Bộ trưởng Xây dựng: Nhà xã hội sau 5 năm không được bán lại theo giá thị trường

Giải trình tại phiên thảo luận dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) chiều 28/10, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho rằng nhà ở xã hội là chính sách mang tính nhân văn của Đảng, Nhà nước với những người khó khăn về thu nhập. Vì vậy, chủ sở hữu nhà xã hội không còn nhu cầu ở, muốn chuyển nhượng phải đáp ứng các điều kiện, để tránh trục lợi chính sách.

Theo dự thảo, Chính phủ đề xuất nhà ở xã hội sau 5 năm không được chuyển nhượng tự do, phải bán lại cho đúng người thụ hưởng. Hầu hết đại biểu Quốc hội ủng hộ chính sách này, nhưng đề xuất cần quy định kiểm soát giá bán sau 5 năm.

Cũng có ý kiến đại biểu tranh luận, đề nghị sau khoảng thời gian này chủ sở hữu chỉ được chuyển nhượng cho chủ đầu tư. Sau đó, doanh nghiệp bán lại cho người mua, thay vì người dân tự giao dịch.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Xây dựng cho rằng trong điều kiện bình thường, nhà ở xã hội có thể có tuổi thọ đến 100 năm. Tuy nhiên, ông nói việc chuyển nhượng nhà xã hội sau 5 năm theo giá thị trường là "không được".

Liên quan việc nhà ở xã hội mỗi nơi lại có giá khác nhau hay trong cùng thành phố lại khác mức giá, Bộ trưởng giải thích do chi phí xây dựng, hạ tầng, lãi suất mà nhà đầu tư phải chi trả.

Ông cũng ví dụ dự án có hạ tầng tốt, giá sẽ cao hơn. "Dự án có 2-3 tầng để đỗ xe, giá khác với nơi một tầng hoặc không có chỗ để xe. Giá vật tư, vật liệu xây dựng các địa phương cũng khác nhau", ông Minh nêu. Vì vậy, giá nhà ở xã hội thời gian qua dao động 15-29 triệu đồng mỗi m2, tùy địa phương.

Từ nay đến 2030, Chính phủ giao các địa phương phát triển 899.857 căn nhà ở xã hội, cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được điều chỉnh tăng lên 191.023 căn (chiếm khoảng 21%), còn lại 708.834 căn để bán, thuê mua.

TP HCM được giao chỉ tiêu cao nhất trong các địa phương, với 181.257 căn. Hà Nội phát triển 84.000 căn, Đồng Nai 60.054 căn, Hải Phòng (32.850), Đà Nẵng (26.279) , Cần Thơ (13.250) và Huế (10.600).

Về vấn đề cải tạo chung cư cũ, theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, đây là "bài toán hết sức khó khăn, đặc biệt là các chung cư từ trước năm 1994 mà bây giờ cần cải tạo, chỉnh trang đô thị".

Liên quan việc nhà ở xã hội mỗi nơi lại có giá khác nhau hay trong cùng thành phố lại khác mức giá

Ông dẫn chứng tại Hà Nội, những căn hộ diện tích 20-30 m2, người dân yêu cầu đền bù đến 100 m2 cho 5-6 nhân khẩu sinh sống. Theo ông, việc này Nhà nước khó đáp ứng và cũng không thể thu hút nhà đầu tư cải tạo chung cư cũ.

Theo Bộ trưởng, Hà Nội đã áp dụng hệ số đền bù với chung cư cũ lên đến 1,5. Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng có rất nhiều cơ chế, chính sách để hỗ trợ khi xây lại chung cư cữ.

Quốc hội sẽ xem xét, biểu quyết Luật Nhà ở (sửa đổi) tại phiên họp vào ngày 21/11. Nếu được thông qua, luật sẽ có hiệu lực từ 1/7/2027.