Châu Âu đóng băng thỏa thuận thương mại với Mỹ do vấn đề Greenland

Nghị viện châu Âu (EP) ngày 20/1 đã quyết định tạm dừng tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương ký với Mỹ vào mùa Hè 2025, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp đặt các biện pháp thuế quan trừng phạt liên quan tới vấn đề Greenland.

Quyết định này khiến một văn kiện được kỳ vọng tạo khuôn khổ ổn định cho quan hệ thương mại song phương rơi vào bế tắc, đồng thời làm gia tăng nguy cơ đối đầu kinh tế giữa hai bờ Đại Tây Dương.

Các nguồn tin tại EP cho biết các nhóm chính trị chủ chốt, trong đó có liên minh Xã hội - Dân chủ (S&D), đã đạt đồng thuận đình chỉ thủ tục phê chuẩn hiệp định ký tháng 7/2025.

Chủ tịch nhóm S&D Iratxe García Pérez xác nhận việc rút nội dung bỏ phiếu phê chuẩn khỏi chương trình nghị sự, đồng nghĩa với việc hiệp định chưa thể có hiệu lực và được triển khai trên thực tế.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới động thái này xuất phát từ các tuyên bố của Nhà Trắng liên quan tới Greenland.

Trước đó, Tổng thống Trump cảnh báo có thể áp thuế nhập khẩu bổ sung, với mức dao động từ 10% đến 25%, nhằm vào các quốc gia châu Âu phản đối kế hoạch của Mỹ đối với vùng lãnh thổ tự trị Greenland, thuộc Đan Mạch.

Vấn đề này nhanh chóng trở thành điểm xung đột mới, làm gián đoạn tiến trình hợp tác thương mại vốn chỉ vừa được nối lại chưa đầy 1 năm.

Thỏa thuận ngày 27/7/2025 được coi là một trụ cột trong chiến lược kinh tế của Liên minh châu Âu (EU) nhằm điều tiết thuế quan song phương và bảo đảm dòng chảy thương mại hướng tới thị trường xuất khẩu lớn nhất của khối.

Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của EU sang Mỹ đạt 503 tỷ euro (khoảng 588 tỷ USD). Việc hiệp định bị đình trệ khiến các doanh nghiệp châu Âu đối mặt với tình trạng bất định về pháp lý và tài chính, trong bối cảnh nguy cơ xuất hiện các biện pháp thuế quan mới từ phía Mỹ.

Trước sức ép gia tăng từ Washington, EU cho biết đang xem xét các biện pháp đáp trả, trong đó có khả năng kích hoạt công cụ chống cưỡng ép kinh tế và chuẩn bị một gói trả đũa thuế quan nhắm vào một số mặt hàng của Mỹ.

Cách tiếp cận này cho thấy lập trường cứng rắn hơn của EU trong việc bảo vệ lợi ích kinh tế và thương mại của khối.

Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos (Thụy Sĩ), Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh việc áp đặt các biện pháp thuế quan giữa các đối tác và đồng minh là “một sai lầm," đồng thời khẳng định EU sẽ có phản ứng kiên quyết nếu các lời đe dọa được thực hiện.

Lập trường này cũng nhận được sự ủng hộ của nhiều nhà lãnh đạo châu Âu, trong đó có Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, với thông điệp nhất quán rằng châu Âu sẵn sàng sử dụng các công cụ kinh tế cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình.