Các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục gom vàng trong năm nay?

Khi tháng đầu tiên của năm mới chỉ vừa đi qua nửa chặng đường, giá vàng và bạc đã lần lượt tăng 7% và 20% kể từ đầu năm 2026, đồng thời thiết lập các mức kỷ lục mới. Bạch kim tăng 15% tính từ đầu năm và cũng đang tiến sát một mức đỉnh mới.

Những diễn biến này càng trở nên đáng chú ý khi trong năm ngoái, vàng, bạch kim và bạc đã ghi nhận mức tăng lần lượt là 65%, 125% và 145%.

Bất cứ kỳ vọng nào về việc nhà đầu tư chốt lời và thị trường tạm “nghỉ ngơi” đều nhanh chóng tan biến trước hàng loạt thông tin chính trị, kinh tế và địa chính trị dồn dập từ Washington. 

Chỉ riêng trong tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh ra lệnh mua 200 tỷ USD trái phiếu thế chấp, chỉ đạo hoạt động của các tập đoàn dầu khí Mỹ tại Venezuela, tìm cách cấm các công ty quốc phòng mua lại cổ phiếu và chi trả cổ tức, áp trần lãi suất thẻ tín dụng trong một năm, trong khi Bộ Tư pháp của ông đe dọa truy tố Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell.

Tất cả những yếu tố này đều hỗ trợ cho giá vàng. Giao dịch dựa trên quan điểm “đồng USD bị pha loãng giá trị” có thể bị phóng đại – khi đồng bạc xanh đã duy trì sự ổn định đáng kể trong nhiều tháng – nhưng sức mạnh của vàng và các kim loại quý khác cho thấy quan điểm này không hoàn toàn thiếu cơ sở.

Xu hướng “tìm đến tài sản chất lượng” và phòng ngừa lạm phát của các nhà đầu tư tư nhân đang bổ trợ cho nhu cầu vàng thỏi. Các nhà quản lý dự trữ tiếp tục mua vàng vì mục tiêu chiến lược và đa dạng hóa, bất chấp mức giá.

Lực mua từ các ngân hàng trung ương

Để theo dõi xu hướng này, có thể nhìn vào Trung Quốc. Dữ liệu của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc công bố tuần trước cho thấy ngân hàng trung ương nước này đã mua vàng tháng thứ 14 liên tiếp trong tháng 12, nâng tổng lượng nắm giữ trong cả năm thêm khoảng 28,5 tấn.

Con số này thấp hơn mức 44 tấn của năm trước đó, nhưng vẫn đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh giá vàng giao ngay ghi nhận mức tăng hàng năm lớn nhất kể từ năm 1979. Điều này đã góp phần nâng giá trị dự trữ vàng của Trung Quốc lên 319,45 tỷ USD, so với 191,34 tỷ USD của năm trước.

Các ngân hàng trung ương khác cũng đang mua vàng. Dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy Brazil, Phần Lan và Thổ Nhĩ Kỳ nằm trong số những nước mua nhiều nhất vào cuối năm ngoái, qua đó đưa lượng mua của khu vực chính thức vượt mức trung bình dài hạn.

“Rõ ràng là mức giá vàng cao hiện nay vẫn chưa làm giảm xu hướng tích lũy vàng của các nhà quản lý dự trữ,” các nhà phân tích của Deutsche Bank viết trong một báo cáo hôm thứ Hai.

Các nhà phân tích của State Street cũng đồng tình. Theo họ, hoạt động mua vào của khu vực chính thức đang tạo ra một nguồn cầu “bền vững”, phản ánh một “sự chuyển dịch mang tính lâu dài” trong quản lý dự trữ của khu vực này, rời xa trái phiếu Kho bạc Mỹ và hướng sang kim loại quý.

Điều này trên thực tế đang nâng mức đáy giá của vàng, mà State Street ước tính vào khoảng 4.000 USD/ounce, thấp hơn khá nhiều so với mức kỷ lục 4.630 USD/ounce được ghi nhận vào thứ Hai. Mức trần giá cũng đang được đẩy lên, và việc kiểm định mốc 5.000 USD/ounce hiện được đánh giá là có khả năng xảy ra.

Vàng không được đưa vào bộ dữ liệu về Cơ cấu tiền tệ của dự trữ ngoại hối chính thức (COFER) của IMF. Thay vào đó, vàng được phản ánh trong các thước đo rộng hơn về tài sản của ngân hàng trung ương.

Vì lý do này, cũng như các yếu tố khác như mức độ minh bạch trong báo cáo dữ liệu, việc ước tính vị thế của vàng trong dự trữ chính thức so với tiền tệ hoặc các tài sản khác như trái phiếu Kho bạc Mỹ cần được thực hiện một cách thận trọng.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối toàn cầu vào tháng 10 là 25,9%. Con số này so với mức 20% của đồng euro trong dữ liệu COFER do IMF báo cáo.

Bất kể mức độ chính xác của các đánh giá này ra sao, xu hướng di chuyển của các ngân hàng trung ương là điều khó phủ nhận. Và trong một thế giới ngày càng biến động, họ khó có khả năng đảo ngược hướng đi này trong tương lai gần.

(Các quan điểm nêu trong bài viết là của tác giả của Reuters)