Dấu ấn 18 năm của ông Đào Hữu Huyền tại Hoá chất Đức Giang: Từ đế chế đến cú trượt dài

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an) mới có quyết định khởi tố vụ án “Gây ô nhiễm môi trường; Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (Mã: DGC).

Đồng thời khởi tố đối với 14 bị can; bao gồm Chủ tịch DGC Đào Hữu Huyền và con trai Đào Hữu Duy Anh (Phó chủ tịch thường trực). Hai bị can này nằm trong số 7 người đang bị bắt tạm giam để điều tra mở rộng. 

Bước ngoặt đổi vận 

Ông Đào Hữu Huyền sinh ngày 7/6/1956, nguyên quán Hưng Yên. Ông tốt nghiệp cử nhân hóa học của trường Đại học Tổng hợp. Sau đó ông tiếp tục đi du học Áo để mở rộng kiến thức chuyên môn.  

Sau khi du học ở châu Âu, ông trở về Việt Nam và thành lập công ty TNHH Văn Minh vào năm 1993. Đây là doanh nghiệp chuyên nhập khẩu hóa chất từ Trung Quốc về bán tại thị trường trong nước.  

Còn Tập đoàn Hóa chất Đức Giang tiền thân là một doanh nghiệp nhà nước trực thuộc Tổng cục hóa chất Việt Nam, được thành lập từ năm 1963 và đặt trụ sở đặt tại Hà Nội. Năm 2004, đơn vị này thành công chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần.  

Vào năm 2007, khi nhà nước giảm tỷ lệ sở hữu từ 51% xuống 20%, vợ chồng ông Đào Hữu Huyền đã mua lại lượng lớn cổ phần và trở thành nhóm cổ đông lớn nhất. Kể từ đây, ông chính thức đứng ở vai trò lãnh đạo cao nhất là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc. 

Vai trò của ông Huyền được đánh giá cao, nhất là khi ông đưa Hóa chất Đức Giang trở thành doanh nghiệp đầu ngành trong lĩnh vực hóa chất, kết quả kinh doanh tăng trưởng cao và mở rộng với nhiều thương vụ M&A. 

Hóa chất Đức Giang ban đầu là đơn vị chuyên sản xuất kinh doanh mặt hàng bột giặt - lĩnh vực cạnh tranh gay gắt với nhiều thương hiệu lớn và biên lợi nhuận không cao.Tỷ trọng doanh thu mảng này từng chiếm gần 70% trước năm 2013.

Song, bước ngoặt mở ra khi ông Huyền quyết định “đặt cược” lớn vào mảng hóa chất cơ bản với thương vụ rót 2.000 tỷ đồng đầu tư Tổ hợp hóa chất Đức Giang – Lào Cai, đưa Đức Giang trở thành nhà sản xuất phốt pho vàng lớn nhất Việt Nam.

Tập đoàn này có lợi thế then chốt khi sở hữu nguồn quặng apatit – nguyên liệu đầu vào để sản xuất phốt pho vàng. Nhờ khép kín được chuỗi giá trị, giảm phụ thuộc vào bên ngoài nên biên lợi nhuận vượt trội so với nhiều đối thủ. 

Phốt pho vàng là nguyên liệu quan trọng trong các ngành công nghiệp ứng dụng; trong đó, có ngành công nghiệp bán dẫn, linh kiện điện tử.

Mặt hàng này nhanh chóng trở thành mảng kinh doanh chủ lực và đóng góp lớn nhất vào lợi nhuận tập đoàn. Hiện hơn 99% doanh thu của Đức Giang đến từ phốt pho vàng, axit và phân bón. 

Khối tài sản nghìn tỷ

Quyết định chuyển đổi chiến lược mang lại kết quả bùng nổ khi Đức Giang ghi nhận kết quả kỷ lục giai đoạn 2020-2022. Thời kỳ hoàng kim này cũng giúp cổ phiếu DGC tăng phi mã, ông Huyền lọt nhóm người giàu mới nổi trên thị trường chứng khoán. 

Mã DGC trong giai đoạn 2020-2022 gấp khoảng 20 lần khi tăng từ khoảng 7.000 đồng lên 132.000 đồng (giá sau điều chỉnh cổ phiếu thưởng). Lượng cổ phiếu DGC của ông Huyền nắm giữ theo đó vượt mốc 9.000 tỷ đồng. 

Cổ phiếu DGC sau đó lao dốc khi kết quả kinh doanh bị chững lại, khiến tài sản gia đình ông Huyền cũng bốc hơi hàng nghìn tỷ đồng. Mã chứng khoán này trong phiên 17/3 bị bán sàn về 68.800 đồng/cổ phiếu, mất phân nửa giá trị so với đỉnh lịch sử. 

Theo báo cáo quản trị đến cuối năm 2025, ông Huyền nắm giữ trực tiếp gần 70 triệu cổ phiếu DGC, tỷ lệ 18,38%. Tổng sở hữu cùng với người có liên quan là 154,6 triệu cổ phiếu, chiếm tỷ lệ 40,7% cổ phần. 

Số lượng cổ phiếu trên của ông Huyền có giá thị trường khoảng 4.800 tỷ đồng. Lưu ý rằng, gia đình ông Huyền cũng được nhận lượng cổ tức tiền mặt đều đặn 10-40%, chưa bao gồm các đợt chia bằng cổ phiếu tỷ lệ cao.