Cuộc đổi ngôi trên thị trường việc làm: Môi giới qua thời kiếm bộn tiền, lao động chân tay thành nghề ‘hot’

Trong khi môi giới chứng khoán, bất động sản chật vật giữ việc, nhiều doanh nghiệp bán lẻ, xây dựng lại ráo riết tuyển dụng lao động với mức thu nhập lên tới hàng chục triệu đồng mỗi tháng.

Môi giới chứng khoán, bất động sản qua thời ‘hái ra tiền’

Môi giới chứng khoán và bất động sản từng là những công việc có sức hút lớn nhờ cơ hội nhận hoa hồng cao, thu nhập không giới hạn theo doanh số. Tuy nhiên, khi thanh khoản thị trường suy giảm, dòng tiền bị thắt chặt và hoạt động kinh doanh gặp khó, chính cơ chế thu nhập phụ thuộc vào giao dịch lại trở thành áp lực đối với người lao động.

Ở lĩnh vực chứng khoán, sự thay đổi thể hiện qua quy mô nhân sự của các công ty lớn. Theo báo cáo tài chính quý III/2026, CTCP Chứng khoán VPS, đơn vị dẫn đầu thị phần môi giới trên cả ba sàn HoSE, HNX và UPCoM, có 1.635 nhân sự vào cuối tháng 9, giảm 286 người so với quý trước. So với cuối năm 2025, quy mô nhân sự của doanh nghiệp cũng giảm khoảng 240 người và thấp hơn gần 1.000 người so với giai đoạn giữa năm 2022.

Việc thu hẹp nhân sự diễn ra khi tình hình kinh doanh của VPS không được như giai đoạn trước. Doanh thu nghiệp vụ môi giới của VPS trong quý III/2026 giảm gần 70% so với cùng kỳ, từ hơn 1.520 tỷ đồng xuống còn 485 tỷ đồng.

Khi thanh khoản thấp, số lượng giao dịch giảm, nguồn thu của các môi giới chứng khoán cũng giảm theo, thậm chí có những người chỉ còn nhận lương cứng.

Anh Hoàng Anh (Hà Nội), môi giới chứng khoán với 8 năm kinh nghiệm, cho biết đây là giai đoạn thu nhập của anh giảm mạnh nhất kể từ khi vào nghề. Khi thị trường sôi động, anh có thể kiếm 80-100 triệu đồng/tháng, còn mức bình thường khoảng 35-40 triệu đồng. Tuy nhiên, từ tháng 5 đến nay, thu nhập chỉ còn 17-18 triệu đồng do nhà đầu tư ít giao dịch. “Rất nhiều môi giới chứng khoán có thu nhập giảm khoảng 50-70% so với trước”, anh Hoàng Anh tiết lộ.

Trong khi đó, chị Tuyết Lan (Hà Nội) gần như không có hoa hồng, chỉ dựa vào tiền lương cứng trong thời gian gần đây. “Mỗi tháng, thu nhập của tôi còn 7 triệu đồng, tôi đang tính xem có thể bán hàng online để cải thiện thu nhập hay không”.

Ngoài việc thị trường trầm lắng, sự bùng nổ của AI cũng khiến nhiều môi giới hết đất dụng võ, khi nhà đầu tư chuyển sang tham khảo AI trong nền tảng để tự giao dịch. Thậm chí tại CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS), mô hình "No Broker" được triển khai từ nhiều năm nay, trong đó công ty bỏ hẳn lực lượng môi giới truyền thống, chỉ tập trung vào nền tảng công nghệ thay, kết hợp với chính sách "zero fee" để thu hút người dùng mới.

Ảnh: BCG.

Ở lĩnh vực bất động sản, tình hình còn nhiều áp lực hơn khi người làm môi giới phải đối diện đồng thời với tình trạng ít giao dịch, hoa hồng chậm thanh toán và các sàn giao dịch thu hẹp hoạt động.

Theo báo cáo của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), trong giai đoạn 2025-2026, có 65% doanh nghiệp môi giới ghi nhận thời gian nhận phí kéo dài từ 6 đến 12 tháng. Khoảng 25% khoản phí hoa hồng bị treo trên một năm hoặc phát sinh tranh chấp pháp lý.

Điều này tạo ra áp lực đáng kể đối với những nhân viên sống chủ yếu bằng hoa hồng. Ngay cả khi đã hoàn tất giao dịch, họ vẫn có thể phải chờ nhiều tháng mới nhận được khoản thu nhập tương ứng.

Anh Tuấn Tú, trưởng phòng kinh doanh tại doanh nghiệp bất động sản ở Hà Nội đã quyết định chuyển sang thương mại điện tử sau 5 năm làm nghề. Trong 6 tháng trước khi nghỉ việc, lương cứng của anh bị giảm một nửa; khoản hoa hồng bán hàng từ năm trước vẫn chưa được thanh toán trong khi các khoản đi lại, quảng cáo và tiếp khách đều phải tự chi trả. “Tôi xác định cứ phải chuyển nghề đã, nào thị trường ấm lên thì quay lại sau”, anh Tú nói.

Không chỉ người lao động trực tiếp cảm nhận sức ép từ thị trường, quy mô nhân sự tại một số doanh nghiệp môi giới lớn cũng có dấu hiệu thu hẹp. Báo cáo tài chính quý III/2026 của CTCP dịch vụ bất động sản Đất Xanh ghi nhận doanh nghiệp còn 3.089 nhân tự tại thời điểm cuối tháng 9/2026, tương đương mức giảm khoảng 21% so với con số 3.908 nhân sự vào ngày 31/12/2025.

