Chủ tịch Vietcombank: Không thể quản lý rủi ro tài sản mã hóa theo cách truyền thống

Chiều 6/8, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều 3 luật: Ngân hàng Nhà nước, Phòng - chống rửa tiền và Các tổ chức tín dụng.

Tại tổ TP HCM, Chủ tịch Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết Việt Nam đang nằm trong danh sách giám sát tăng cường (hay còn gọi là danh sách xám) của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính quốc tế (FATF). Vì vậy, việc bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa phải báo cáo theo các quy định về phòng, chống rửa tiền là cần thiết.

Tuy nhiên, ông Tùng cũng cho biết việc quản lý lĩnh vực này với các tổ chức tín dụng còn nhiều khó khăn. Theo ông, tài sản mã hóa có tính xuyên biên giới, tốc độ giao dịch nhanh, nên không thể sử dụng các công cụ kiểm soát dòng tiền hiện nay của ngân hàng để quản lý loại hình tài sản mới này.

"Không thể sử dụng cách truyền thống để quản lý", ông nói và thông tin thêm rằng ngân hàng đang đầu tư mạnh vào công nghệ, phải dùng AI để hỗ trợ trong lĩnh vực mới này. Chi phí tuân thủ sắp tới sẽ "tốn kém", để thực hiện những điều chỉnh theo Luật Phòng - chống rửa tiền, nhưng theo đại biểu là cần thiết.

Ông Tùng đề nghị các cơ quan chức năng khác và tổ chức quốc tế cùng tham gia phối hợp, chia sẻ thông tin để đảm bảo kiểm soát rủi ro với tài sản mã hóa. Chủ tịch Vietcombank tin tưởng nếu triển khai tốt việc kiểm soát, Việt Nam có thể ra khỏi danh sách xám, cũng như hỗ trợ nâng hạng thị trường, thu hút thêm các nguồn vốn đầu tư.

Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà cũng đánh giá hệ thống pháp luật Việt Nam đang tồn tại một khoảng trống pháp lý lớn đối với loại hình tài sản mã hóa. Ông Hà nói rằng với đặc tính ẩn danh cao và sự kiểm soát của các cơ quan quản lý tiền tệ truyền thống, tài sản mã hóa đang bị các đối tượng phạm tội lợi dụng triệt để làm công cụ rửa tiền, trốn thuế và tài trợ khủng bố.

Vì vậy, theo ông, việc dự thảo luật bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng phải báo cáo và thiết lập một danh mục các dấu hiệu đáng ngờ đặc thù là giải pháp then chốt, kịp thời bịt kín kẽ hở này.

Tại dự thảo luật, bên cạnh việc bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào diện phòng, chống rửa tiền, nhà chức trách cũng đưa ra 15 dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa cần theo dõi, nhằm đáp ứng yêu cầu của các tổ chức quốc tế về phòng, chống rửa tiền trong bối cảnh Việt Nam thí điểm thị trường tài sản này.

15 dấu hiệu tại điều 33A có thể chia thành 4 nhóm, gồm bất thường trong giao dịch; che giấu nguồn gốc, công nghệ; bất minh về danh tính khách hàng; đối tác, khu vực rủi ro cao với lĩnh vực tài sản mã hóa.

Góp ý với danh mục này, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng cho rằng dự thảo đang quy định chi tiết. Theo ông Quảng, nếu trong trường hợp phát sinh các vấn đề trong thực tiễn, cơ quan quản lý sẽ không có cơ chế để xử lý kịp thời. Trong khi đó, tài sản mã hóa, tiền số diễn biến, chuyển hóa nhanh cả ở Việt Nam và trên thế giới.

Chánh án đề xuất quy định điều 33A theo hướng khung và giao cho Chính phủ quy định chi tiết. Việc này có thể giúp Chính phủ chủ động trong việc sẽ xác định các dấu hiệu nghi ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa phù hợp với thực tiễn.