Các trung tâm tài chính quốc tế lớn trên thế giới hoạt động như thế nào?

Sau thời gian khẩn trương chuẩn bị và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại Việt Nam đã được chính thức công bố thành lập vào ngày 21/12/2025.

Đây là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược phát triển kinh tế-tài chính quốc gia, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước trong tiến trình hội nhập sâu rộng với nền kinh tế toàn cầu.

Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam: Hiện thực hóa kỳ vọng vươn tầm

Xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những đột phá về thể chế, là quyết sách nhằm giải phóng các nguồn lực, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, để nâng cao năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần đưa nước ta bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Hiện thực hóa quyết sách trên, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản làm nền tảng quan trọng, vững chắc trong quá trình xây dựng, vận hành và phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Trong đó, Nghị định số 323/2025/NĐ-CP ngày 18/12/2025 về thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam đã chỉ rõ: Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam là một thực thể pháp lý thống nhất, hoạt động tại hai địa điểm là TP HCM và TP Đà Nẵng. Quy chế hoạt động do Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế phê duyệt, có hiệu lực chung và áp dụng thống nhất tại hai địa điểm.

Theo quy hoạch, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM định hướng phát triển trở thành Trung tâm tài chính quốc tế có hệ sinh thái tài chính toàn diện và đa dạng; cung cấp các dịch vụ tài chính truyền thống và chuyên sâu, khai thác tác động cộng hưởng, tương hỗ của các dịch vụ tài chính như: huy động vốn, đầu tư, thanh toán, phát hành và giao dịch sản phẩm tài chính, quản lý tài sản, dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ (fintech), dịch vụ tài chính xanh và các dịch vụ tài chính khác.

Trong khi đó, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Đà Nẵng định hướng phát triển trở thành Trung tâm tài chính quốc tế hiện đại, gắn kết chặt chẽ với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, công nghệ số và tài chính bền vững, tạo nền tảng thử nghiệm có kiểm soát cho các mô hình tài chính mới, tiên phong triển khai và mở rộng các sản phẩm tài sản số, thanh toán số, các nền tảng giao dịch và sàn giao dịch chuyên biệt; thúc đẩy tài trợ chuỗi cung ứng, các dịch vụ của bên thứ ba, các tổ chức cho vay không nhận tiền gửi từ công chúng để bổ trợ tương hỗ với thị trường tài chính truyền thống, hình thành các sản phẩm tài chính chuyên biệt, linh hoạt và sáng tạo.

Theo các chuyên gia, Trung tâm tài chính quốc tế được thành lập không chỉ phục vụ sự phát triển kinh tế-xã hội của TP HCM, TP Đà Nẵng  và các vùng lân cận, mà còn có ý nghĩa huy động, phân bổ nguồn lực tài chính hiệu quả, thúc đẩy đổi mới thể chế, tạo động lực cho tăng trưởng của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.

Việc thành lập trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ: thu hút đầu tư nước ngoài vào các dự án tài chính, công nghệ, hạ tầng và dịch vụ; phát triển thị trường vốn nội địa, tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn hiệu quả hơn; thúc đẩy fintech và tài chính số, đặc biệt trong bối cảnh sự phát triển nhanh chóng của blockchain và thanh toán điện tử; đồng thời, gia tăng cơ hội nghề nghiệp chất lượng cao cho lực lượng lao động tài chính trong nước và quốc tế.

Việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam được đánh giá là một bước đi táo bạo, thể hiện tầm nhìn hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên tài chính toàn cầu. Với những nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý, sự quan tâm của đối tác quốc tế và định hướng phát triển rõ ràng, Việt Nam đang tạo dựng nền tảng cho một trung tâm tài chính hiện đại, minh bạch và hấp dẫn nhà đầu tư.

Dù thời gian tới vẫn còn nhiều việc phải làm, nhưng việc Thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam thực sự là một dấu mốc, mở ra cánh cửa mới cho nền kinh tế-tài chính của đất nước trong tương lai gần…

Một số trung tâm tài chính quốc tế nổi tiếng thế giới

Trung tâm tài chính quốc tế (International Financial Center - IFC) là khái niệm không mới, được nhắc đến trong hơn 40 năm qua. Các trung tâm tài chính toàn cầu đóng vai trò là “xương sống” cho hoạt động của thị trường vốn.          

Các trung tâm tài chính quốc tế thường có đặc điểm là tính thanh khoản cao, khung pháp lý phát triển tốt, cơ sở hạ tầng công nghệ tiên tiến và quy tụ các chuyên gia tài chính lành nghề. Họ đóng vai trò quan trọng trong việc trung chuyển vốn, thúc đẩy giao thương quốc tế.

Các trung tâm tài chính quốc tế thường thu hút các tập đoàn, tổ chức tài chính và nhà đầu tư toàn cầu, do đó góp phần nâng cao vị thế của quốc gia với tư cách là những người chơi có ảnh hưởng trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi tập trung các dòng vốn toàn cầu, mà còn là thước đo năng lực thể chế và mức độ sẵn sàng hội nhập của một quốc gia. Mỗi quốc gia có một chiến lược khác nhau, nhưng điểm chung là sự kết hợp giữa luật pháp, công nghệ và tầm nhìn quốc gia.

Trên thế giới, các trung tâm tài chính quốc tế từ New York (Mỹ), London (Anh) đến Tokyo (Nhật Bản), Frankfurt (Đức), Hong Kong (Trung Quốc), Singapore và Thượng Hải (Trung Quốc) đều đóng góp đáng kể vào sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế quốc gia tương ứng.

- Trung tâm tài chính New York (Mỹ):

Lịch sử phát triển của thị trường tài chính New York bắt nguồn từ Chiến tranh thế giới thứ I khi Mỹ là quốc gia có tỷ lệ mắc nợ lớn nhất thế giới vì các nhà đầu tư nước ngoài sở hữu rất nhiều tài sản của Mỹ.

Tuy nhiên sau chiến tranh, Mỹ đã nỗ lực vượt bậc khi chuyển mình từ “con nợ” lớn nhất trở thành “chủ nợ” lớn nhất thế giới và duy trì vị thế của mình cho đến hiện tại với tư cách là Trung tâm tài chính của thế giới.

Trải qua nhiều thăng trầm, New York vẫn luôn giữ vững vị thế dẫn đầu như là trung tâm tài chính Ngân hàng hàng đầu của Mỹ và thế giới.

Đối với nước Mỹ, New York là một trung tâm toàn cầu về thương mại và giao dịch quốc tế, cũng là một trong 3 “trung tâm tập quyền” kinh tế thế giới, cùng với London (Anh) và Tokyo (Nhật Bản).

Sàn giao dịch chứng khoán New York là nơi niêm yết và huy động vốn của các công ty hàng đầu của Mỹ và các công ty nước ngoài cũng như chính phủ của một số quốc gia.

Trung tâm tài chính New York là nơi đi đầu trong việc áp dụng các quy định, các chuẩn mực, các tiêu chuẩn tài chính ngân hàng nghiêm khắc, chặt chẽ. Đây cũng là nơi tạo điều kiện lưu thông nguồn vốn trong nước và các nước trên thế giới, phục vụ nhu cầu cho vay nước ngoài và trung tâm giao dịch ngoại tệ.

- Trung tâm tài chính London (Anh):

London là một trong những trung tâm thương mại và kinh doanh bậc nhất thế giới. Đây còn là trung tâm nổi tiếng về giao dịch ngoại hối và trái phiếu bên cạnh các dịch vụ ngân hàng và bảo hiểm.

Năm 2023, London đã tạo sức ảnh hưởng vượt trội trong một số lĩnh vực trên trường quốc tế khi đã tăng tỷ lệ trụ sở chính của các công ty trong danh sách Fortune Global 500 lên đến hơn 1/3. Do đó, London nói riêng và Vương quốc Anh nói chung vẫn luôn được đánh giá là sự lựa chọn hàng đầu của châu Âu khi có nhu cầu đầu tư vào các dịch vụ tài chính.

- Trung tâm tài chính Tokyo (Nhật Bản):

Tokyo không chỉ là thủ đô của đất nước Nhật Bản mà còn là một trung tâm tài chính lớn. Thành phố này có trụ sở của nhiều ngân hàng đầu tư và công ty bảo hiểm lớn nhất thế giới, như Công ty bảo hiểm Japan Post Holding và Tokio Marine Holdings.

