và nhân lực chất lượng cao, góp phần hướng tới tăng trưởng hai con số.

Quá trình rà soát cho thấy loại dự án này có ba đặc thù. Khi lập quy hoạch, đảo nhân tạo chưa hình thành trên thực địa, trong khi quy chuẩn xây dựng hiện hành chủ yếu dành cho đất liền. Dự án cũng cần lượng vốn và vật liệu san lấp rất lớn, thời gian thu hồi vốn dài. Vì vậy, cơ chế mới chỉ điều chỉnh các vấn đề đặc thù khi hình thành khu đô thị trên đảo nhân tạo, không áp dụng cho mọi hoạt động lấn biển.

Dự thảo quy định cơ chế này dành cho dự án có tổng vốn từ 100.000 tỷ đồng. Dự án dưới mức này tiếp tục thực hiện theo pháp luật về đất đai. Khu đô thị lấn biển phải phù hợp quy hoạch, được xây dựng theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, có khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Nhà đầu tư thực hiện dự án phải đáp ứng tiêu chí nhà đầu tư chiến lược. Với dự án từ 100.000 tỷ đồng đến 200.000 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu phải đạt ít nhất 15% tổng mức đầu tư; dự án trên 200.000 tỷ đồng phải có ít nhất 10%.

Các dự án trong khu đô thị lấn biển được áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, chính sách về giấy phép lao động cho người nước ngoài và cửa hàng miễn thuế.

Nhà đầu tư chiến lược được tổ chức lập, điều chỉnh quy hoạch phân khu trong phạm vi dự án đã được chấp thuận. Khi lập quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết, dự án không phải thực hiện bước lập nhiệm vụ quy hoạch.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu tán thành việc nghiên cứu chính sách đặc thù cho đô thị lấn biển, song cho rằng nhiều nội dung khác với pháp luật hiện hành nên cần được rà soát kỹ.

Cơ quan thẩm tra đặc biệt lưu ý quy định về đất hình thành từ hoạt động lấn biển, tạo đảo nhân tạo và chế độ pháp lý áp dụng cho loại đất này, bảo đảm thống nhất với pháp luật về đất đai, biển và hải đảo.

Các chính sách mới không được làm thay đổi chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai, tài nguyên và không gian biển; đồng thời phải bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền và an toàn hàng hải.

Ủy ban đề nghị dự thảo Luật Phát triển đô thị chỉ quy định những cơ chế thật sự đặc thù, cần thiết cho đô thị lấn biển, tránh lặp lại nội dung đã được pháp luật chuyên ngành điều chỉnh.