Chủ công ty dược hối lộ 71 tỷ cho sếp nhiều bệnh viện để 'đỡ bị gây khó dễ'

Chiều 27/1, TAND Hà Nội xét hỏi ông Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần dược phẩm Sơn Lâm) về việc đưa, nhận hối lộ với 18 cựu lãnh đạo của 13 bệnh viện y dược cổ truyền, trung tâm y tế trên cả nước.

Ông Cách cho hay Dược phẩm Sơn Lâm kinh doanh dược liệu trên toàn quốc, thấy cơ sở y tế, bệnh viện nào có nhu cầu mua hoặc đang đấu thầu tìm nhà cung cấp thuốc sẽ nộp hồ sơ trên cổng thông tin điện tử của Sở Y tế các tỉnh.

Sau khi trúng thầu với giá trị lớn (ví dụ hợp đồng 200 tỷ đồng), công ty ký hợp đồng nguyên tắc với Sở Y tế. Song để bán hàng cụ thể, công ty phải xuống trực tiếp các trung tâm y tế huyện hoặc bệnh viện để ký hợp đồng cung cấp thuốc riêng biệt.

71 tỷ đồng "bôi trơn" nảy sinh trong quá trình này.

"Không tự nhiên mang tiền đi cho"

Khi được hỏi về lý do chi tới 71 tỷ đồng, ông Cách cho hay "tiền này để đảm bảo tiến độ thanh toán diễn ra nhanh chóng và việc giao thuốc được thuận lợi". Lý do lớn hơn là để thuốc không bị trả lại với những lý do nhỏ nhặt.

Giải thích việc này, ông nói thuốc của Sơn Lâm tốt, đã đạt cả tiêu chuẩn nội địa và quốc tế song đôi khi một số bệnh viện sẽ bắt bẻ về phương thức điều chế. Để không bị gây khó khăn, ông dùng tiền để sếp các bệnh viện này "linh động", tránh việc hàng phải trả đi trả lại, "rất nhọc".

Ngoài ra, theo cấp phó của ông Cách, bị cáo Lê Văn Tình, tiền hoa hồng còn giúp việc ký các biên bản thương thảo và hợp đồng diễn ra nhanh chóng.

Ông Tình ví dụ, khi ký hợp đồng với Bệnh viện Y dược cổ truyền Tây Ninh, phó giám đốc Đinh Thị Mộng Thanh chủ động "hỏi han hoa hồng thế nào?" trước khi đặt bút ký.

"Chuyển trước riêng cho chị 20%, còn 17% nữa chuyển chung cho viện", Tình thuật lại lời bà Thanh. Số tiền bà Thanh bị cáo buộc đã nhận từ doanh nghiệp này là 4,1 tỷ đồng, trong đó hưởng riêng 2,3 tỷ.

Song con số % hoa hồng này không cố định và cũng không do công ty Sơn Lâm tự ấn định mà các bệnh viện chủ động đưa ra.

Ngoài bà Thanh nói thẳng từ "hoa hồng", ông Cách khai nhiều lãnh đạo bệnh viện thường đề cập cách khác như cần tiền mua thiết bị, chi cho việc chung của cơ quan, tổ chức cho nhân viên đi nghỉ mát, lấy tiền làm từ thiện...

"Nhìn chung, các cán bộ này đều nói lấy tiền chi cho mục đích chung, còn họ tiêu chung hay tiêu riêng thì bị cáo không biết", cựu chủ tịch Công ty Sơn Lâm nói.

"Nghĩa là người ta yêu cầu nên bị cáo mới đáp ứng, để được tạo điều kiện, để đỡ bị gây khó khăn...?", chủ tọa hỏi. Ông Cách đáp: "Đúng thế. Chứ tự nhiên không ai mang tiền đi cho".

Sau khi nhận thông tin về mức hoa hồng do bệnh viện mong muốn, bị cáo Cách sẽ xem xét dựa trên tình hình lợi nhuận của công ty để chi. Ví dụ, nếu công ty làm ăn tốt, lợi nhuận cao, ông ta sẽ chia cho bệnh viện nhiều, "nếu mà làm ăn khó khăn hơn, giá dược liệu tăng cao thì bị cáo lại thu hẹp hoa hồng".

Với một số loại thuốc sắp hỏng, muốn bán nhanh, ông cũng phải chi hoa hồng đậm hơn. Theo HĐXX dẫn lại, tỷ lệ hoa hồng được công ty chi ở quãng rất rộng, từ 5 đến 25%.

Trong 18 người bị cáo buộc tội Nhận hối lộ, người cầm nhiều tiền nhất của công ty Sơn Lâm là Huỳnh Nguyễn Lộc, cựu Viện trưởng Viện y dược học dân tộc TP HCM, tổng hơn 47 tỷ đồng - chiếm 2/3 tổng số tiền đưa nhận hối lộ trong vụ án.

Dù chi 71 tỷ đồng hối lộ, giám đốc Cách khẳng định tiền được trích ra từ lợi nhuận thực tế của công ty. Đôi bên không đàm phán để nâng giá trị hợp đồng, do đó việc chi hoa hồng không làm tăng giá thuốc, không ảnh hưởng túi tiền của người dân.

Trong vụ án, ngoài tội Đưa hối lộ, ông Cách còn bị cáo buộc Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, khi cấu kết cùng Công ty cổ phần Y dược LanQ đấu thầu và khống giá thuốc đầu vào cho bệnh viện.

Bệnh viện sau đó được Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang (cũ) thanh toán 40 tỷ đồng - gồm tiền của người dân cùng chi trả.

18 tỷ đồng trong số này bị quy buộc là tiền bị nâng khống, gian lận, thuộc về sai phạm của ông Cách và chủ tịch dược Lan Q Nguyễn Mạnh Quyền.

HĐXX đang xét hỏi để làm rõ nhóm hành vi lừa đảo này.

Phiên tòa mở hôm nay, dự kiến diễn ra nhiều ngày. Trong 23 bị cáo, ông Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần dược phẩm Sơn Lâm), Lê Văn Tình (cựu Phó giám đốc Công ty cổ phần dược phẩm Sơn Lâm), Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Y dược LanQ) bị truy tố về 2 tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Đưa hối lộ.

Cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang Thân Đức Lại bị truy tố tội Nhận hối lộ. Trong những cựu giám đốc bệnh viện bị truy tố cùng tội danh có ông Huỳnh Nguyễn Lộc, cựu Viện trưởng Viện y dược học dân tộc TP HCM; bà Trương Thị Thu Hương (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên); Nguyễn Văn Trung (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng), Lê Phước Nin (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền và phục hồi chức năng tỉnh Bình Định), Võ Thị Kim Loan (cựu giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Bến Tre), Đinh Thị Mộng Thanh (cựu Phó giám đốc Bệnh viện Y dược cổ truyền Tây Ninh)...