Cận giờ G công bố danh mục FTSE: Nhà đầu tư có nên 'đi trước' dòng vốn ngoại?

Thị trường bước vào tuần “bản lề”

FTSE Russell dự kiến công bố danh mục cổ phiếu ngày 21/8. Đây cũng là lý do báo cáo mới đây của MBS gọi 17-21/8 là tuần “bản lề”, với FTSE là một trong những tâm điểm chính của thị trường.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh VN-Index vừa trải qua một tuần điều chỉnh sau hai tuần tăng liên tiếp. Chỉ số đóng cửa tuần trước tại 1.729,08 điểm, giảm 2,2%, trong khi thanh khoản toàn thị trường bình quân đạt khoảng 18.500 tỷ đồng, giảm 6% so với tuần trước. Khối ngoại cũng quay lại bán ròng hơn 2.100 tỷ đồng.

Dù vậy, MBS vẫn giữ quan điểm tích cực đối với diễn biến thị trường trong tháng 8. Công ty kỳ vọng VN-Index có thể hướng tới vùng 1.800 điểm trong kịch bản cơ sở và 1.850 điểm trong kịch bản tích cực, trong khi vùng 1.650-1.680 điểm được xem là hỗ trợ.

Thời gian qua, nhiều công ty chứng khoán đã dự báo khoảng 30 cổ phiếu Việt Nam có khả năng đáp ứng tiêu chí của FTSE GEIS. Danh sách giữa các bên có một số khác biệt, song không còn là yếu tố mới với thị trường.

Sau ngày 21/8, trọng tâm sẽ chuyển từ dự báo sang việc đánh giá quy mô dòng vốn thực tế và phản ứng của từng nhóm cổ phiếu trước ngày nâng hạng có hiệu lực 21/9.

Công ty chứng khoán nói gì?

Về chiến lược, MBS khuyến nghị nhà đầu tư tận dụng các nhịp điều chỉnh để giải ngân vào những cổ phiếu đầu ngành nằm trong danh mục tiềm năng của FTSE.

Trong các nhóm ngành, MBS đánh giá chứng khoán là nhóm nhạy cảm với thông tin nâng hạng và khả năng cải thiện thanh khoản.

Bên cạnh đó, bán lẻ và thực phẩm được kỳ vọng hưởng lợi từ sự phục hồi sức mua và chi phí vốn hạ nhiệt, trong khi logistics và bảo hiểm được lựa chọn theo hướng chú trọng nền tảng cơ bản để phòng thủ trong các nhịp rung lắc.

Đồng quan điểm về khả năng đón đầu dòng vốn, báo cáo chuyên đề của TPS cho rằng khoảng thời gian từ khi FTSE công bố danh mục ngày 21/8 đến trước ngày nâng hạng có hiệu lực 21/9 có thể trở thành một “cửa sổ định vị”. Theo công ty chứng khoán này, dòng vốn chủ động có thể đi trước dòng vốn thụ động bắt buộc để đón áp lực mua cơ học tại thời điểm các quỹ chỉ số thực hiện cơ cấu.

TPS ưu tiên nhóm cổ phiếu đầu ngành có vốn hóa khả dụng lớn, bởi tỷ trọng phân bổ của các quỹ chỉ số thụ động có xu hướng tỷ lệ thuận với quy mô vốn hóa có thể đầu tư.

Ở góc nhìn ngành, TPS cho rằng nhóm tài chính có thể hưởng lợi theo hai lớp. Trong danh mục dự báo của đơn vị này có 11 cổ phiếu ngân hàng và 5 cổ phiếu chứng khoán. Ngoài dòng vốn trực tiếp phân bổ vào từng cổ phiếu, nhóm chứng khoán còn có thể hưởng lợi gián tiếp nếu thanh khoản thị trường, dư nợ margin và hoạt động môi giới cải thiện trong trung hạn.

Ở chiều ngược lại, TPS cũng lưu ý mức độ tập trung khá cao của dòng vốn dự báo. Gần 48% tổng vốn phân bổ có thể thuộc nhóm bất động sản, chủ yếu do quy mô của VIC và VHM, trong khi nhóm tài chính chiếm khoảng 29%. Điều này khiến hiệu suất của chiến lược đón đầu nâng hạng trở nên nhạy cảm hơn với biến động của một số cổ phiếu vốn hóa lớn.

Có nên “đi trước, đón đầu” khối ngoại?

Dù nhiều công ty chứng khoán đều nghiêng về khả năng đón đầu câu chuyện FTSE, các số liệu trong hai báo cáo cũng cho thấy việc “đi trước” không đồng nghĩa với mua rộng toàn bộ các cổ phiếu được dự báo vào rổ.

Trước hết, tác động cung - cầu dự kiến không giống nhau giữa từng cổ phiếu. Theo ước tính của MBS, lượng mua ở giai đoạn đầu đối với HPG chỉ tương đương khoảng 0,27 phiên giao dịch bình quân, SSI khoảng 0,34 phiên, VNM khoảng 0,46 phiên và STB khoảng 0,41 phiên. Với VIC, cổ phiếu được MBS dự báo nhận lượng vốn lớn nhất, quy mô mua giai đoạn đầu tương đương khoảng 1,19 phiên giao dịch.

Điều này cho thấy việc xuất hiện trong danh mục FTSE chưa đồng nghĩa tác động dòng tiền sẽ đủ mạnh như nhau ở mọi mã, đặc biệt với những cổ phiếu có thanh khoản lớn.

Một yếu tố khác là kỳ vọng nâng hạng đã được thị trường theo dõi trong thời gian dài, trong khi diễn biến giá các cổ phiếu tiềm năng đang phân hóa rõ.

Theo dữ liệu MBS tại ngày 14/8, STB chỉ thấp hơn khoảng 6% so với đỉnh một năm, trong khi SSI, VND và VCI thấp hơn khoảng 38-39%; VIX thấp hơn hơn 60%.

Các số liệu này chưa đủ để kết luận kỳ vọng FTSE đã được phản ánh vào giá ở mức nào, song đặt ra câu hỏi về dư địa còn lại của từng cổ phiếu trước thời điểm danh mục chính thức được công bố.

Bên cạnh rủi ro về giá, TPS lưu ý danh mục thực tế ngày 21/8 có thể khác các dự báo hiện nay. Công ty cũng đề cập rủi ro vận hành khi cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch vẫn còn tương đối mới, đặc biệt trong những đợt tái cơ cấu có khối lượng lớn, cùng với biến động của lãi suất USD và tỷ giá VND/USD có thể ảnh hưởng đến quyết định phân bổ vốn vào các thị trường mới nổi.

Vì vậy, “đi trước” dòng vốn ngoại có thể là một chiến lược được cân nhắc trước thời điểm nâng hạng có hiệu lực, nhưng không nên được hiểu đơn giản là mua trước toàn bộ nhóm cổ phiếu được dự báo vào FTSE. Quy mô phân bổ dự kiến, thanh khoản, trạng thái giá và mức độ kỳ vọng đã phản ánh ở từng mã sẽ là những yếu tố cần được đặt cạnh câu chuyện nâng hạng khi nhà đầu tư đưa ra quyết định.