Chủ tịch Hiệp hội Blockchain: Vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa không hề đơn giản

Thị trường sàn giao dịch tài sản số đang đặc biệt quan tâm tới tiến trình triển khai thí điểm theo Nghị quyết 05/2025, nhất là sau thông tin 5 - 7 hồ sơ đăng ký tham gia thí điểm được đánh giá đầy đủ, hợp lệ. Diễn biến này cho thấy quá trình thí điểm đang chuyển sang giai đoạn chuẩn bị thực chất hơn, đặt ra nhiều yêu cầu về cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư.

Bên lề tọa đàm “Thí điểm sàn giao dịch tài sản số: Cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư” tổ chức sáng 25/3, ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) cho biết hiện Bộ Tài chính đang gửi lấy ý kiến của Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước để hoàn thiện các bước tiếp theo trong quá trình triển khai.

Theo đó, thời điểm thị trường chính thức đi vào vận hành sẽ phụ thuộc lớn vào mức độ chuẩn bị và sự sẵn sàng của các doanh nghiệp đăng ký tham gia.

Cụ thể, ngoài đảm bảo năng lực tài chính với mức vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng và cơ cấu vốn minh bạch theo quy định, các doanh nghiệp phải đáp ứng hệ thống công nghệ thông tin đạt tiêu chuẩn an ninh, an toàn cấp độ 4 và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật liên quan đến công nghệ blockchain nhằm đảm bảo khả năng bảo mật và vận hành an toàn cho các giao dịch trên thị trường.

“Ngay cả trong khi cấp phép cũng như quá trình vận hành sau này, chúng tôi cũng sẽ yêu cầu các sàn thường xuyên rà soát, cập nhật, nâng cấp hệ thống và đảm bảo an ninh an toàn cho hệ thống công nghệ thông tin của sàn, đảm bảo an toàn cho tài sản của công chúng đầu tư khi tham gia giao dịch tại sàn”, ông Hòa nêu rõ.

Từ góc độ quyền lợi của nhà đầu tư, ông Hòa cho rằng việc đưa hoạt động giao dịch từ các sàn quốc tế về các sàn được cấp phép tại Việt Nam sẽ mang lại nhiều lợi ích. Cụ thể, pháp luật Việt Nam đã thừa nhận tài sản mã hóa là một loại tài sản, đồng nghĩa với việc tài sản được giao dịch trên các sàn đã đăng ký sẽ được pháp luật bảo vệ và thừa nhận quyền sở hữu.

“Trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc xảy ra sự cố như tấn công mạng, nhà đầu tư cũng sẽ có cơ chế pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình. Đồng thời, các sàn giao dịch được cấp phép phải chịu trách nhiệm cao trong việc bảo vệ tài sản của khách hàng và đảm bảo hệ thống vận hành thông suốt”, ông Hòa thông tin.

Xây dựng niềm tin của nhà đầu tư

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho biết việc triển khai thí điểm sẽ mở ra cơ hội để nhà đầu tư trong nước tiếp cận giao dịch tài sản số trong khuôn khổ pháp lý rõ ràng, thay vì chủ yếu tham gia trên các sàn giao dịch quốc tế như trước đây.

Đối với các tổ chức đăng ký tham gia thí điểm, nhiều doanh nghiệp công nghệ đủ khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn bảo mật cao mà các sàn giao dịch yêu cầu. Thậm chí, một số công ty công nghệ trong nước đã từng tham gia hỗ trợ xử lý các vụ tấn công mạng, điều tra sự cố an ninh cho các sàn giao dịch quốc tế.

Tuy nhiên, theo ông Trung, bài toán công nghệ trong việc triển khai và vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa không hề đơn giản. Mỗi thị trường có những đặc thù riêng về thiết kế hệ thống và mô hình hoạt động, vì vậy việc xây dựng nền tảng giao dịch phải bám sát các yêu cầu pháp lý của từng quốc gia. Điều này cũng đồng nghĩa với việc các sàn giao dịch khó có thể ngay lập tức lựa chọn một mô hình hoàn chỉnh trong giai đoạn đầu triển khai.

Thực tế, nhiều sự cố trên thị trường quốc tế từ các vụ tấn công hacker cho đến việc sàn giao dịch đột ngột đóng cửa đã gây thiệt hại lớn cho nhà đầu tư. Khi đó, vấn đề không còn là lợi nhuận mà là khả năng bảo vệ tài sản.

“Các sàn trong nước có thể chưa đưa ra những sản phẩm hấp dẫn như các nền tảng quốc tế, nhưng bù lại sẽ mang lại yếu tố quan trọng hơn là sự bảo vệ pháp lý”, ông Trung nêu rõ

Chính vì vậy, theo ông Trung, trong giai đoạn đầu triển khai thí điểm, việc xây dựng niềm tin của nhà đầu tư sẽ là thách thức lớn đối với các sàn giao dịch trong nước. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp vận hành sàn phải chủ động minh bạch mô hình hoạt động, tăng cường hướng dẫn nhà đầu tư về quản trị rủi ro, đồng thời xây dựng hệ sinh thái sản phẩm phù hợp để thu hút người dùng.

Bên cạnh đó, các cuộc đối thoại giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng đầu tư sẽ được tổ chức thường xuyên hơn, nhằm cung cấp thông tin đầy đủ và góp phần định hình một thị trường phát triển minh bạch, bền vững. Thay vì chỉ tập trung vào những rủi ro hay tâm lý e ngại, cần nhìn nhận thị trường tài sản mã hóa ở góc độ dài hạn, dựa trên nền tảng công nghệ và tiềm năng phát triển của lĩnh vực này.

“Với bước khởi đầu từ chương trình thí điểm, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ từng bước hình thành một cấu trúc mới, nơi công nghệ, cơ quan quản lý và nhà đầu tư cùng tham gia xây dựng một môi trường giao dịch minh bạch, an toàn và có trách nhiệm hơn”, ông Trung kỳ vọng.