Chuyên gia HSBC: Nhu cầu ngoại tệ tăng cao, áp lực tỷ giá sẽ căng hơn vào cuối năm

Ông Ngô Đăng Khoa, Giám đốc toàn quốc Khối Kinh doanh vốn, tiền tệ và Thị trường chứng khoán, HSBC Việt Nam, vừa công bố bản ghi chú nhận định về tỷ giá, lãi suất, thanh khoản và hành vi thị trường nửa cuối năm 2026.

Nhu cầu ngoại tệ sẽ tăng cao trong nửa cuối năm

Chuyên gia đánh giá điểm đáng chú ý của nửa đầu năm 2026 là cả xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng trưởng rất mạnh. Từ góc độ tăng trưởng, đây là tín hiệu tích cực. Doanh nghiệp đang mở rộng sản xuất, chuẩn bị đơn hàng và gia tăng đầu tư cho giai đoạn tiếp theo.

Đặc biệt, việc nhập khẩu tăng mạnh ở nhóm máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên vật liệu cho thấy phần lớn nhu cầu nhập khẩu hiện nay mang tính chất phục vụ sản xuất và đầu tư, hơn là tiêu dùng đơn thuần.

Nhưng ở góc độ thị trường ngoại hối, diễn biến này cũng đồng nghĩa với việc cầu ngoại tệ trong nước tăng lên đáng kể. Khi doanh nghiệp nhập khẩu nhiều hơn, nhu cầu mua USD để thanh toán quốc tế sẽ tăng tương ứng.

Trong khi đó, dù xuất khẩu vẫn tăng tốt, tốc độ nhập khẩu đang cao hơn, khiến cán cân thương mại hàng hóa và cán cân vãng lai không còn dồi dào như năm trước.

"Điều này làm cho bộ đệm ngoại tệ của nền kinh tế mỏng hơn tương đối và tỷ giá vì vậy có thể trở nên nhạy cảm hơn với các biến động cả trong nước lẫn quốc tế", chuyên gia HSBC nhận định.

Chuyên gia HSBC cho rằng trong nửa cuối năm, áp lực này có thể rõ hơn do yếu tố mùa vụ. Quý III thường là giai đoạn doanh nghiệp tăng nhập nguyên liệu cho chu kỳ sản xuất cuối năm, đồng thời cũng là thời điểm nhiều doanh nghiệp FDI thực hiện chuyển lợi nhuận, thanh toán nội bộ hoặc cơ cấu lại dòng tiền.

"Vì vậy, cung – cầu ngoại tệ nhiều khả năng sẽ tiếp tục ở trạng thái căng hơn so với cùng kỳ một số năm trước", ông Khoa đánh giá.

Cùng với đó, chuyên gia cũng chỉ ra các điểm tích cực hỗ trợ tỷ giá như: tăng trưởng GDP cao, FDI giải ngân tích cực, du lịch phục hồi mạnh và triển vọng xuất khẩu khả quan,... Do đó, theo kịch bản cơ sở, tỷ giá USD/VND được dự báo sẽ biến động theo hướng tăng vừa phải.  

Tỷ giá và lãi suất: mối quan hệ đa chiều và linh hoạt hơn

Chuyên gia nhấn mạnh một điểm đáng chú ý của chu kỳ hiện nay là mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất đã trở nên linh hoạt và đa chiều hơn so với trước. Nếu như ở một số giai đoạn trước, thị trường thường nhìn khá trực diện rằng áp lực tỷ giá tăng thì lãi suất phải tăng để bảo vệ đồng nội tệ, thì hiện nay bài toán điều hành phức tạp hơn nhiều.

Lý do được chuyên gia đưa ra là nền kinh tế Việt Nam đang ở trong một chu kỳ tăng trưởng cao hơn, nhu cầu tín dụng lớn hơn, trong khi áp lực tỷ giá không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài như đồng USD mạnh lên, mà còn đến từ chính nhu cầu ngoại tệ phục vụ thương mại, đầu tư và thanh toán.

Điều đó khiến lãi suất hiện không chỉ là công cụ để hỗ trợ tỷ giá, mà còn phải đồng thời cân bằng nhiều mục tiêu khác như hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, duy trì thanh khoản hệ thống và ổn định kỳ vọng thị trường. 

Trong cuộc họp với Thủ tướng Chính phủ mới đây, NHNN được yêu cầu thường xuyên đánh giá “điểm cân bằng” giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời xây dựng các kịch bản cụ thể cho lãi suất, tỷ giá, cung tiền, thanh khoản và tín dụng.

Điều này cho thấy phản ứng chính sách trong nửa cuối năm có thể không nhất thiết đến từ một lần thay đổi lãi suất điều hành, mà có thể được truyền dẫn qua thanh khoản hệ thống, hoạt động thị trường mở, định hướng tín dụng và điều hành tỷ giá.

Những rủi ro cần lưu ý trong nửa cuối năm

Chuyên gia HSBC chỉ ra những rủi ro có thể làm thay đổi kỳ vọng về tỷ giá như giá dầu tăng trở lại, lạm phát tăng, Fed duy trì lập trường cao lâu hơn dự kiến và cầu ngoại tệ nội địa tăng mạnh theo mùa vụ.

Ông Khoa cho rằng xét từng yếu tố hiện nay có thể vẫn nằm trong vùng quản lý được nhưng rủi ro thực sự nằm ở khả năng nhiều áp lực cùng hội tụ trong một thời điểm, khi đó kỳ vọng của thị trường có thể thay đổi khá nhanh. 

Đặc biệt, chuyên gia cũng lưu ý đến rủi ro từ bên ngoài, nhất là diễn biến của đồng USD toàn cầu. Nếu USD tiếp tục mạnh lên từ từ nhờ chênh lệch tăng trưởng và lãi suất, áp lực lên các đồng tiền châu Á, trong đó có VND, sẽ không đến từ một cú sốc đơn lẻ mà từ sự điều chỉnh dần trong kỳ vọng thị trường.

Ngoài ra, thị trường cũng có thể đang hơi lạc quan về tốc độ cải thiện của cán cân thương mại trong nửa cuối năm. Đúng là nhập khẩu hiện nay phần lớn phục vụ sản xuất, nhưng nếu xuất khẩu không tăng đủ nhanh để hấp thụ lượng đầu vào đã nhập, thì áp lực lên cán cân bên ngoài có thể kéo dài hơn dự kiến.