Cho vay lắp điện mặt trời không lấy lãi, công ty này kiếm tiền từ đâu mà vẫn hút hơn chục triệu đô vốn ngoại?

Sự kết hợp giữa công nghệ tài chính (Fintech) và năng lượng xanh đang tạo ra một "đại dương xanh" tại Việt Nam. Minh chứng qua việc, nền tảng tài trợ điện mặt trời mái nhà có trụ sở tại Việt Nam Stride vừa công bố huy động thành công 15 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B.

Vòng rót vốn này được đồng dẫn dắt bởi Lightrock và TRIREC (thông qua Accelerate7), cùng sự tham gia của các quỹ đầu tư hiện hữu là Clime Capital và UOB Venture Management.

Nguồn lực mới sẽ đóng vai trò bệ phóng giúp Stride mở rộng quy mô trên toàn quốc, thâm nhập các thị trường mới, nâng cấp nền tảng công nghệ và củng cố mạng lưới đối tác lắp đặt.

Việt Nam đang là một trong những thị trường năng lượng tái tạo sôi động nhất khu vực với quy mô công suất bùng nổ lên tới hơn 19 GW. 

Hơn nữa, Quy hoạch điện VIII của Chính phủ đã vạch ra mục tiêu đến năm 2030, 50% các tòa nhà dân cư và công sở phải được trang bị điện mặt trời mái nhà. 

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất ngăn cản hàng triệu hộ gia đình và doanh nghiệp tiếp cận nguồn năng lượng này chính là bài toán dòng tiền trả trước.

Theo Stride, một hệ thống điện mặt trời tiêu chuẩn có chi phí đầu tư khoảng 100 triệu đồng. Nếu tìm đến các ngân hàng, người tiêu dùng vấp phải rào cản khắt khe như quy trình thẩm định kéo dài 5-10 ngày, yêu cầu sao kê lương, chứng minh thu nhập phức tạp, và đặc biệt là mức lãi suất vay tín chấp từ 17% - 20%/năm.

Stride đã đưa mô hình "Mua trước, trả sau" (Buy Now, Pay Later - BNPL). Trong đó, họ không tính lãi suất (0%), khách hàng chỉ cần đặt cọc 20%, phần còn lại trả góp đều trong 6 tháng.

Khách hàng không cần chứng minh thu nhập, chỉ cần Căn cước công dân và là chủ sở hữu nhà, hệ thống ứng dụng sẽ duyệt hồ sơ chỉ trong vỏn vẹn 3 phút.

Theo công bố, Stride tài trợ cho các chủ đầu tư từ 50 triệu đến 350 triệu đồng, bao gồm cả hộ gia đình lẫn doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).

Stride kiếm tiền từ đâu?

Stride không hoạt động như một ngân hàng truyền thống thu lãi từ người vay. Họ kiếm tiền từ mô hình B2B2C và khai thác giá trị từ hệ sinh thái chuỗi cung ứng, cụ thể:

Phí chiết khấu từ các đối tác lắp đặt (Merchant Discount Rate): Đây là "bầu sữa" doanh thu cốt lõi. Dù người dùng không trả lãi, nhưng các nhà thầu thi công điện mặt trời thường phải trả cho Stride một khoản phí chiết khấu.

Tại sao nhà thầu chấp nhận trả phí này? Bởi mô hình trả góp 0% của Stride là "vũ khí chốt sale", giúp nhà thầu bán được hàng cho những khách không có sẵn tiền mặt. 

Thêm vào đó, ngay sau khi lắp đặt xong, Stride sẽ giải ngân trả thẳng 100% tiền mặt cho nhà thầu, giúp họ xoay vòng vốn lập tức mà không lo nợ đọng. Về bản chất, chi phí tài chính đã được chuyển dịch sang chi phí bán hàng của các nhà thầu.

Ăn chênh lệch chuỗi cung ứng (Hardware Margin): Với vai trò là "Hub" trung tâm, khi nắm trong tay tệp khách hàng lớn và mạng lưới đối tác thi công rộng khắp, Stride có quyền lực đàm phán để nhập khẩu thiết bị (tấm pin, biến tần) với giá sỉ thấp. Họ có thể phân phối lại vật tư này cho các đối tác thi công, từ đó hưởng biên lợi nhuận thương mại.

Khai thác vòng đời khách hàng (Upsell/Cross-sell) và Phí phạt: Giống như mọi mô hình BNPL khác, một tỷ lệ khách hàng trả chậm sẽ tạo ra nguồn thu từ phí phạt trễ hạn. 

Quan trọng hơn, thông qua ứng dụng, Stride nắm giữ dữ liệu quý giá về thói quen tiêu thụ điện của các hộ gia đình. Từ đây, họ có thể bán chéo các dịch vụ bảo trì, bảo hiểm, hoặc tiếp tục tài trợ cho khách hàng nâng cấp hệ thống (mua thêm Pin lưu trữ điện - ESS) trong tương lai.

Lợi thế từ "Dòng vốn xanh" giá rẻ: Là một doanh nghiệp công nghệ khí hậu (Climate Tech), Stride dễ dàng tiếp cận dòng vốn từ các Quỹ đầu tư tác động (Impact Fund) với chi phí vốn thấp, thậm chí kèm theo các khoản tài trợ không hoàn lại. 

Sự chênh lệch giữa nguồn vốn huy động giá rẻ và các khoản phí thu từ đối tác giúp Stride duy trì biên lợi nhuận ròng hấp dẫn.

Các nghiên cứu tại thị trường đang phát triển cho thấy hơn 92% người dân sẵn sàng chuyển đổi sang điện mặt trời nếu có giải pháp tài chính tiêu dùng phù hợp. 

Do đó, bằng việc loại bỏ rào cản lãi suất và số hóa hoàn toàn quy trình xét duyệt, Stride không đơn thuần là bên cho vay, mà đang xây dựng một "sàn giao dịch" tạo thanh khoản cho thị trường điện mặt trời mái nhà.