Chủ tịch TP HCM: Giải ngân đầu tư công 'lẹt đẹt' ảnh hưởng tăng trưởng

Tại hội nghị giao ban kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm chiều 4/6, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu các sở ngành, địa phương tập trung vào mục tiêu tăng trưởng và các động lực tăng trưởng, trong đó đầu tư công được xác định là yếu tố then chốt.

Theo ông Được, TP HCM đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay. Nếu giải ngân hiệu quả, đầu tư công có thể đóng góp khoảng 3-4% cho tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân hiện mới đạt 16-17%, thấp hơn nhiều so với yêu cầu 30% trong quý I và 60-70% trong quý II.

"Nếu giải ngân đầu tư công tốt sẽ đóng góp rất lớn cho tăng trưởng kinh tế. Còn giải ngân lẹt đẹt như hiện nay thì tăng trưởng sẽ bị ảnh hưởng", ông Được nói.

Chủ tịch UBND TP HCM cho biết trọng tâm hiện nay là tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ giải ngân để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng. Ông cũng cảnh báo tình trạng chậm giải ngân tại nhiều địa phương, khi trước đó hơn 2/3 số xã, phường có tỷ lệ giải ngân bằng 0 trong quý I.

Thành phố đã chỉ đạo chuyển giao dự án và kinh phí cho các địa phương để thành lập ban quản lý dự án, thúc đẩy tiến độ thực hiện. Theo ông Được, trong quý II, địa phương nào tiếp tục giải ngân bằng 0 hoặc quá thấp sẽ bị cắt giảm vốn, chuyển sang các công trình trọng điểm hoặc đơn vị có khả năng thực hiện tốt hơn.

Ông Được yêu cầu các dự án đã khởi công, động thổ phải đẩy nhanh tiến độ, nhất là những công trình có vốn lớn như metro số 2 Bến Thành - Tham Lương. Với các dự án có nhà đầu tư tư nhân tham gia như Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc, Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng phải quyết liệt hơn để sớm bàn giao đất cho doanh nghiệp triển khai, tạo thêm động lực tăng trưởng.

"Cán bộ đừng chỉ nói quyết tâm mà hãy thể hiện bằng sản phẩm", ông Được nói, cho biết kết quả giải ngân sẽ gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.

Theo Chủ tịch UBND TP HCM, nếu tỷ lệ giải ngân đầu tư công của thành phố thấp hơn bình quân cả nước, chủ tịch và phó chủ tịch UBND thành phố phụ trách lĩnh vực sẽ bị xem xét trách nhiệm. Cách làm này cũng áp dụng với lãnh đạo phường, xã, sở, ngành và chủ đầu tư. Những nơi giải ngân bằng 0 sẽ bị phê bình nghiêm khắc.

Thành phố sẽ chi viện nhân lực, hỗ trợ tháo gỡ cho các địa bàn khó, dự án lớn đang vướng mắc. Ngược lại, những đơn vị làm tốt cần mạnh dạn nhận thêm vốn để triển khai, tránh tình trạng nơi cần vốn không có, nơi được giao vốn lại không giải ngân được.

"Không thể chấp nhận tình trạng nơi cần vốn thì thiếu, trong khi nơi được giao vốn lại không tiêu được", ông nói, nhấn mạnh đây là "mệnh lệnh phải thực hiện".

Kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của TP HCM là gần 148.000 tỷ đồng. Thành phố đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn, coi đây là một trong những giải pháp quan trọng để đạt tăng trưởng kinh tế hai con số.

Theo Sở Tài chính TP HCM, đến hết tháng 5, thành phố giải ngân 24.918 tỷ đồng, tương đương 16,9% kế hoạch vốn năm 2026. Nhiều dự án lớn chưa phát sinh giải ngân hoặc giải ngân rất thấp, gồm một số dự án thuộc đường Vành đai 4, dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư cao tốc TP HCM - Mộc Bài, nâng cấp đường ĐT742 và khai thông tuyến đường thủy nối sông Sài Gòn với sông Đồng Nai.

Ông Hoàng Vũ Thảnh, Giám đốc Sở Tài chính TP HCM, cho biết giải ngân chậm do thủ tục đầu tư kéo dài, vướng giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng chưa ổn định, sự phối hợp giữa các đơn vị chưa đồng bộ. Ngoài ra, tiến độ tham mưu, hoàn thiện thể chế còn chậm.

Trước đó, UBND TP HCM nghiên cứu áp dụng cơ chế cảnh báo "thẻ vàng", "thẻ đỏ" với các cơ quan, đơn vị chậm tiến độ. Đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân hoặc không đạt cam kết sẽ bị nhắc nhở bằng "thẻ vàng". "Thẻ đỏ" áp dụng với đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp hai tháng liên tiếp hoặc không hoàn thành các mốc giải ngân trọng điểm.

Lãnh đạo, chủ đầu tư bị xếp diện "thẻ đỏ" có thể bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ, đình chỉ chức vụ, điều chuyển công tác hoặc thay thế nhân sự. Thành phố cũng xem xét điều chuyển vốn khỏi các dự án chậm sang công trình có khả năng giải ngân tốt hơn.