Cổ phiếu TCB: Khoảng trống giữa kỳ vọng và tính xác thực của tin đồn

Chiều 26/8, dòng tiền bất ngờ dâng cao tại TCB của Techcombank. Cổ phiếu tăng hết biên độ, đóng cửa ở giá trần với hơn 39 triệu đơn vị được khớp lệnh.

Diễn biến này trùng thời điểm Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết BNP Paribas của Pháp và KB Kookmin Bank của Hàn Quốc đang xem xét khả năng mua ít nhất 15% vốn Techcombank. Quy mô thương vụ được ước tính khoảng 2 tỷ USD.

Cũng theo Reuters, Techcombank đang hướng tới mức định giá khoảng 2 lần giá trị sổ sách. Với mức định giá này, 15% cổ phần tại Techcombank có thể trị giá khoảng 2 tỷ USD, cao hơn khoảng 55% so với giá thị trường thời điểm đó.

Sang phiên 27/8, TCB tiếp tục tăng và có lúc lên 35.200 đồng/cp trong buổi sáng (+5,2%). Tuy nhiên, đà tăng thu hẹp về cuối phiên, cổ phiếu đóng cửa tại 34.100 đồng/cp, vẫn cao hơn 1,9% so với tham chiếu.

Khối lượng khớp lệnh phiên này gần 33 triệu cổ phiếu. Dù thấp hơn phiên bùng nổ trước đó (vượt 39 triệu cp), thanh khoản vẫn cao hơn hẳn mặt bằng khoảng một tuần trước khi thông tin thương vụ xuất hiện.

Dòng tiền rõ ràng đang dành sự quan tâm lớn cho câu chuyện vốn ngoại tại Techcombank. Nhưng trong khi giá cổ phiếu có thể phản ứng chỉ trong vài giờ, mức độ xác thực của thông tin lại chưa đi nhanh như vậy.

Từ “đàm phán” về mức “đang xem xét”

Sau thông tin ban đầu, KB Kookmin cho biết Techcombank chỉ là một trong nhiều ngân hàng mà tổ chức này đang xem xét và hiện chưa ở giai đoạn đàm phán hay thảo luận cụ thể về việc mua cổ phần.

Đến ngày 27/8, người phát ngôn của BNP Paribas nói với Reuters rằng ngân hàng Pháp không có kế hoạch mua cổ phần Techcombank.

Như vậy, câu chuyện về hai định chế tài chính nước ngoài có thể mua ít nhất 15% vốn TCB đã được đưa về trạng thái thận trọng hơn đáng kể.

Với KB Kookmin, Techcombank mới là một trong nhiều phương án đang được cân nhắc. Với BNP Paribas, khả năng mua cổ phần đã được chính ngân hàng này phủ nhận.

Điều này không có nghĩa thông tin từ nguồn thạo tin trước đó hoàn toàn không có cơ sở. Những thương vụ lớn có thể trải qua nhiều vòng tiếp xúc, đánh giá và trao đổi trước khi tiến tới một thỏa thuận chính thức.

Nhưng với nhà đầu tư, điểm cần phân biệt là khá rõ: “đang xem xét”, “đang đàm phán”, “đạt thỏa thuận” và “hoàn tất giao dịch” là những cấp độ thông tin khác nhau.

Trong khi đó, giá cổ phiếu có thể phản ứng ngay từ cấp độ đầu tiên.

Thương vụ 15% vẫn còn thiếu nhiều mảnh ghép

Một vấn đề quan trọng khác là cấu trúc của thương vụ 15% được nhắc tới hiện vẫn chưa rõ.

Việc một nhà đầu tư ngoại có thể mua 15% vốn Techcombank không đồng nghĩa ngân hàng sẽ phát hành mới lượng cổ phần tương ứng.

Nếu số cổ phần này được mua lại từ các cổ đông hiện hữu, đây là giao dịch chuyển nhượng giữa bên mua và bên bán. Khoản tiền hàng tỷ USD khi đó không trực tiếp trở thành vốn mới của Techcombank.

Ngược lại, khả năng cao hơn, nếu Techcombank lựa chọn phương án phát hành cổ phần mới cho nhà đầu tư chiến lược, giao dịch sẽ phải đi qua một quy trình khác. Trong đó, phương án phát hành riêng lẻ phải được đại hội đồng cổ đông thông qua trước khi tiếp tục các thủ tục và chấp thuận cần thiết với cơ quan quản lý.

Tất nhiên trong thời gian ngắn, tới nay, chưa có thông tin công khai cho thấy Techcombank đã trình cổ đông một phương án phát hành riêng lẻ quy mô tương ứng với con số 15% đang được thị trường nhắc tới.

Điều đó đồng nghĩa nếu đây là một thương vụ phát hành mới, giao dịch vẫn còn một quãng đường đáng kể trước khi có thể đi đến thực thi.

Còn nếu là chuyển nhượng cổ phần hiện hữu, câu hỏi lại chuyển sang một hướng khác: 15% cổ phần sẽ đến từ đâu?

Giới hạn sở hữu nước ngoài tại Techcombank hiện ở mức 22,5%, trong khi tỷ lệ sở hữu thực tế của khối ngoại khoảng một tháng gần đây phổ biến quanh 20-21%.

Như vậy, phần room còn trống chỉ ở mức vài điểm phần trăm, thấp hơn nhiều so với con số 15% được nhắc tới.

Nếu một nhà đầu tư ngoại mới thực sự muốn sở hữu tới 15% Techcombank, giao dịch vì thế không đơn giản là mua lượng cổ phiếu còn trống trong room. Một phần cổ phần có thể phải đến từ nhà đầu tư nước ngoài hiện hữu, hoặc thương vụ cần một cấu trúc khác đi kèm các điều chỉnh và chấp thuận cần thiết.

Cho tới nay, chưa có thông tin công khai cho thấy phương án nào đang được lựa chọn.

Nói cách khác, từ bên mua, nguồn cổ phần, cấu trúc giao dịch cho tới quy trình phê duyệt, thương vụ được thị trường kỳ vọng vẫn còn thiếu nhiều mảnh ghép quan trọng.

Khi giá đi nhanh hơn thông tin

Thị trường chứng khoán vốn giao dịch trên kỳ vọng. Một thương vụ chưa hoàn tất vẫn có thể được phản ánh vào giá nếu nhà đầu tư cho rằng xác suất xảy ra đủ lớn.

Câu chuyện về một cổ đông chiến lược nước ngoài, mức định giá cao hay dòng vốn mới vì thế hoàn toàn có thể trở thành chất xúc tác cho cổ phiếu.

Nhưng kỳ vọng cũng có mặt trái. Khi giá cổ phiếu đã phản ánh một kịch bản tích cực trong khi thông tin mới chỉ ở giai đoạn sơ khai, nhà đầu tư mua sau có thể phải đối mặt với rủi ro nếu diễn biến thực tế không đi theo hướng mà thị trường đang đặt cược.

Một doanh nghiệp đang được đối tác “xem xét” rất khác với việc hai bên đã bước vào đàm phán. Đàm phán lại còn một khoảng cách với phê duyệt và hoàn tất giao dịch.

Khoảng cách này đặc biệt đáng lưu ý với những thương vụ quy mô hàng tỷ USD, bởi chỉ cần một mắt xích thay đổi - từ bên mua, mức giá, cấu trúc giao dịch đến chấp thuận của cơ quan quản lý - kỳ vọng ban đầu của thị trường cũng có thể phải điều chỉnh.

Khi đó, giá cổ phiếu có thể phản ứng theo chiều ngược lại. Nhà đầu tư mua ở vùng giá đã được đẩy lên bởi kỳ vọng sẽ chịu rủi ro thua lỗ nếu câu chuyện không diễn ra như dự tính hoặc mất nhiều thời gian hơn kỳ vọng.

Đây cũng là môi trường dễ xuất hiện tâm lý FOMO, khi đà tăng giá và thanh khoản lớn tạo cảm giác rằng thị trường đã biết trước một thông tin tích cực, từ đó thúc đẩy nhà đầu tư tham gia trước khi kịp đánh giá mức độ xác thực của thông tin.

TCB trong hai phiên 26-27/8 là một trường hợp đáng để quan sát theo góc độ này.

Cổ phiếu tăng mạnh, thanh khoản liên tục ở mức hàng chục triệu đơn vị khi câu chuyện vốn ngoại xuất hiện. Nhưng chỉ sau đó, một bên cho biết mới ở mức xem xét, trong khi bên còn lại phủ nhận kế hoạch mua.

Những diễn biến này chưa đủ để kết luận kỳ vọng của thị trường với TCB là đúng hay sai. Techcombank vẫn có thể thu hút một đối tác chiến lược khác, hoặc câu chuyện vốn ngoại có thể tiếp tục theo một hướng khác.

Tuy nhiên, với nhà đầu tư giao dịch theo những thông tin chưa được xác nhận đầy đủ, điều cần quan tâm không chỉ là khả năng một kịch bản tích cực xảy ra, mà còn là xác suất kịch bản đó không xảy ra.

Giá có thể chạy rất nhanh theo kỳ vọng. Nhưng nếu kỳ vọng đi sai hướng, phần điều chỉnh sau đó cũng có thể đến nhanh không kém.