Chuyên gia IMF: Việt Nam cần cải thiện năng suất và dữ liệu

Ông Fazurin Jamaludin, Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Việt Nam và Lào, dự báo kinh tế toàn cầu 2027 sẽ nhỉnh hơn 2026 khi tham dự "CEO500" chiều 26/10. CEO500 là chương trình có chủ đề về hội tụ của FDI, công nghệ và dòng chảy tài chính toàn cầu, thuộc khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026 (AEF 2026),

Trong kịch bản cơ sở của đại diện IMF, eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa đến tháng 3 năm sau. Ngay cả khi mở lại, thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn cần thời gian để trở về trạng thái trước xung đột. Chính sách tiền tệ nhìn chung tiếp tục thắt chặt, lãi suất duy trì ở mức cao thêm một thời gian.

Tuy nhiên, triển vọng giữa các quốc gia có khác biệt do chịu ảnh hưởng của những yếu tố không giống nhau. Theo ông Fazurin Jamaludin, Việt Nam là trường hợp đáng chú ý, vừa có mức độ tiếp xúc với các cú sốc năng lượng, vừa được hưởng lợi từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI).

Để tiếp tục nhận lợi ích từ làn sóng công nghệ này, chuyên gia IMF cho rằng Việt Nam cần đảm bảo mức độ sẵn sàng về quy định pháp lý, hạ tầng năng lượng, nguồn nhân lực và các điều kiện liên quan.

Về dài hạn, để cải thiện những nền tảng kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng, ông Fazurin Jamaludin khuyến nghị Việt Nam, cũng như TP HCM, cần ưu tiên giải quyết 3 tồn tại về mặt cơ cấu.

Đáng chú ý hàng đầu là năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) của Việt Nam xu hướng giảm gần đây. TFP là chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất mang lại, do nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và lao động nhờ vào các nhân tố vô hình như đổi mới công nghệ, cải tiến quản lý và nâng cao trình độ lao động.

Theo chuyên gia IMF, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, như khả năng tiếp cận nguồn vốn hạn chế của một số doanh nghiệp và việc phân bổ nguồn lực chưa đồng đều. "Đây là lĩnh vực cải cách về cơ cấu cần được ưu tiên", ông nói.

Cùng với đó, Việt Nam cần tiếp tục hiện đại hóa khuôn khổ chính sách kinh tế vĩ mô, bao gồm chính sách tiền tệ và tài khóa, nhằm củng cố uy tín và độ tin cậy của nền kinh tế trong tương lai. Song song là vấn đề dữ liệu.

Theo ông Fazurin Jamaludin, Việt Nam đã tăng trưởng rất nhanh, nhưng khả năng theo kịp tốc độ phát triển đó trong việc thu thập và cung cấp dữ liệu còn hạn chế. Để thu hút đầu tư, Việt Nam cần truyền đạt rõ tình trạng vận hành nền kinh tế.

"Một trong những việc có thể mang lại hiệu quả đáng kể là khắc phục những khoảng trống trong hệ thống dữ liệu kinh tế", ông nói. Điều này sẽ giúp nhà đầu tư và các bên liên quan có đủ thông tin để đánh giá chính xác tiềm năng của Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định và đưa dòng vốn đầu tư, nguồn tài trợ vào thị trường.

IMF hiện dự đoán GDP Việt Nam 2026 tăng trưởng 8,2%. Theo Cục Thống kê, tăng trưởng trong 9 tháng đầu đã đạt 9,01%, tiếp tục duy trì vị thế nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm 10%.

Hôm 17/10, Chính phủ trình Quốc hội mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP 2027 từ 10% trở lên gắn với giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Tại các sự kiện gần đây, các chuyên gia từng chỉ ra kịch bản tăng trưởng hai chữ số, cơ cấu GDP đến năm 2030 đặt yêu cầu TFP phải đóng góp 55% vào tăng trưởng, tốc độ tăng năng suất lao động bình quân cần đạt 8,5-9,5% mỗi năm. Dù vậy, dự báo năm 2026 cho thấy chỉ số TFP và tốc độ tăng năng suất lao động đều đối mặt rủi ro không đạt mục tiêu đề ra.

Diễn ra từ ngày 26 đến 29/10, Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026 có chủ đề "Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới" do UBND TP HCM chủ trì, tổ chức bởi Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 (C4IR).