Chân dung 'gã khổng lồ' luyện kim Trung Quốc trúng thầu dự án alumina 833 triệu USD tại Việt Nam

Vào cuối tháng 10, CTCP Công nghiệp Khai thác và Chế biến quặng Bình Phước (Binh Phuoc Ore Mining and Beneficiation Joint Stock Company) đã gửi thông báo trúng thầu dự án alumina công suất 2,4 triệu tấn/năm cho một tập đoàn đến từ Trung Quốc, theo thông cáo được phát đi từ doanh nghiệp Trung Quốc.

Nhà thầu đảm nhận siêu dự án này là China Aluminum International Engineering Corporation Limited - gọi tắt là Chalieco. Trong ngành luyện kim và xây dựng công nghiệp, Chalieco không phải là một cái tên xa lạ.

Theo công bố của HĐQT Chalieco vào ngày 26/10, công ty này đã chính thức trúng thầu dự án alumina 2,4 triệu tấn/năm của đối tác Việt Nam dưới hình thức tổng thầu EPC.

Tổng giá trị hợp đồng được xác định ở mức 833 triệu USD. Mức giá cuối cùng sẽ được chốt dựa trên hợp đồng EPC chính thức được hai bên ký kết. 

Thời gian thực hiện hợp đồng kéo dài 27 tháng kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực. Phạm vi công việc của Chalieco bao trùm toàn bộ vòng đời thiết lập dự án, bao gồm: thiết kế nhà máy alumina, cung cấp vật tư và thiết bị, thi công công trình, lắp đặt, chạy thử và đào tạo.

Dự án này nằm trong Tổ hợp khai thác Bauxite, tuyển quặng và chế biến, sản xuất Alumin (giai đoạn 1 năm 2025-2030). 

Dự án đã được UBND tỉnh Bình Phước chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận Nhà đầu tư thông qua các Quyết định số 166/QĐ-UBND và 168/QĐ-UBND được cấp lần đầu cùng ngày 23/1/2025.

Song song với việc chốt nhà thầu, công tác giải phóng mặt bằng cũng đang được tiến hành. Ngày 26/10, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đồng Nai - Chi nhánh Bù Đăng đã phát đi Thông báo số 2409/TB-TTPTQĐ.CNBĐ về việc thu hồi đất để thực hiện dự án. Cơ quan chức năng sẽ thu hồi 177 thửa đất nằm trên địa bàn xã Nghĩa Trung (68 thửa) và xã Phước Sơn (109 thửa).

Về phía Chalieco, ban lãnh đạo công ty đánh giá nếu hợp đồng được ký kết và thực hiện suôn sẻ, dự án sẽ giúp mở rộng quy mô kinh doanh, tác động tích cực đến kết quả hoạt động hiện tại cũng như các năm tiếp theo, đồng thời nâng cao khả năng sinh lời liên tục. 

Chalieco - "gã khổng lồ" trong ngành luyện kim

Để hiểu rõ năng lực của đơn vị sẽ xây dựng dự án 833 triệu USD tại Việt Nam, cần nhìn vào cấu trúc và lịch sử của Chalieco.

Được thành lập vào ngày 16/12/2003, Chalieco có tiền thân là Công ty TNHH Công trình Quốc tế Nhôm Trung Quốc. Công ty được tổ chức lại vào năm 2011 và chính thức niêm yết trên bảng chính của Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong vào năm 2012, sau đó tiếp tục niêm yết cổ phiếu hạng A trên Sàn giao dịch chứng khoán Thượng Hải vào năm 2018.

Nhà thầu này là một doanh nghiệp do nhà nước Trung Quốc kiểm soát. Cổ đông kiểm soát của Chalieco là Aluminum Corporation of China - gọi tắt là Chinalco. 

Tính đến quý III/2026, Chinalco nắm giữ trực tiếp 72,88% cổ phần của Chalieco. Nếu tính cả sở hữu gián tiếp, tỷ lệ nắm giữ của tập đoàn mẹ lên tới hơn 75-76%. 

Đứng sau Chinalco là Ủy ban Giám sát và Quản lý Tài sản Nhà nước thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc (SASAC).

Hoạt động kinh doanh cốt lõi của Chalieco xoay quanh ba trụ cột: Tư vấn thiết kế kỹ thuật, Tổng thầu EPC và xây dựng công trình, Sản xuất thiết bị.