Bên cạnh đó, Tokyo cũng là trung tâm của các ngành công nghiệp viễn thông, điện tử, phát thanh truyền hình và xuất bản của Nhật Bản.

- Trung tâm tài chính Hong Kong (Trung Quốc):

Hong Kong (Trung Quốc) không chỉ là nơi hội tụ một số lượng lớn các tổ chức ngân hàng mà còn là trụ sở của nhiều công ty quản lý quỹ. Đặc khu hành chính này được hưởng lợi khi nằm trong vị trí chiến lược hơn 1 thế kỷ qua. Từ lâu, Hong Kong (Trung Quốc) đã là cầu nối thương mại giữa Trung Quốc và các quốc gia khác trên thế giới.

3/4 trong số 100 tổ chức tài chính hàng đầu thế giới có hoạt động tại Hong Kong. Thành công của Hong Kong (Trung Quốc) có thể được tóm tắt là vai trò cửa ngõ vào Trung Quốc cùng hệ thống quy định hiệu quả và minh bạch.

- Trung tâm tài chính Singapore:

Singapore là một quốc gia nhỏ bé, với rất ít tài nguyên. Mặc dù gặp bất lợi về đất đai và tài nguyên nhưng Singapore vẫn luôn phát triển và thích ứng với nền kinh tế của mình.

Ngay từ năm 1968, các nhà lãnh đạo Singapore (đặc biệt là Thủ tướng Lý Quang Diệu) đã có tầm nhìn về một quốc gia thịnh vượng hơn, cho phép luồng vốn xuyên biên giới bằng cách để các ngân hàng nước ngoài hoạt động như một đơn vị ngân hàng nước ngoài tại Singapore (offshore banking), còn được biết đến với cái tên “Thị trường đô-la châu Á” - Asian Dollar Market.          

Singapore có thị trường vốn lớn và dẫn đầu thế giới về thị trường bảo hiểm và quản lý tài sản tổng thể và trong những năm gần đây ngày càng lớn mạnh, vượt qua nhiều trung tâm tài chính khác.

Singapore được mệnh danh là “Thụy Sỹ của châu Á”, thu hút cả các công ty phương Tây và châu Á tới làm ăn kinh doanh. Nhiều công ty công nghệ khổng lồ như Google, Alibaba đều đặt trụ sở khu vực châu Á của mình tại quốc gia này.

- Trung tâm tài chính Thượng Hải (Trung Quốc):          

Chính quyền Trung Quốc theo đuổi mô hình kiểm soát có điều kiện trong quá trình phát triển trung tâm tài chính quốc tế. Thượng Hải được lựa chọn là đầu mối chủ lực, vừa đóng vai trò trung tâm tài chính quốc gia, vừa là nơi thử nghiệm cải cách thể chế phục vụ mục tiêu quốc tế hóa đồng nhân dân tệ.          

Thượng Hải là nơi đầu tiên triển khai Khu Thí điểm Thương mại Tự do, với hàng loạt cơ chế đặc thù như chuyển đổi tài khoản vốn có giới hạn, mở giao dịch xuyên biên giới bằng đồng nội tệ và tích hợp Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới (CIPS).

Đây là nền tảng do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc phát triển nhằm giảm sự phụ thuộc vào hệ thống SWIFT vốn do phương Tây kiểm soát.

Bên cạnh các chính sách thể chế, Thượng Hải cũng đẩy mạnh số hóa hệ thống ngân hàng và xây dựng hạ tầng thanh toán độc lập. Các ngân hàng nước ngoài được phép thành lập chi nhánh theo thủ tục rút gọn, có thể cung cấp dịch vụ bằng nhân dân tệ cho khách hàng quốc tế và tham gia thử nghiệm các sản phẩm tài chính cấu trúc.

Thành phố Thượng Hải cũng là nơi triển khai các cơ chế kết nối như Bond Connect (trái phiếu) và Stock Connect (cổ phiếu), nhằm tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường trái phiếu và chứng khoán Trung Quốc…