Bán lẻ, xây dựng khát nhân lực: Trả lương hàng chục triệu đồng, săn đón cả người cũ

Trái với áp lực tại các ngành nghề phụ thuộc vào giao dịch tài sản, nhiều doanh nghiệp bán lẻ và xây dựng đang tăng tốc tuyển dụng.

Thế Giới Di Động (MWG) là một ví dụ. Theo báo cáo tài chính quý III/2026, doanh nghiệp có 76.940 nhân viên tại ngày 30/9, tăng 12.213 người so với cuối năm 2025, tương đương gần 19%. Quy mô này cũng vượt mức nhân sự cao nhất của doanh nghiệp trong giai đoạn 2021-2022.

Sự gia tăng nhân lực diễn ra sau giai đoạn MWG liên tục tinh gọn bộ máy, đóng cửa những điểm bán hoạt động kém hiệu quả. Khi hoạt động kinh doanh phục hồi, doanh nghiệp chuyển sang mở rộng trở lại, đặc biệt tại chuỗi Bách Hóa Xanh.

Theo thông tin được lãnh đạo MWG chia sẻ hồi tháng 8/2026, Bách Hóa Xanh đã khai trương 632 cửa hàng trong nửa đầu năm và hướng tới mục tiêu mở hơn 1.000 điểm bán trong cả năm. Mỗi cửa hàng mới đều kéo theo nhu cầu về nhân viên bán hàng, thu ngân, kiểm soát hàng hóa và quản lý vận hành.

Trên các kênh tuyển dụng, mức thu nhập được doanh nghiệp bán lẻ đưa ra tương đối cạnh tranh. Chẳng hạn, một tin tuyển quản lý siêu thị Bách Hóa Xanh tại Hà Nội cuối tháng 10/2026 công bố khoảng thu nhập 14-30 triệu đồng/tháng. Đây là mức dành cho vị trí quản lý, không phải lương chung của nhân viên bán hàng.

Ảnh: Bách Hóa Xanh.

Tương tự như vậy, trong lĩnh vực xây dựng, hàng loạt dự án hạ tầng, giao thông, khu đô thị và công trình quy mô lớn được triển khai đang tạo áp lực bổ sung nhân lực cho các nhà thầu, khiến hoạt động tuyển dụng công nhân có tay nghề trở thành yêu cầu cấp thiết.

Tại Vincons, đầu tháng 11/2026, doanh nghiệp công bố nhu cầu tuyển dụng 200.000 công nhân xây dựng ở nhiều nhóm nghề, từ cốt thép, cốp pha, bê tông, xây, trát, ốp lát đến sơn bả, chống thấm và thi công thạch cao.

Để mở rộng nguồn tuyển, doanh nghiệp tiếp nhận cả lao động chưa có kinh nghiệm, không yêu cầu tay nghề đầu vào. Người mới được đào tạo nghề miễn phí và nhận lương trong thời gian học. Mức thu nhập công bố cho công nhân dao động 14-34 triệu đồng/tháng, trong khi tiểu đội trưởng có thể nhận 35-50 triệu đồng/tháng. Ngoài tiền lương, người lao động được bố trí chỗ ăn, ở miễn phí, tham gia bảo hiểm theo quy định và có cơ hội nhận thưởng theo sản lượng nếu làm vượt định mức.

Đặc biệt, VinCons không chỉ tìm kiếm nhân sự mới mà còn triển khai chiến dịch tái tuyển dụng trên toàn quốc trong 60 ngày, từ 9/11/2026 đến 7/1/2027, nhằm mời những người từng làm việc tại doanh nghiệp quay trở lại. Riêng dự án Hạ Long Xanh tại Quảng Ninh có nhu cầu bổ sung 10.000 lao động để đáp ứng tiến độ thi công.

Ở quy mô nhỏ hơn, giám đốc một công ty xây dựng Hà Nội tiết lộ công ty ông cũng đang thiếu hụt nghiêm trọng thợ có tay nghề như thợ cốp pha, thợ sắt và thợ hoàn thiện.

Một nguyên nhân được ông chỉ ra là lao động trẻ ngày càng ít mặn mà với nghề xây dựng, có xu hướng chuyển sang chạy xe công nghệ hoặc làm việc tại các nhà máy, khu công nghiệp. Trong khi đó, nhiều dự án lớn, trọng điểm tại Thủ đô đồng loạt triển khai khiến nhu cầu nhân lực của các nhà thầu tăng lên, tạo sức ép tuyển dụng ngày càng lớn.

Để bổ sung nhân sự, công ty chấp nhận tuyển cả lao động phổ thông chưa có kinh nghiệm và tổ chức đào tạo lại. Những thợ lâu năm được phân công kèm cặp người mới. Doanh nghiệp cũng thưởng cho cán bộ, công nhân giới thiệu được lao động gắn bó từ 3 tháng trở lên, đồng thời tăng phúc lợi thông qua hỗ trợ tiền ăn ca, bố trí chỗ ở và mua bảo hiểm tai nạn 24/24.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận thực tế, mức thu nhập hàng chục triệu đồng không đồng nghĩa mọi lao động phổ thông đều dễ dàng đạt được. Tại các công trường, thu nhập cao thường tỷ lệ thuận với tay nghề, năng suất và cường độ làm việc. Còn ở lĩnh vực bán lẻ, nhu cầu tuyển dụng tăng cũng đi kèm yêu cầu về thời gian, kỷ luật và khả năng thích ứng với công việc vận hành.

Đường dẫn bài viết: https://vietnambiz.vn/cuoc-doi-ngoi-tren-thi-truong-viec-lam-moi-gioi-qua-thoi-kiem-bon-tien-lao-dong-chan-tay-thanh-nghe-hot-20261117103955137.htm

In bài biết

Bản quyền thuộc https://vietnambiz.vn/