Vị thế của doanh nghiệp này trong ngành xây dựng công nghiệp được thể hiện qua việc liên tục góp mặt trong các bảng xếp hạng uy tín của tạp chí Engineering News Record (ENR - Mỹ). 

Trong năm 2025, công ty xếp thứ 84 trong danh sách "Top 225 Công ty Thiết kế Quốc tế", đồng thời hiện diện trong "Top 150 Công ty Thiết kế Toàn cầu" và "Top 250 Nhà thầu Toàn cầu". 

Chalieco sở hữu các công nghệ luyện kim hàng đầu thế giới, từ công nghệ điện phân nhôm dòng SY500/600kA đến công nghệ sản xuất oxit nhôm quy trình Bayer nhiệt độ cao quy mô siêu lớn.

Bức tranh tài chính: Doanh thu tỷ đô, dòng tiền dương trở lại

Xét về năng lực tài chính, Chalieco là một doanh nghiệp quy mô lớn nhưng cũng trải qua những giai đoạn biến động về lợi nhuận.

Tại thời điểm kết thúc năm tài chính 2025, tổng tài sản của Chalieco đạt mức 40,5 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng hơn 5,7 tỷ USD). Doanh thu hoạt động trong năm 2025 ghi nhận 23 tỷ nhân dân tệ. 

Sau khi trải qua năm 2023 thua lỗ (lợi nhuận ròng phân bổ cho cổ đông công ty mẹ âm 2,65 tỷ nhân dân tệ), Chalieco đã báo lãi trở lại trong năm 2024 và duy trì đà có lãi trong năm 2025 với mức lợi nhuận ròng phân bổ cho cổ đông công ty mẹ đạt 257,6 triệu nhân dân tệ. 

Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh năm 2025 cũng phục hồi mạnh, đạt mức dương 891 triệu nhân dân tệ (so với mức âm 2,7 tỷ nhân dân tệ của năm 2024).

Bước sang năm 2026, báo cáo quý III cho thấy một số chỉ tiêu tài chính có sự suy giảm nhẹ so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu hoạt động đạt 13 tỷ nhân dân tệ (giảm 14,7% so với cùng kỳ năm 2025). 

Lợi nhuận ròng phân bổ cho cổ đông công ty mẹ đạt 107,5 triệu nhân dân tệ (giảm 9,6%). Riêng trong quý III/2026, lợi nhuận ròng giảm mạnh 97,5% xuống còn 401.000 nhân dân tệ, nguyên nhân chủ yếu do một công ty con (Suzhou Zhongse Deyuan Environmental Protection Technology Co., Ltd.) bị chuyển giao cho quản tài viên và bước vào quá trình thanh lý phá sản, buộc công ty mẹ phải ghi nhận khoản lỗ liên quan.

Tuy nhiên, điểm sáng trong 9 tháng đầu năm 2026 là công ty đã ký kết các hợp đồng mới với tổng trị giá 21,788 tỷ nhân dân tệ, và dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh đạt 100,6 triệu nhân dân tệ, tăng 26% so với cùng kỳ nhờ thu được tiền ứng trước từ các dự án tổng thầu EPC mới ký.

Dấu ấn quốc tế và năng lực thực thi

Dự án 833 triệu USD tại Bình Phước hoàn toàn phù hợp với chiến lược "Công nghệ + Quốc tế hóa" mà Chalieco đang triển khai. Doanh nghiệp này xác định các quốc gia dọc theo sáng kiến "Vành đai và Con đường" cùng các thị trường mới nổi là trọng tâm.

Chỉ tính riêng năm 2025, giá trị các hợp đồng công trình ở nước ngoài ký mới của Chalieco đạt 22,148 tỷ nhân dân tệ, tăng trưởng 263,38% so với năm trước. 

Doanh thu từ hoạt động ở nước ngoài trong năm 2025 mang về 5,669 tỷ nhân dân tệ. Công ty có mặt tại hàng chục quốc gia như Indonesia, Guinea, Việt Nam, Ý, Cộng hòa Dân chủ Congo và Brazil.

Trước khi nhận dự án tại Việt Nam, Chalieco đã thực hiện nhiều dự án lớn tương tự trên thế giới. Điển hình là dự án EPC oxit nhôm công suất 1 triệu tấn/năm tại Mempawah, Indonesia. 

Với sự tham gia của Chalieco tại dự án alumina ở Bình Phước, đối tác Việt Nam sẽ tiếp cận được chuỗi dịch vụ khép kín từ thiết kế, thiết bị đến thi công từ một trong những đơn vị đứng đầu thế giới về luyện kim màu.